Blog
Blog

kunstZ: vormt en begeleidt etnisch en cultureel diverse podiumkunstenaars

Greet Vissers leidt de theaterwerkplaats kunstZ en biedt opleiding en begeleiding van podiumkunstenaars met etnisch en cultureel diverse achtergrond.

 

“Niet enkel workshops, een echte professionele theateropeiding.”

Greet Vissers leidt de theaterwerkplaats kunstZ en biedt opleiding en begeleiding van podiumkunstenaars met etnisch en cultureel diverse achtergrond.

"Ik ben theatermaker en maakte jarenlang kinder- en jeugdtheater. Ik werkte met verschillende gezelschappen in Vlaanderen en enkele jaren in Duitsland. In de jaren ’90 kon ik mee een echte nieuwe golf in het jeugdtheater op gang brengen. Rond 2005 was ik daar wat op uitgekeken en zocht wat nieuws. Zo is theater maken met anderstalige nieuwkomers in Vlaanderen op mijn pad gekomen. Gestart met workshops voor vluchtelingen, maken we nu echt professionele voorstellingen en bieden ook een theateropleiding voor anderstaligen. We richten ons in de eerste plaats op mensen die in hun land van herkomst al een opleiding theater of film volgden."

KunstZ is ontstaan in 2007. In 2010 werd het officieel een vzw en hebben we de eerste projectsubsidies gekregen. In 2014 werden we door de Vlaamse overheid erkend als kunstorganisatie. We startten met theaterworkshops, daarna zijn we producties beginnen maken. Daarvoor rekruteerden we bij de mensen die vast naar die workshops kwamen. Onze eerste voorstelling maakten we met 11 spelers en 4 muzikanten. Daarna groeide het grotere idee om aan meer diversiteit in het kunstenlandschap te werken. Dat idee werd gesteund door 10 grotere kunstorganisaties die daarvoor ook financiële ondersteuning gaven.

Doostroming

We gingen verder met het maken van voorstellingen. Maar er was meer nodig om aan de doorstroming naar de theaterwereld te werken. Dat werd onze theaterwerkplaats waar we een parttime opleidingsprogramma uitwerkten. Daarin gingen we mensen scholen om in de Vlaamse theatercontext te kunnen werken. We stonden open voor mensen met heel verschillende achtergronden en er stroomden er heel veel in voor de opleiding. Binnen KunstZ ontstonden er zo 2 sporen: de KunstZ-academie en de producties. Tussen die 2 was er natuurlijk heel wat overlap en doorstroming.

Professionele plannen

Ondertussen is er ook een derde spoor ontstaan: ondersteuning en coaching van mensen in hun eigen theater-, film- of acteerplannen. We werken dus ook met de deelnemers aan hun kwaliteiten als ‘maker’ en hun professionele kansen. Daardoor komen nu ook mensen aankloppen die al verder staan in hun ontwikkeling als kunstenaar en kunnen we voor sommige projecten op een hoger niveau werken. We zien dit als een heel open werking waarin we de plannen van iedereen die langskomt ook au serieux nemen. Ik ben lang geleden ook enkel van start kunnen gaan in theater, omdat iemand me au serieux genomen heeft. Dat geldt voor iedereen, zonder mensen aan het handje te nemen.

Gemengde cast 

Het is een kunstopleiding, maar het is een professionele kunstopleiding. De deelnemers moeten dit beroep kunnen uitvoeren. Ze zouden recht op een diploma moeten hebben. Bij TV-opnames, series en films, moeten de opdrachtgevers er van uit kunnen gaan dat zij weten wat ze moeten doen op een set. Dat ze weten hoe het werkt voor de camera staan, op scene… Dat ze de skills hebben die  daarvoor nodig zijn.

In eerste instantie zijn ze uitvoerend of spelend acteur, later kunnen ze ook zelf als maker aan de slag gaan. Niet iedereen moet conservatorium gedaan hebben om dat te kunnen. Er is in theater en film nood aan andere profielen voor spelers. De vraag is er ook. Wij worden zoveel gecontacteerd in de zoektocht naar een bepaald type speler. Wij kunnen heel vaak passende mensen sturen. Waarom kan er dan geen specifieke opleiding zijn, want ze hebben die nodig. Tegenwoordig wil iedereen een gemengde cast, dat is een recente ontwikkeling. Men is vernieuwend met een gemengde cast. Ook voor presentatiewerk bij allerlei gelegenheden, op TV, voor kinderprogramma’s is men op zoek naar kleur.

kunstz

Curriculum 

Het is wel niet zo eenvoudig en interessant om binnen onderwijs te zitten omwille van de leerplannen. Wij hebben geprobeerd in een samenwerking met de beroepsopleidingen van Syntra. Ons volledige programma paste er niet in. Enkel de sociale vakken konden meegenomen worden, waardoor de deelnemers wel konden rekenen op een officieel diploma of getuigschrift. We deden echt wel wat we moesten doen binnen het lesprogramma en misschien zelfs meer dan dat. Toen er een nieuwe directeur kwam is dat echter teruggeschroefd en waren er geen uren meer beschikbaar.  We stimuleren wel een doorstroming naar reguliere opleidingen en dat lukt ook. Enkelen volgen nu de master aan de toneelacademie van Maastricht. Het voordeel is dat ze er ook een deeltijdse opleiding hebben.

Geld verdienen

Voor mensen die niet in de Westerse cultuur opgegroeid zijn, is het wel een aanpassing om zich in te schakelen in de aanpak van zo’n productie. Begrijpen hoe ons sociaal verkeer werkt en de impliciete regels in de artistieke wereld kennen is erg belangrijk. Een winkel openen is misschien eenvoudiger voor hen. Dat kennen ze misschien ook vanuit hun familiale verleden. Het artistieke hebben ze niet meegekregen. Ze kennen hun talenten ook te weinig. We zien ze hier enorm groeien. Ook het idee dat je in de culturele sector misschien ook wel eens iets kan verdienen, is hen vreemd. Thuis of in hun thuisland krijgen ze dat ook niet altijd verkocht. Ze zijn dus heel blij als ze voor sommige voorstellingen van ons wat geld krijgen en dus kunnen zeggen: “Kijk, ik heb er geld mee verdiend.”

Refugee crisis 

De profielen die we aantrekken zijn echt heel divers en vaak nog niet zo lang hier. Het duurt eigenlijk bijna 5 jaar voor iemand die hier als vluchteling aankomt zijn leven een beetje op de rails heeft. In 2015, na de grote vluchtelingencrisis, kwamen veel mensen bij ons terecht omdat de opvangcentra op zoek waren naar mogelijke projecten voor hun mensen. Een 10-tal daarvan zijn bezig gebleven bij ons. Sommigen hebben zich op theatertechniek toegelegd. Toen heeft de culturele sector zich ook echt opengesteld. Veel meer eigenlijk dan voor mensen van andere origine die hier al lang leven.

Toen deden sommigen dat misschien ook omdat dat ‘goede punten’ opleverde voor hun positie als vluchteling. Nu komen deelnemers toch vooral vanuit ‘overtuiging’ en ‘passie’. Nu is het duidelijk dat dit geen project is, of een bezigheid, maar echt tot doel heeft professioneel op een scene te staan. Maar we werken niet met een selectie bij de start in de academie. Maar automatisch filteren mensen zichzelf eruit. Het is echt ervaringsgericht leren. En als er een voorstelling voor publiek gespeeld wordt, vallen alle elementen samen en voelen ze dat elk puzzelstukje dat ze in de loop van het jaar gekregen hebben belangrijk is. Dus een opvoering voor publiek betekent het sleutelmoment. Dat publiek is nodig. Dat is ook het grote verschil met enkel maar workshops geven. De laatste 3 weken voor de première kan alles plots, gaan ze zich focussen en kunnen ze zich concentreren. Maar dat is ook een belangrijk element dat ze hier leren de discipline om ergens aan te werken. Want op het ultieme moment willen ze er echt wel staan. Ze leren dus meer dan alleen het theatervak. Ze leren communiceren, zich uitdrukken, hun ‘gedacht’ zeggen. Allemaal dingen waarmee ze vooruit kunnen in de maatschappij.

mensah

Uit ervaring heb ik geleerd dat we 5 jaar nodig hebben om mensen op te leiden, die echt iets kunnen maken en betekenen in de professionele acteerwereld. Ook rekening houdend met de ups en downs die ze kennen in hun persoonlijke situatie, een job zoeken, soms een zware job uitvoeren, huisvesting zoeken, papieren regelen… 

www.kunstz.be/

di, 09/14/2021 - 16:55 NSS EPALE Vlaanderen
di, 09/14/2021 - 17:14 NSS EPALE Vlaanderen
Login (6)

Wil je een andere taal?

Dit document is beschikbaar in meerdere talen. Kies de taal hieronder.
Switch Language

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Laatste discussies

Wat staat er in de jobomschrijving van de centrumcoördinator?

'It's lonely at the top' voor de directeur van een centrum voor volwasseneducatie. Dat gevoel staat nergens beschreven in vacatures.
Dit is een oproep van om jobomschrijvingen te delen én een uitnodiging om het over het gevoel van eenzaamheid, of andere gevoelens, aan de top van een organisatie te hebben.

Meer

EPALE Discussie: Wat kunnen we doen om de volwasseneneducatie beter te maken voor mensen met een beperking?

In juni richt EPALE de schijnwerpers op hoe mensen met een beperking kunnen bijleren. We horen graag van jou hoe we volwasseneneducatie voor mensen met een beperking kunnen verbeteren. De schriftelijke discussie (in het Engels) zal plaatsvinden op 8 juni om 14 uur (CEST).
Meer