chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektronisch platform voor volwasseneneducatie in Europa

 
 

Blogs

Dromen worden werkelijkheid dankzij solidariteit tussen generaties

02/07/2018
by NSS EPALE Nederland
Taal: NL
Document available also in: EN LV FR DE IT PL ES HU

/sk/file/intergenerational-solidarityIntergenerational solidarity

Intergenerational solidarity

Geschreven door Gina Ebner

Joaquim BarrioMame Darra Ndiaye en Bernat Oró van de School voor volwasseneneducatie van La Verneda-Sant Martí vertellen EPALE over de succesvolle aanpak van de school bij het realiseren van effectieve klassen met lerenden van uiteenlopende leeftijden.

 

Generaties leren van elkaar

In de begindagen van de cursus voor het diploma middelbaar onderwijs waren de oudere leerlingen het vaakst op tijd en gingen ze meestal helemaal vooraan zitten. De jongere leerlingen daarentegen kwamen meestal te laat, zaten helemaal achter in het klaslokaal en praatten gewoon door tijdens de les, wat storend was voor de oudere leerlingen. Maar op een dag besloten de oudere leerlingen op een andere plaats te gaan zitten. Dit had tot gevolg dat hun jongere klasgenoten die te laat binnenkwamen de resterende plaatsen moesten nemen, tussen de andere leerlingen in. Vanaf die dag veranderde alles. Plotseling kwam er een gunstige ontwikkeling op gang in de leeromgeving.

Sommige van de jongere leerlingen raakten zo gemotiveerd dat ze hun enthousiasme en interesse op klasgenoten gingen overbrengen, terwijl anderen nieuwe studiemethoden, vaardigheden of praktische kennis deelden. Samen lukte het hun vooruit te komen in hun leerdoelen. Door de hulp die ze elkaar boden leerde iedereen veel. En los van het einddiploma ontstond er bijna ongemerkt ook een band van solidariteit en vriendschap.

 

Afscheid nemen van oude methoden

Het is tijd de traditionele modellen van volwasseneneducatie die zijn gebaseerd op het concept van compenserend onderwijs, achter ons te laten. Vaak wordt het lesaanbod voor volwassenen van onderwijsinstellingen slechts opgezet op basis van de behoeften van jongeren die de school vroegtijdig hebben verlaten (zoals tweedekansscholen). Dit is het gevolg van persoonlijke en beroepsgerelateerde vooroordelen die kunnen leiden tot een scheiding tussen jongeren en ouderen binnen dezelfde groep leerlingen. Er valt op dit punt nog veel te doen om een einde maken aan dit oude onderwijsmodel en de beperkingen voor volwasseneneducatie die het met zich meebrengt.

Veel maatschappelijke en educatieve bewegingen die worden geleid door leerlingen, docenten of zelfs instellingen zoals de Europese Commissie of UNESCO, wijzen op de wereldwijde of transformationele dimensie van levenslang leren. Ook onderzoekers op het gebied van psychologie of neurologie hebben aangetoond dat

het verkeerd is om de leeftijd van ouderen te associëren met verlies van intelligentie of met specifieke levenskeuzen en interesses.

Hiervan zijn op onze school ook veel voorbeelden te zien. Vorig jaar zijn we begonnen met lessen Russisch. De eerste aanmelding was van een vrouw van 84 die de taal wilde leren omdat haar kleindochter met een Russische man omging en ze met hem wilde communiceren. De tweede was van een jonge man die de taal wilde leren om te kunnen reizen. Ook was er een werkloze vrouw van middelbare leeftijd die haar kansen op een baan wilde vergroten. Net zomin als we onderscheid tussen leerlingen moeten maken op basis van gender of cultuur, moeten we dat doen op basis van leeftijd. Pas dan kan volwasseneneducatie een ruimte voor dialoog tussen de generaties worden.

/sk/file/la-vernadaLa Vernada

La Vernada

Dialogisch leren

In de School voor volwasseneneducatie van La Verneda-Sant Martí zijn de klassen ingedeeld in interactieve groepen. Deze manier van indelen levert de beste resultaten op qua instrumentele kennis en sociale cohesie, volgens het enige onderzoek op het gebied van sociale wetenschappen en geesteswetenschappen op de lijst van de tien meest succesvolle onderzoekspapers in het zesde Kaderprogramma van de Europese Commissie: Includ-ED. Strategies for inclusion and social cohesion in Europe from education. In deze succesvolle benadering wordt leren voor alle deelnemers bevorderd door mensen van verschillende leeftijd, kennis, gender, cultuur, enz. bij elkaar te zetten. Doel hiervan is het bevorderen van samenwerking zodat lerenden elkaar helpen begrijpen en leren hoe ze een activiteit moeten uitvoeren en een nuttige dialoog kunnen voeren.

Ik heb contact gehad met oudere mensen die me hebben geholpen en begeleid en me over hun leven en ervaringen hebben verteld, en voor mij was dat een reden om door te blijven gaan, ook met mijn studie. (...) Als ik ergens moeite mee heb, helpen ze mij en we helpen elkaar. (...) Dit heeft altijd centraal gestaan op deze school de wederzijdse ondersteuning door klasgenoten en dit helpt ons allemaal beter te worden. De een leert van de ander, en dat bevalt me heel goed.

Zo denkt Brahim erover, een jonge vluchteling uit het Sahara-gebied die naar de school kwam om te leren lezen en schrijven, en die nu op het punt staat zijn middelbareschoolopleiding te voltooien. De dialoog op basis van gelijkwaardigheid die in deze klas plaatsvindt, wordt gecombineerd met de culturele intelligentie van de lerenden: dit zijn twee van de zeven beginselen van dialogisch leren. Culturele intelligentie is de combinatie van academische intelligentie (die we gebruiken om een oefening in de les op te lossen), praktische intelligentie (die we opdoen van levenservaringen) en communicatieve intelligentie (die we gebruiken om problemen op te lossen door met andere mensen te praten). Dit beginsel bewijst dat iedereen, ongeacht zijn leeftijd, over veel culturele intelligentie beschikt. Bij ieder mens is het ene type intelligentie meer ontwikkeld dan het andere, en door dialoog kan ieders kennis worden gemaximaliseerd.

Carlos had in de bouw gewerkt. Op zijn vijftigste besloot hij een diploma voor middelbaar onderwijs te halen op de school voor volwasseneneducatie. Door zijn klasgenoten en docenten werd hij aangespoord om door te gaan, en nu studeert hij elektronica en telecommunicatie aan de Universiteit van Barcelona:

Er is iets wat door iedereen voor waar wordt aangenomen: als we eenmaal ouder zijn, zijn we niet meer slim genoeg om te studeren. Maar dat slaat nergens op. Als we jong zijn, zijn we er met ons hoofd niet bij; we zijn niet echt gefocust. En nu op deze leeftijd... We hebben door de jaren heen onbewust veel dingen geleerd, en later als je met studeren begint, besef je dat je meer weet dan je dacht.

 

Het belang van familie

Nog een succesvolle onderwijsmethode die in het Europese project Includ-ED is geëvalueerd, is familieonderwijs. De School voor volwasseneneducatie van La Verneda-Sant Martí biedt instrumenteel onderwijs (cursussen Engels, Catalaans, Spaans, wiskunde, lezen en schrijven, ICT…) in plaatselijke basisscholen voor familieleden van de studenten. Op deze manier reikt het onderwijsaanbod verder dan de muren van de school en staat het nog meer open voor de gemeenschap. Uit onderzoek is gebleken dat wanneer de familie van kinderen bij het onderwijs wordt betrokken, dit direct gevolg heeft voor hun leerprestaties. Als kinderen hun vader, moeder, opa en oma in hun nabijheid zien studeren, neemt hun motivatie toe. Zoals Jie zegt:

Hij vergelijkt zichzelf met mij: "Ik moet leren en mijn moeder ook." Het is een manier van delen. Als ik hem zeg dat hij zijn huiswerk moet maken, moet ik het zelf ook doen. Soms, als ik iets niet zeker weet, vraag ik het hem, en hij stelt mij ook vragen.

Met succesvolle onderwijsmethoden en dialogisch leren door middel van volwasseneneducatie kunnen we solidariteit tussen de generaties verder laten reiken dan scholen, tot bij de mensen thuis en op andere gebieden. Als we een einde kunnen maken aan onderscheid naar leeftijd, dat alomtegenwoordig is in onze samenleving, kunnen we onze schoolomgevingen en relaties voor altijd jong houden. Zoals Paulo Freire zei:

Het ideaal is echter om aan de jeugdige openheid van de jongeren de verzamelde wijsheid toe te voegen van de ouderen die jong zijn gebleven.

 

De leergemeenschap School voor volwasseneneducatie van La Verneda Sant Martí is een pluralistisch democratisch project, waar door middel van participatie, dialoog en consensus beslissingen worden genomen door iedereen die bij de gemeenschap is betrokken. Het is een school met ruim 2000 deelnemers van uiteenlopende leeftijden (ouder dan 18 jaar) en afkomstig uit verschillende culturen van over de hele wereld. De school is elke dag van de week (ook in het weekend) van 's morgens tot 's avonds open. Het werk en de resultaten van de school hebben aanzienlijke internationale, nationale en lokale erkenning gekregen, en zijn van invloed geweest op universitair onderzoek naar definities en theorieën over toekomstige onderwijspraktijken. De meest recente door de school gewonnen prijzen zijn: Democratisch compromis (2013, Catalaanse overheid), Barcelona verenigingsprijs (2010, stadsbestuur van Barcelona), Solidariteitsprijs (2007, Catalaans Instituut voor mensenrechten). Over onze ervaringen zijn zes boeken gepubliceerd en twintig proefschriften geschreven. Verder wordt de school in tien andere proefschriften genoemd als voorbeeld van een succesvolle praktijk. De werkwijze van de school is beschreven in Harvard Educational Review.


 

Joaquim Barrio Vrijwilliger van de School voor volwasseneneducatie van La Verneda Sant Martí. Na zijn pensionering voltooide hij zijn opleiding aan de school voor volwasseneneducatie. Later rondde hij een universitaire studie sociologie af en ontving hij een masterdiploma in werkgelegenheid en sociaal beleid. Zijn eindscriptie had als onderwerp opvattingen over leeftijdsonderscheid in de huidige maatschappij.

Mame Darra Ndiaye Sinds twee jaar deelnemer aan de School voor volwasseneneducatie van La Verneda Sant Martí. Student Spaans, vrijwilliger bij de lessen Frans en lid van het bestuur van de vrouwenvereniging van Heura. Momenteel studeert ze beroepsonderwijs en -opleiding en administratief beheer.

Bernat Oró Coördinator van de School voor volwasseneneducatie van La Verneda Sant Martí.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

1 - 10 van 10 weergegeven
  • afbeelding van Joanna Ostrzołek
    Nigdy nie zastanawiałam się nad korzyściami jakie może dawać edukacja międzypokoleniowa. Byłam przyzwyczajona do popularnego, stosowanego w szkołach podziału ze względu na wiek. Dopiero teraz widzę prawdziwe szanse jakie daje ludziom ten sposób nauki. Prawdą jest że różnica wieku w grupie uczących się może mobilizować zarówno tych młodszych jak i starszych uczestników. Sądzę, że to niezwykle ciekawe spostrzeżenia.
  • afbeelding van Angelika Piątek
    Moim zdaniem edukacja, która nie jest zawężona do jednego pokolenia (a więc w jednej grupie są ludzie młodzi i starsi) jest bardzo dobra, ponieważ połączenie doświadczeń dorosłych wraz z entuzjazmem i młodzieńczą energią pozwalają na to, by spoglądać na wiele tematów z różnych perspektyw, przyjrzeć się wielu problemom i w twórczy, ale realny sposób je rozwiązywać. Dzięki temu, że uczniowie takiej grupy są w różnym wieku mogą nie tylko uczyć się wspólnie tego, do czego dążą, ale czego autor artykułu nie opisał - mogą również wspierać się w innych dziedzinach, dzieląc się swoimi doświadczeniami. Na przykład starsi mogą doradzić młodemu pokoleniu w jaki sposób poradzić sobie z dziećmi, w jaki sposób coś ugotować czy po prostu udzielić dobrej rady w usunięciu plamy z ulubionej koszulki, natomiast młodzi mogą pomóc starszym odnaleźć się w sferze nowych technologii ucząc korzystania z komputera, telefonu czy portali społecznościowych. Jeszcze jednym ważnym aspektem, który nie został tu poruszony jest fakt iż starsi ludzi, którzy będą w takiej zróżnicowanej wiekowo grupie poczują się lepiej, być może odnajdą na nowo siły do dalszego życia, nie będą osamotnione. 

    Uważam, że powinno powstawać coraz więcej takich szkół, które nie będą kategoryzowały ludzi na młodych i starych, bo sądzę, że to może wpłynąć pozytywnie na edukację społeczeństwa, zgodnie z hasłem, że człowiek uczy się przez całe życie. 
  • afbeelding van Aleksandra Araka
    Noteikti piekritīšu tam, ka nekad nav par vēlu sākt mācīties, galvenais tiešām to vēlēties. Tomēr rakstā bija laba piebilde par to, ka notika sadarbība un savstarpējais atbalsts. Pareizi veidojot un realizējot mācību stundas klasēs, kur ir dažāda vecuma grupas, sadarbībai ir svarīgs aspekts. Tā ir iespēja dalīties tiešām vērtīgā pieredzē un atziņās. Pat mācoties augstkolā, maģistros, kur ir dažāda vecuma studenti, atzīšos, ka ir ļoti interesanti klausīties citu pieredzē, kuri jau strādā šajā sfērā. 
  • afbeelding van Santa Baumane
    Šis raksts, manuprāt,  atspoguļo to, uz ko sabiedrībai būtu jātiecas arvien vairāk. Tas ir, izglītības iegūšana jebkādā vecumā, starppaaudžu sadarbība un kopīga mācīšanās. Cilvēks iegūst daudz vairāk tad, kad uzturas daudzveidīgā sabiedrībā. To pierāda rakstā minētais par jauniešu azartiskumu, kad ieņēma vietas starp vecākas paaudzes cilvēkiem un bērnu - vecāku kopīga mācīšanās. Cilvēki un viņu pieredzes ir dažādas un dalīšanās ar to ir ļoti būtiska, jo nevienā mācību grāmatā tas nebūs rakstīts. Šādā veidā ikviens attīsta sadarbības, komunikācijas, solidaritātes u.c. prasmes, kas ieņem arvien būtiskāku lomu ikdienas dzīvē. To varu attiecināt arī uz savu personīgo pieredzi. Piemēram, veidojot kādu projektu, kurā ir iesaistīti gan jaunieši, gan vecākas paaudzes cilvēki, bieži vien rezultāts ir tāds, kādu pat nevarēju iedomāties. Un uzskatu, ka tas ir pateicoties šai starppaaudžu sadarbībai.
  • afbeelding van Lūcija Neicgale
    Manuprāt, ļoti svarīgi ir grupu darbi, jo tā ne tikai tiek iegūtas jaunas zināšanas, bet arī pilnveidotas sadarbošanās prasmes, kas ir ļoti svarīgas 21.gadsimtam. Arī es pēc savas pieredzes varu teikt, ka mācīties augstskolā man bija daudz vieglāk, jo "roku rokā" man bija draudzene, kuru ieguvu augstskolas gados. Darbus pildījām kopā, viena otru atbalstījām, informējām par jaunākajām aktualitātēm, motivējām u.t.t. Es esmu pārliecināta, ka bez draugiem, kursabiedriem, ģimenes locekļiem es nebūtu tur, kur šobrīd esmu. Uzskatu, ka komunikācija ir viena no visnepieciešamākajām prasmēm, lai mūsdienās sasniegtu augstus rezultātus.
  • afbeelding van Asne Asnāte Petrēvica
        Starppaaudžu mācīšanās ir lielisks veids, kā apgūt zināšanas, jo abām pusēm ir, ko dot un arī ko ņemt. Tādēļ šāda veida integrācija, manuprāt, ir pat ļoti noderīga. Diemžēl es neesmu pārliecinata, vai visos kolektīvos un visās sfērās tas vienmēr nostrādā tik labi, kā minētajā piemērā. Ir tomēr dažādi aspekti, kurus jāizvērtē pirms šī procesa. Un tas sasaistās ar nākošoo tematu, kas ir par modernākām mācīšanās metodēm. Ja vēlamies pēc iespējas labāku šo starppaudžu integrēšanu mācību procesā, tad diemžēl, manuprāt, vecās metodes mācību vielas apguvei būtu krasi jāizmaina.
        Ģimenes nozīmei mācību procesā ir ļoti liela nozīme neapšaubāmi. Ne velti ir pētījumos pierādīts, ka , ja mājās vecāki lasa (ne tikai bērnam pasaciņas , bet paši), tad arī bērns visticamāk lasīs. Ir gēni, bet ir arī vide, kas veido bērnu un bērna uztveri. Līdz ar to tas, ka ģimenes locekļi arī ir iesaistīti dažāda veida mācībās, vairos arī bērna pozitīvo uztveri par mācību procesu kā tādu.

  • afbeelding van Ewa Nowak-Koprowicz
    Myślę, że przedstawione spostrzeżenia pokrywają się z osobistymi doświadczeniami wielu osób pracujących ze studentami. Zwłaszcza jeżeli polem współpracy są ćwiczenia/laboratoria, a formą studiów tryb niestacjonarny. Tak też jest i w moim przypadku. I w nawiązaniu do jednego z przykładów z artykułu, szczególnie ujmujące jest gdy student/ka mający dzieci również studiujące podkreśla, że wzajemnie "pilnują" swoich ocen/postępów i motywują się do działania. 
  • afbeelding van Sabīne Petruseviča

    Domāju līdzīgi kā Violeta - visam ir savas gaišās un tumšās puses. 
    Mācoties universitātē, arī es šobrīd varu saskarties ar dažāda vecuma cilvēkiem manā kursā, īpaši, kad nodarbības tiek apvienotas ar neklātienes studentiem. Lai nodrošinātu šādu kultūras, vecuma un dzimuma atšķirību vienuviet, manuprāt, ir nepieciešams diezgan liels ieguldījums. Lai arī negribu nevienu diskriminēt, redzu, ka mācības grūtības sagādā nevienam vien - lai arī mēs, jaunākie, varam klausīties vecāko dzīves pieredzē, ne vienmēr visiem motivācija iegūt izglītību ir viena, kamēr vienam tas ir tikai papīrs, tikmēr citam tas grupas darbu izbojā lielākajā mērā, kad ar uzdevumiem jātiek galā vienam pašam. Gribētos, lai viss ir saulaini, taču jāņem vērā tieši motivācija, kāpēc mēs izvēlamies apmeklēt kursus/nodarbības/lekcijas un iegūstam jaunu informāciju. Varbūt es esmu pārāk vecmodīga vai diskriminējoša, varbūt neesmu saskārusies ar to labāko pieredzi. Bet tajā pašā laikā, arī skolotājs klases priekšā bieži vien ir atšķirīga paaudze, kas mēģina izglītot jaunos, īpaši sākumskolā - tur nu gan bērni ne tikai iegūst teorētiskās zināšanas, bet arī sociālās prasmes, ko ģimenes lokā, iespējams, apgūt būtu neiespējami. Kopumā varu teikt, ka, manuprāt, mums vēl ir jāpilnveidojas, lai varam izveidot starppaaudžu centrus, kuros visiem varētu būt vienota motivācija iesaistīties. 

  • afbeelding van Elīna Freiberga

    Pirmkārt, runājot par to, ka paaudzes mācās cita no citas, varu pilnībā piekrist. Šobrīd pati ar to saskaros, kad studējot maģistrantūrā, kursā esam dažāda vecuma studenti- tas, manuprāt, ir milzīgs ieguvums ikvienam no mums. Mēs dalāmies pieredzē, stāstām stāstus no dzīves, iesakām, papildinām, tas viss veicina mūsu personības attīstību un paplašina redzes loku dažādās jomās. Salīdzinot ar mācībām skolā un pamatstudijām augstskolā, varu teikt, ka tas nebija tik izteikti, jo pārsvarā visi bijām viena vecuma. 

    Otrkārt, runājot par izglītību ģimenē, tā arī ir vērtīga un vērā ņemama lieta, kas veicina arī bērnu interesi un motivāciju mācībām. Šajā gadījumā tika piedāvāta dažādu valodu apguve, matemātika, lasītprasme, IKT kursi. Ir novērots tas, ka vecāki, iesaistoties savu bērnu mājas darbu izpildē, nereti paši īsti neizprot uzdevuma nosacījumus vai veidu, kā to pildīt- un ne jau tādēļ, ka nav izglītoti, bet gan tādēļ, ka mācību metodes attīstās un mainās, līdz ar to vecāki tās nav apguvuši. Tādēļ šis ir labs veids, kā veicināt vecāku iesaisti bērnu izglītības procesā, kas veicinās arī viņu pašu attīstību. Šajā kontekstā bieži esmu domājusi arī par pieaugušo (vecāku) izglītošanu tādās jomās kā bērnu attīstība, bērnu audzināšana, bērnu vajadzību nodrošināšanu, vecumposma īpatnības, ģimenes loma utt.,  kas būtu gan teorētiskas, gan arī praktiskas zināšanas par to- kā audzināt mūsdienu bērnu? Uzsvaru liekot uz praktiskām iemaņām un prasmēm. 

  • afbeelding van Violeta Ponomarjova

    Likvidēt diskrimināciju pēc vecuma vidusskolā ir līdzīgi teicienam "Ir arī medaļas otra puse", kur no vienas puses var ieraudzīt pozitīvus kritērijus mācīšanās un skolēnu sniegšanos pēc zināšanām, piemēram, dažāda vecuma cilvēki mācās viens no otra un dalās ar pieredzi, vai arī motivēt pieaugušus cilvēkus iegūt kā minimāli vidējo izglītību, tādējādi dod sev iespēju attīstīties un pilnveidoties, ka arī tas sekmē jauniešiem kā pozitīvs piemērs par izglītības nepieciešamību.

    Savukārt, diskriminācijas likvidēšanā pēc dzimumiem, es saskatu arī negatīvus piemērus, tādus kā ir būtiski, lai pieagušais skolēns būtu ieinteresēts nevis sertifikāta iegūšanā par vidējo izglītību, bet būtu ieinteresēts tieši mācību procesā.

    Ka arī es uzskatu, ka pieaugušajiem skolēniem ir vairāk jāorientē viņu mācību procesu tā, lai viņi apgūst mācāmo vielu mācot citus, piemēram, kā skolotāji palīgi, kuri gan veidos diskusijas priekšmetu stundās, gan palīdzēs skolēniem, kuri lēnāk apgūst mācāmo vielu, gan labos mājas darbus.

    Ka arī uzskatu, ka apvienot skolēnus vienā klasē pēc vecumiem ir veiksmīgi tikai izvēlētajos priekšmetos, piemēram, svešvalodās, ekonomikā, informātikā u.c., kas cieši ir/būs saistīti ar pieauguša skolēna izvēlēto darbības jomu (profesiju).