Overslaan en naar de inhoud gaan
Blog
Blog

EPALE-interview: Hannelore Engels van De Stap

Hannelore Engels is leerloopbaancoach bij De Stap in Leerwinkel Oost-Vlaanderen. Jongeren en volwassenen kunnen bij een Leerwinkel terecht v

 

 

De tijd is rijp is voor Leerwinkels in heel Vlaanderen en Brussel

 

Hannelore Engels is leerloopbaancoach bij Leerwinkel De Stap in Oost-Vlaanderen. Jongeren en volwassenen kunnen bij een Leerwinkel terecht voor gratis informatie en coaching op maat over opleidingen, vorming of onderwijs. Op dit ogenblik zijn er 4 actieve Leerwinkels in Vlaanderen. "Maar er staat veel te gebeuren op het vlak van levenslang leren in Vlaanderen", zegt Hannelore. "We voelen dat de tijd rijp is om overal in Vlaanderen en Brussel Leerwinkels te openen."

De cijfers bewijzen dat vooral kwetsbare groepen en werkzoekenden de boot van levenslang leren missen, terwijl zij er nochtans het meeste nood aan hebben. Met de Leerwinkels zeggen jullie dat leerloopbaanbegeleiding een cruciale rol speelt om deze doelgroepen te bereiken. Kan je wat meer vertellen over hoe jullie deze begeleiding aanpakken?

Hannelore Engels: Jongeren en volwassenen kunnen bij een Leerwinkel terecht voor gratis informatie en coaching over opleidingen, vorming of onderwijs. Wij coachen hen bij het maken van hun keuze hierin. Wij geven informatie over diplomagerichte opleidingen maar ook over opleidingen die niet meteen tot een diploma leiden maar die iemand kunnen versterken, iets bijleren of helpen om een andere wending te geven aan hun leven. Wij luisteren ook altijd eerst waar iemand precies naar op zoek is of wat hij/zij wil bijleren. We polsen eigenlijk naar hun ‘droomvraag’. Sommige mensen hebben al een heel duidelijk beeld waar ze naartoe willen, terwijl anderen beseffen dat ze zich willen heroriënteren maar nog helemaal geen idee hebben welke richting ze uit willen of kunnen. Onze cliënten/consultanten bepalen zelf de vragen en kiezen ook de weg en het tempo die zij willen gaan. Wij helpen hen wel om de vragen helder te krijgen of mogelijke hordes te identificeren die mogelijk eerst genomen moeten worden om tot leren te komen. Onze begeleiding is altijd maatwerk. Samen stellen we een actieplan op, vaak met kleine stappen om tot het einddoel te komen. We verwijzen mensen door naar opleidingsinstellingen in de regio of naar een van onze partners. Wij werken samen met vele organisaties, maar we blijven te allen tijde neutraal, netonafhankelijk  en onafhankelijk van elke opleidingsinstelling. We onderhouden goede persoonlijke contacten met verschillende intermediaire instanties zoals VDAB, CLB, welzijnsorganisaties zoals OCMW, CAW, JAC, het Agentschap Integratie en Inburgering, bibliotheken/kenniscentra, gevangenissen, het Brussels Beroepenpunt, vakbonden, lokale overheden en opleidingsverstrekkers in secundair, hoger en volwasseneneducatie. 

Waar kunnen mensen terecht in een Leerwinkel?

Momenteel zijn er 4 actieve Leerwinkels in Vlaanderen (Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen en Limburg) en Brussel. Er zijn ook nog 3 Leerwinkels in opstart in Vlaams-Brabant en in stadsregio Turnhout en Mechelen. We organiseren ook ‘zitdagen’ bij onze partnerorganisaties, denk maar aan de VDAB Werkwinkels, het Agentschap Inburgering en Integratie, De Krook, het stadhuis, …Allemaal plaatsen waar ons doelpubliek sowieso al over de vloer komt. Zo proberen we zo dicht mogelijk te geraken bij de mensen die baat kunnen hebben bij onze werking. Trouwens, eind vorig jaar werd het ESF-project LIO (Learning Inside Out) uitgebreid naar alle gevangenissen in Vlaanderen en Brussel en is er nu leerloopbaanbegeleiding voor gedetineerden.  

Enkele jaren geleden werkten jullie mee aan het Erasmus+ project GOAL. Wat was jullie rol hierin en wat waren de resultaten? 

 

Inderdaad, dit GOAL-project (Guidance and Orientation for Adult Learners) liep drie jaar, van februari 2015 tot januari 2018, en werd gecoördineerd door het Departement Onderwijs en Vorming. De Vlaamse beleidsexperimenten van dit project werden uitgevoerd door de bestaande begeleidingsdiensten Leerwinkel West-Vlaanderen en WordWijs (coaching van ongekwalificeerde jongeren tussen 17-25 jaar) van Leerwinkel De Stap in Oost-Vlaanderen. Het project was gericht op de ontwikkeling van experimentele diensten voor leerloopbaanbegeleiding en leeroriëntering in zes Europese landen.

Belangrijk was dat de specifieke leernoden van laaggeschoolde volwassenen centraal moesten staan. Het uiteindelijke doel was dat meer laaggeschoolde (jong)volwassenen hun weg zouden vinden naar onderwijs en opleiding. In Vlaanderen kwamen we tot de vaststelling dat er een duidelijk tekort was aan dit soort diensten en dat er een gebrek was aan financiële middelen voor de verdere ontwikkeling en uitbreiding naar andere plaatsen in Vlaanderen. Verschillende gezaghebbende (overheids)instanties ondersteunden deze vraag nochtans. In haar advies ‘leercultuur in de volwasseneneducatie’ vernoemt de Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) de Leerwinkels en adviseert om het beleid over Leerwinkels verder vorm te geven. Ook de Sociaal-Economische Raad Vlaanderen (SERV) benadrukt al lang het belang van toeleiding naar onderwijs, opleiding en vorming, van studiekeuzebegeleiding en van (leer)loopbaanbegeleiding. Met alle Leerwinkels samen vormen we het Lerend Netwerk Leerwinkels in Vlaanderen en Brussel. Onlangs bezorgden we een gemeenschappelijk rapport aan het kabinet Onderwijs en het kabinet Werk als voorstel tot basisdienstverlening 'Leerwinkel' in alle Vlaamse provinciale regio’s en het Brussel-Hoofdstedelijk-Gewest.

 

In Vlaanderen ging er zopas een Partnerschap voor Levenslang Leren van start. Is er daar aandacht voor de Leerwinkels en wat ze doen?

In de conceptnota ‘de Lerende Samenleving’ die aan dit Partnerschap Levenslang Leren vooraf ging, staat dat het belang van levenslang leren voor iedereen hetzelfde is, maar dat de manier waarop het levenslang leren wordt vervuld en ondersteund, verschilt van persoon tot persoon. Dit leunt sterk aan bij de rol die Leerwinkels in Vlaanderen en Brussel opnemen. Iederéén (jongeren en volwassenen) kan bij een Leerwinkel terecht. Wij werken volledig onafhankelijk, individueel en op maat van de persoon die voor ons zit en bovendien gratis! We stemmen onze ondersteuning af op de zelfredzaamheid van de leerder en werken ernaartoe dat die persoon geleidelijk zelf de touwtjes in handen kan nemen. Naar aanleiding van deze conceptnota pleit de Vlor nogmaals voor de oprichting van een Leerwinkel in heel Vlaanderen. Op die manier kunnen de Leerwinkels een belangrijke rol spelen in het uitvoeren van de opdrachten die het Vlaamse Partnerschap zich als doel stelt. Dit nieuwe Partnerschap Levenslang Leren, onder leiding van voorzitter Ans De Vos van de Antwerp Management School, tekent tegen juni 2021 de krijtlijnen uit van een ambitieus actieplan levenslang leren voor Vlaanderen. Met de Leerwinkels willen wij hier zeer graag aan meewerken. 

 

 

De Vlaamse regering wil investeren in mens en samenleving en ze riep 2021 uit tot het ‘Jaar van de Opleiding’. Zien jullie daar ook mogelijkheden voor de Leerwinkels?

Geen twijfel aan, en zo wordt het ook geformuleerd in het relanceplan van de Vlaamse Regering! De regering engageert zich om extra aandacht te schenken aan ongekwalificeerde jongeren en schooluitval, (tijdelijk) werkzoekenden, mensen die inactief zijn of die door de omstandigheden in hun job moeten bijscholen of zich helemaal moeten heroriënteren. Allemaal topics waar de Leerwinkels al de nodige expertise in hebben. Men wil leren en de toeleiding naar opleiding stimuleren door in te zetten op een loopbaanperspectief voor elke burger vanuit VDAB en te informeren en begeleiden op maat via een éénloketsfunctie. Zo zie ik, samen met mijn collega’s, de Leerwinkels als partner bij uitstek omwille van onze expertise in leerloopbaanbegeleiding voor de meest kwetsbaren. De corona-crisis heeft het er voor hen niet gemakkelijker op gemaakt, voornamelijk voor  laag- en andersgeletterden, mensen met een migratieachtergrond, (ex)-gedetineerden, psychisch kwetsbaren, ongekwalificeerde jongeren, NEET’s en (tijdelijk) werkzoekende volwassenen. Jongeren dreigen af te haken of stoppen met hun secundair onderwijs, en ze dragen hiervan de zware gevolgen. Voor velen onder hen werden drempels verhoogd, onder meer door het afstandsonderwijs. Zo hebben velen onder hen geen PC of laptop, een stabiele internetverbinding en/of abonnement, e.d. Niet-begeleide minderjarigen die alleen wonen en alleenstaande migranten (oud- en nieuwkomers) werden afgesloten van de broodnodige contacten die ze o.a. in de opleidingsinstellingen opbouwden. In grote gezinnen ging het afstandsonderwijs voor de kinderen voor en was de - misschien enige - computer bezet door de kinderen, enzovoort… Er zijn een resem aan (schrijnende) voorbeelden.

Hoe hebben de Leerwinkels hierin kunnen ondersteunen? 

Wij hebben in deze coronatijd extra ingezet op het luisteren naar bestaande moeilijkheden de nieuwe drempels. We hebben nog méér getracht samen te zoeken en persoonlijk te ondersteunen in het uitstippelen, beginnen of verderzetten van hun opleiding. Zo kregen we heel wat vragen van (potentiële) cursisten, studenten en leerlingen die door corona twijfelden om hun opleiding verder te zetten of zelfs te starten. Door de goede samenwerking met de opleidingsverstrekkers, (welzijns)organisaties en lokale overheden was het mogelijk om bv. de Centra voor Basiseducatie (CBE), de Centra voor Volwassenenonderwijs (CVO), Syntra, VDAB, GTB, CLB’s, OCMW-trajectbegeleiders, leerlingenbegeleiders,... te contacteren om een overzicht te krijgen en samen te werken. Samen met o.a. de  lokale besturen en vrijwilligersverenigingen organiseerden we zoektochten naar aangepaste leermiddelen. We maakten afspraken met bv. CVO’s om te bekijken of ze hun open leercentrum ter beschikking konden stellen van onze cliënten/consultanten. We hebben ettelijke telefoontjes gedaan, gemaild maar ook online videogesprekken gevoerd om onze cliënten/consultanten aan boord te houden. Trouwens deze online gesprekken zijn een bijkomende nieuwe dienstverlening die er is gekomen door corona, een service die we in de toekomst ook gaan blijven aanbieden.

Het Europese streefdoel voor Vlaanderen, en ook het Vlaams Pact 2020 van de Vlaamse Regering had als streefdoel dat 15% van de Vlamingen regelmatig zou moeten deelnemen aan opleidingen. Vandaag zitten we maar aan 11,1 procent, lager dan het Europese gemiddelde.

Inderdaad, vele ambitieuze Vlaamse en Europese plannen ten spijt. Vandaar ons groot pleidooi voor een minimum (structurele) dienstverlening van Leerwinkels in Vlaanderen en Brussel. Ook in de praktijk groeit het draagvlak voor Leerwinkels elke dag. In West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, Brussel en Limburg werkt men al jaren aan een kwalitatieve, professionele uitbouw van deze dienstverlening  en dit steeds in samenwerking met lokale overheden en partners. Talloze onderwijspartners, op de arbeidsmarkt, bij inburgering en integratie, justitie en cultuur erkennen de meerwaarde van de dienstverlening door mensen naar ons te sturen, maar ook door (tijdelijke) projectfinanciering toe te kennen. Ook in Vlaams-Brabant en stadsregio Turnhout en Mechelen groeit er vanuit de lokale besturen de nood en steun voor Leerwinkels. Anno 2021 voelen wij dan ook dat de tijd rijp is om Leerwinkels Vlaanderen en Brussel breed uit te rollen. Op korte termijn achten wij het ook haalbaar om binnen het corona-relanceplan de éénloketsfunctie op te nemen, op langere termijn zien wij ons als uitvoerende partner van het Partnerschap Levenslang Leren en de schakel om de deelname aan levenslang leren te stimuleren. We streven naar een financiering voor een basisdienstverlening door de Vlaamse overheid waarbij we kunnen inspelen op lokale en regionale uitdagingen door een versterkte samenwerking met lokale partners.

 

 

 

 

 

 

Login (2)

Wil je een andere taal?

Dit document is beschikbaar in meerdere talen. Kies de taal hieronder.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Laatste discussies

Wat staat er in de jobomschrijving van de centrumcoördinator?

'It's lonely at the top' voor de directeur van een centrum voor volwasseneducatie. Dat gevoel staat nergens beschreven in vacatures.
Dit is een oproep van om jobomschrijvingen te delen én een uitnodiging om het over het gevoel van eenzaamheid, of andere gevoelens, aan de top van een organisatie te hebben.

Meer

EPALE Discussie: Wat kunnen we doen om de volwasseneneducatie beter te maken voor mensen met een beperking?

In juni richt EPALE de schijnwerpers op hoe mensen met een beperking kunnen bijleren. We horen graag van jou hoe we volwasseneneducatie voor mensen met een beperking kunnen verbeteren. De schriftelijke discussie (in het Engels) zal plaatsvinden op 8 juni om 14 uur (CEST).
Meer