chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Elektronisch platform voor volwasseneneducatie in Europa

Blogs

Diversiteitswerking bij het ABVV

13/11/2019
door Karine Nicolay
Taal: NL

Saar Vandenbroucke is de coördinator diversiteit en werkbaar werk bij het Vlaamse ABVV. Op de Trefdag 'Laaggeletterd op het Werk: w@ is d@?' illustreerde zij met een heel concrete case over 'werkbaar werk' een aspect van de diversiteitswerking bij de vakbond ABVV. 

Lees meer over de Trefdag Geletterdheid op Werk in het EPALE-zine.

/nl/file/diversiteitpngdiversiteit.png

Saar Vandenbroucke: In onze diversiteitswerking werken we in een collectieve context en niet met individuen zoals bij de loopbaanbegeleiding. Ons werkterrein is de bedrijfsvloer en de werknemers. Wij hebben diversiteitsconsulenten in heel Vlaanderen, maar niet in Brussel en Wallonië.  Zij ondersteunen de werknemersvertegenwoordigers op de werkvloer, de delegees, rond verschillende thema’s om samen met hen een plan op te maken om de situatie op de werkvloer te verbeteren. De thema’s zijn heel uiteenlopend. Het gaat over werving en selectie, onthaal, opleiding, doorstroom, retentie en re-integratie, communicatie, discriminatie, omgaan met verschillen, werkbaar werk, competentiebeleid en innovatieve arbeidsorganisatie. De delegee gaat dan met het opgemaakte plan dan naar het syndicale overleg. In kleinere bedrijven betekent dit het CPBW, dus het Comité voor Preventie en Welzijn op het Werk. In grotere bedrijven is dat de ondernemingsraad. In echt heel kleine bedrijven is deze werking moeilijker omdat er geen sociale vertegenwoordiging is. 

 

Laaggeletterdheid rode draad doorheen de thema's

Bij de thema’s wordt taal of laaggeletterdheid niet expliciet vernoemd, maar dat is omdat dit een rode draad is doorheen alle thema’s.  Als wij werken rond bv. onthaal in een bedrijf waar er superdiversiteit is, met 4 of 5 verschillende nationaliteiten, met evenveel verschillende talen, dan weten wij ook dat wij het onthaalbeleid niet alleen op papier of in een folder gaan doen, maar dat wij ook met visuele elementen en pictogrammen moeten werken.  Een andere voorbeeld: bedrijven zijn verplicht om een arbeidsreglement te hebben. Als dit voor de meeste mensen te hoog gegrepen is, dan gaan wij kijken hoe we dit kunnen aanpakken.

Zo werkten we bijvoorbeeld in een maatwerkbedrijf in de provincie Antwerpen aan een case die te maken had met te hoge werkdruk. Een maatwerkbedrijf is een bedrijf waar mensen werken die niet of nog niet kunnen deelnemen aan het normale arbeidscircuit. Het gaat vaak over mensen die een diploma hebben van het buitengewoon secundair onderwijs of die andere problematieken hebben waardoor het voor hen moeilijk is om in een gewoon bedrijf aan de slag te gaan. Het kan ook gaan over mensen die naar België gekomen zijn op latere leeftijd en die alleen hun eigen taal spreken. Het is dus een heel uiteenlopend publiek, maar het zijn allemaal mensen met een arbeidsbeperking.

Case study by maatwerkbedrijf

Het bedrijf waarvan sprake verpakt heel uiteenlopende zaken machinaal, en er werken 219 werknemers met een arbeidsbeperking. Het is dus een redelijk groot bedrijf en heeft daardoor een redelijke robuuste syndicale vertegenwoordiging. De delegee nam contact op met de diversiteitsconsulent omdat er klachten waren over een te hoge werkdruk. Dit gaat over ‘werkbaar werk’ en vermits dit één van onze thema’s is, wilden wij dit aanpakken. Het voorstel van de consulent was om een bevraging te organiseren over werkbaar werk en de werkdruk. Bij het ABVV gebruiken wij vaak de vragenlijst over werkbaarheid. Dat is een wetenschappelijk onderbouwde vragenlijst van de federale overheidsdienst van werkgelegenheid. Deze lijst wekt vertrouwen bij de werkgever omdat het geen vragenlijst is die wij zelf hebben ontwikkeld, maar dat die los van onze werking tot stand is gekomen en dus neutraal is. De delegees vonden de topics die worden aangehaald in de vragen heel relevant en herkenbaar, maar de lijst zoals die nu bestaat, is veel te hoog gegrepen voor de werknemers van het bedrijf. De gebruikte woorden waren te moeilijk, het jargon was onbegrijpelijk, de zinnen waren te lang en te ingewikkeld… De delegees kwamen dan zelf met het voorstel om die vragenlijst te hertalen.

 

/nl/file/voorbeeldvragenlijstpngvoorbeeld_vragenlijst.png

Een voorbeeld van een vraag uit de oorspronkelijke lijst.

 

 

De zinnen die je ziet in het voorbeeld zijn niet eens zo moeilijk, maar bijvoorbeeld de woorden ‘psychosociale factoren’, ‘vaardigheden’, ‘capaciteiten’ zorgden toch voor problemen. Er wordt gevraagd naar ‘nooit, soms, vaak, altijd’, maar niet iedereen weet heel precies het onderscheid tussen deze termen te maken.

De delegees, die ook in dit bedrijf werken, zijn dan zelf aan de slag gegaan, samen met enkele van hun collega’s. Ze hebben onder onze begeleiding gekeken hoe die vragenlijst eruit zag, en ze hebben hem ook zelf ingevuld. Zo kwamen zij met een heel aantal pijnpunten terug. Bijvoorbeeld in de lijst wordt heel vaak het woord ‘leidinggevende’ gebruikt, en in het bedrijf spreekt niemand daarover. Iedereen kent de leidinggevenden onder de naam ‘chef’. Dat werd dan ook zo aangepast in de vragen. Ook een belangrijk element was dat er altijd over ‘u’ werd gesproken. Het bleek beter om dat te vervangen door ‘ik’. Dus in plaats van de vraag ‘Leert u nieuwe dingen op het werk?’ werd dat de uitspraak ‘Ik leer nieuwe dingen op het werk’.

 

/nl/file/aangepasteversiepngaangepaste_versie.png

Een voorbeeld van hoe de vragen werden aangepast. De vragen zijn niet alleen korter gemaakt, maar er is ook meer visuele ondersteuning.

 

Sommige aangepaste vragen zorgden soms nog voor problemen en daarom hebben wij hen die vragenlijst ook niet zomaar alleen laten invullen. Daarvoor zijn we met de werkgever in overleg gegaan. We hebben hem het voorstel voorgelegd dat wij een bevraging wilden doen. Hij heeft daar ook mee ingestemd, wat niet zo evident is want niet alle werkgevers gaan daar in mee. Ze vrezen soms welke resultaten er naar boven zullen komen. Deze werkgever stond ervoor open, dus dat verdient een grote pluim. De mensen mochten zelfs in de werktijd, na de lunch, in de refter blijven zitten om in groep de hertaalde vragenlijst door te nemen. Iedereen kreeg de vragenlijst, maar hij werd ook nog eens geprojecteerd. In elke groepje zat een begeleider en er was ook een doventolk aanwezig voor de enkele dove of slechthorende werknemers. Vraag per vraag is men dan door de vragen gegaan. Soms werd er dan in de kleine groepjes vertaald naar het Frans of het Engels. Voor veel mensen was het geen probleem, maar mensen die een vraag nog niet goed begrepen, kregen meer uitleg erbij. Daardoor was iedereen in de mogelijkheid om die vragenlijst uiteindelijk in te vullen. Sommige waren er na 10 minuten al klaar mee, anderen hadden meer ondersteuning nodig.

Positieve ervaring voor iedereen

De vragenlijst hertalen was wel wat werk, maar het voordeel was dat iedereen zich gehoord voelde bij de bevraging. Uit de resultaten bleek dat niet zozeer de werkdruk het probleem was, maar dat de relatie met de leidinggevenden in verschillende team niet zo goed zat en dat vooral dit probleem moest worden aangepakt. Zonder deze bevraging was dit nooit naar boven gekomen. Het enige wat wij merkten als aandachtspunt was dat we in de groepjes merkten dat mensen bij elkaar polsten wat ze gingen antwoorden en dat ze dan misschien een eerder ‘sociaal wenselijk’ antwoord gingen geven. Daar gaan we dus de volgende keer zeker op letten. Globaal genomen werd deze werkwijze door iedereen als heel positief ervaren, zowel door de werkgever als door de werknemers.

/nl/file/lisavanquickelberghejpg-0lisa_van_quickelberghe.jpg

Saar Vandenbroucke (rechts) samen met haar collega Lisa Van Quickelberghe tijdens hun 'pitch' over laaggeletterdheid in loopbaanbegeleiding en diversiteit op de 'Trefdag Laaggeletterdheid op het Werk: w@ is d@?' op 8 november 2019 in Brussel.

 

Saar Vandenbroucke

Coördinator diversiteit en werkbaar werk

Saar.vandenbroucke@vlaamsabvv.be

 

/nl/file/abvvpng-0abvv.png

 

 

 

 

 

 

 

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn