Overslaan en naar de inhoud gaan
Blog
Blog

Annet Bakker over de belangrijkste uitdagingen voor educatie in gevangenissen

In de meeste Europese gevangenissen wordt een vorm van onderwijs aangeboden. Toch zijn er grote onderlinge verschillen in het aanbod en de manier waarop dat wordt georganiseerd en gepresenteerd. Annet Bakker, voorzitter van de European Prison Education Association (EPEA) bespreekt de uitdagingen.

Prision Education Bakker

 

In de meeste Europese gevangenissen wordt wel een vorm van onderwijs aangeboden. Toch zijn er grote onderlinge verschillen in het aanbod en de manier waarop dat wordt georganiseerd en gepresenteerd.

 

In sommige landen mag je slechts één uur per week deelnemen aan onderwijsactiviteiten, terwijl je in andere gevangenissen kunt studeren in plaats van werken met behoud van je (gevangenis)loon. Cultuur speelt in gevangenissen een belangrijke rol; educatie wordt niet altijd door iedereen gewaardeerd als geschikt tijdverdrijf. Het moet concurreren met andere activiteiten, zoals sport, kaartspelen of gewoon praten, maar mensen kiezen er ook vaak voor om niet mee te doen vanwege de groepsdruk en het idee dat ‘school voor meisjes is’.

 

Voor minderjarige gedetineerden is onderwijs verplicht. Lesgeven aan minderjarigen is dan ook niet altijd een gemakkelijke opgave. Maar ook onderwijs voor volwassen is een hele uitdaging. De stimulans is eerder een kwestie van motivatie of besef van wat het oplevert. Volwassen mannen en vrouwen uit verschillende landen die verschillende talen spreken, met allemaal een andere educatie-achtergrond en verschillende ervaringsniveaus, komen in de gevangenisklassen bij elkaar. Ze zitten daar al dan niet omdat ze daarvoor hebben gekozen om een reden die ze begrijpen. Hun motivatie varieert van de wens om een diploma te halen tot simpelweg afleiding of een nuttig tijdverdrijf.

 

De meeste overheden zien de waarde in van gevangeniseducatie als een manier om te werken aan re-integratie en het op een nuttige manier doorbrengen van de detentieperiode. Zo snijdt het mes aan twee kanten. Onderwijs maakt deel uit van een breder activiteitenaanbod waarmee wordt toegewerkt naar hetzelfde geïntegreerde doel. Er zijn zelfs manieren om erachter te komen of onderwijs wel voldoende oplevert, en of het elke cent die erin wordt geïnvesteerd wel waard is.

 

Daar wordt onderzoek naar gedaan, maar dat vergt vaak veel tijd. Doorgaans gebeurt dit door alle certificaten te tellen die binnen een bepaalde periode zijn afgegeven. Maar dan nog: gebeurt dit niet op de juiste manier, dan kan dat leiden tot een grote hoeveelheid certificaten zonder veel ‘daadwerkelijke waarde’, die alleen vanwege het papiertje worden afgegeven. En wat moet je met al die onervaren leerlingen met een beperkt leervermogen? En met laaggeletterden? Bovendien kan er sprake zijn van gedragsproblemen of leerstoornissen... Hoe kom je daarachter, voordat er examens kunnen worden afgelegd die er toe doen? Hoewel we absoluut inzien dat de diploma’s het uiteindelijke doel vormen wil de Europese vereniging voor gevangenisonderwijs EPEA (European Prison Education Association) er graag voor pleiten om niet alleen de certificaten of de juiste diploma’s te beschouwen als geldige redenen voor gevangenisonderwijs.

 

In het kader van de International Day of Education in Prison (IDEP - 13 oktober!!!) willen we graag dat iedereen die betrokkenen is bij het gevangenisonderwijs speciaal let op verborgen kwaliteiten. We zijn ervan overtuigd dat gevangenisonderwijs meer te bieden heeft dan alleen diploma’s. Een tulpenbol kun je gemakkelijk aanzien voor een ui: je moet dus weten met welke bol je van doen hebt en wat hij nodig heeft om een bloem te worden. Als je hem met een beetje geduld plant, water geeft en de juiste aandacht schenkt gaat hij na verloop van tijd vanzelf bloeien.

 

Lerende gedetineerden verdienen deze aanpak ook. We moeten nagaan waartoe ze in staat zijn en proberen om dat duidelijk te maken. Aan zichzelf en aan anderen. Dit levert weliswaar niet automatisch een diploma op, maar het begin is er dan in elk geval.

 

Laten we vooral bedenken wat een grote stap dit kan betekenen!

 

Annet Bakker is de eerste gekozen voorzitter van de EPEA en zij bekleedt deze functie tot juli 2019. Annet is al bijna 25 jaar gevangenisdocent. Ze werkt in gevangenissen in Amsterdam met mannelijke volwassen gedetineerden. Van 2009 tot 2013 was zij de nationale vertegenwoordiger van Nederlandse penitentiaire docenten.

Login (0)

Wil je een andere taal?

Dit document is beschikbaar in meerdere talen. Kies de taal hieronder.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Laatste discussies

Wat staat er in de jobomschrijving van de centrumcoördinator?

'It's lonely at the top' voor de directeur van een centrum voor volwasseneducatie. Dat gevoel staat nergens beschreven in vacatures.
Dit is een oproep van om jobomschrijvingen te delen én een uitnodiging om het over het gevoel van eenzaamheid, of andere gevoelens, aan de top van een organisatie te hebben.

Meer

EPALE Discussie: Wat kunnen we doen om de volwasseneneducatie beter te maken voor mensen met een beperking?

In juni richt EPALE de schijnwerpers op hoe mensen met een beperking kunnen bijleren. We horen graag van jou hoe we volwasseneneducatie voor mensen met een beperking kunnen verbeteren. De schriftelijke discussie (in het Engels) zal plaatsvinden op 8 juni om 14 uur (CEST).
Meer