chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

Blog

Człowiek dorosły w bibliotece - oczekiwania i potrzeby - dobre praktyki cz 2.

29/11/2019
by Monika Schmeich...
Språk: PL

Poprzedni wpis był podejmował tematykę inicjatyw angażujących dorosłych użytkowników odwiedzających współczesne biblioteki, a także kontekstów ich funkcjonowania i dostosowania oferty do potrzeb poszczególnych grup docelowych. Podejmowane wątki dotyczyły poszukiwań odpowiedzi na pytania o powody dla, których w dobie globalizacji i powszechnego dostępu do wiedzy i informacji ludzie wciąż korzystają z bibliotek publicznych? Dzisiejszy tekst stanowi kontynuację rozważań dotyczących diagnozowania potrzeb osób dorosłych korzystających z oferty bibliotek na przykładzie działań prowadzonych w Filii nr 38 Miejskiej Biblioteki Publicznej im. H. Łopacińskiego w Lublinie. Jest to subiektywny wybór dobrych praktyk i inicjatyw, które spotkały się z pozytywnym odbiorem spoełeczności lokalnej na rzecz, której działa biblioteka.

Spędzanie czasu w bibliotece - otwarte akcje angażujące użytkowników

Oferta biblioteki obok wypożyczania książek i audiobooków kojarzy nam się z różnego rodzaju zorganizowanymi spotkaniami (np. autorskimi), czy warsztatami grupowymi. Nie wszyscy użytkownicy chcą jednak z rozmaitych względów korzystać z takiej formy działań. To osoby, które bardziej komfortowo czują się, mogąc o wybranej przez siebie porze przyjść i wziąć udział w oferowanej przez filię inicjatywie. Przykładem wydarzeń odpowiadających na potrzeby tej grupy odbiorców w filii nr 38 MBP w Lublinie były m.in. Escape Room, Biblioteka Wolnych Książek, Laboratorium wspomnień, czy Artystyczny relaks na relaksowej. Każda z akcji trwała przez dłuższy czas i pozwalała dorosłym użytkownikom zaangażować się w wybranym przez nich momencie i na ich własnych warunkach.

Pierwszą z tego rodzaju inicjatyw był Escape Room. Jego przygotowanie podyktowane było potrzebą przyciągnięcia do biblioteki nowych, użytkowników, którzy wciąż nie wiedzieli, gdzie jest zlokalizowana i co właściwie ma do zaoferowania. Pokój zagadek pt: „Odkryj tajemnice biblioteki” cieszył się bardzo dużym zainteresowaniem i pozwolił graczom w atrakcyjny sposób poznać rozmieszczenie księgozbioru, a także przestrzeń i możliwości, które proponuje ich książnica.  

Kolejną inicjatywą była Biblioteka Wolnych Książek. Wydarzenie to związane było ze znaną wszystkim i wciąż rozwijającą się ideą bookcrossingu. W ramach akcji uwalniania książek biblioteka (już kilkakrotnie) przeniosła się na osiedlową polanę. Pozwoliło to na swobodną wymianę literacką, a także luźne rozmowy o książkach z bibliotekarkami. 

W ubiegłym roku ramach projektu zrealizowanego w 100 rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę w filii powstało stanowisko multimedialne Laboratorium wspomnień. Umożliwia ono digitalizację i cyfryzację materiałów przechowywanych w rodzinnych archiwach (skanowanie analogowych fotografii, wykonywanie cyfrowych odbitek z klisz fotograficznych, przegrywanie materiałów video z kaset VHS itp.). Dzięki niemu dorośli użytkownicy mają możliwość ponownego zobaczenia i uporządkowania swoich pamiątek rodzinnych.

Trafioną inicjatywą okazał się również Artystyczny relaks na Relaksowej. W ramach tej akcji każda osoba dorosła odwiedzająca filię miała możliwość pomalowania wybranego przez siebie fragmentu wielkoformatowej kolorowanki. Stanowisko do malowania wyposażone zostało w niezbędne materiały i umieszczone w sali warsztatowej. 

Kursy i warsztaty - chcę się tego nauczyć

Budowanie tej części oferty biblioteki jest najtrudniejszym zadaniem, wymagającym ciągłej weryfikacji potrzeb odbiorców. Warsztaty i kursy o odpowiednio dobranej formie i tematyce cieszą się zainteresowaniem, choć tutaj bardzo często dodatkowym problemem jest dopasowanie wydarzenia do możliwości czasowych uczestników. Biblioteka otwarta jest w określonych godzinach, co nie zawsze pozwala wszystkim zainteresowanym na wzięcie udziału w pożądanej przez nich inicjatywie. Dlatego też zespół Filii nr 38 stara się elastycznie podchodzić do swojego czasu pracy tak, aby móc jak najbardziej efektywnie odpowiedzieć na potrzeby odbiorców. Dzięki temu przez 4 lata funkcjonowania biblioteki udało się z powodzeniem przeprowadzić szereg kursów i spotkań warsztatowych dla dorosłych. Były to m.in. Kurs Rysunku i malarstwa, Kursy komputerowe (kilka edycji), warsztaty genealogiczne, pisania poezji haiku, kaligrafii, wykłady z zakresu historii sztuki, warsztaty artystyczne i rękodzielnicze. Ostatnio również - pilotażowo rozpoczęte zostały warsztaty dotyczące rozwoju osobistego m.in. pracy z celem, zarządzania sobą w czasie, czy wprowadzenie do treningu asertywności.

/en/file/fotobibliotekajpgfoto_biblioteka.jpg

  

Spotkania z Ludźmi z pasją - poszukiwanie inspiracji

Zadaniem współczesnej biblioteki bardzo często jest pełnienie roli tzw. trzeciego miejsca. Staje się ona przestrzenią do wielowymiarowego spotkania z drugim człowiekiem, zarówno tym osobistym, jak i ukrytym na stronach książki. Użytkownicy odwiedzający książnice bardzo często również poszukują inspiracji życiowych lub wskazówek dotyczących rozwijania własnych pasji. A nic tak nie pogłębia wiedzy i nie motywuje jak właśnie spotkania z innymi ludźmi, dla których pasja stała się sposobem na życie. Odpowiadając na tą potrzebę w bibliotece organizowane są spotkania różnymi osobami, które dzielą się swoimi doświadczeniami. Jedną z dziedzin cieszących się dużym zainteresowaniem, są podróże. W ramach cyklu spotkań podróżniczych gościli u nas m.in. Piotr Tomala (szef programu Polski Himalaizm Zimowy), Joanna Pawłat (profesor Politechniki Lubelskiej, która 12 lat spędziła prowadząc projekty badawcze w Japonii), Basia i Michał Świderscy (autorzy bloga “Poniosło nas”, którzy odbyli podróż dookoła świata). Obok podróży mieliśmy możliwość zorganizowania spotkań poradnikowych dotyczących m.in. powrotu na rynek pracy, kreowania swojego wizerunku, czy zdrowego trybu życia. 

Literatura, film, muzyka… - chcę to wypożyczyć

Powyższe przykłady prowadzonych działań to jedynie wycinek tego co współczesne biblioteki mogą zaoferować osobom dorosłym w zależności od zasobów kadrowych i możliwości finansowych. Obecnie oferty wielu placówek są niezwykle bogate i coraz częściej dostosowane do realnych potrzeb odbiorców. Na zakończenie chciałabym jeszcze podkreślić fakt jak ważną rolę, obok działań edukacyjnych, kulturalnych i aktywizujących społeczność lokalną, ma również zapewnienie stałego dostępu do nowości wydawniczych w różnych formach. Czyli dbanie o tą podstawową funkcję bibliotek, która zaspokaja potrzebę wypożyczenia poszukiwanych tytułów. Najprościej mówiąc, dorośli użytkownicy od setek lat odwiedzają książnice, aby... skorzystać z ich zbiorów, dowiedzieć się co warto przeczytać/obejrzeć, wypożyczyć kontynuację rozpoczętego cyklu, czy zdobyć informacje i materiały potrzebne w rozwoju zawodowym lub osobistym. Dlatego też niezwykle ważne jest zwracanie uwagi na stały zakup nowości książek tradycyjnych, audiobooków, filmów etc.. i poszerzanie zakresu usług dotyczących udostępnianych zbiorów np o kody do platform z e-bookami. 

   

Monika Schmeichel-Zarzeczna – historyk sztuki, animatorka kultury, bibliotekarka, grafik i kurator wystaw. Obecnie pracuje w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. H. Łopacińskiego w Lublinie gdzie prowadzi warsztaty i spotkania dla różnych grup wiekowych. Członkini Ogólnopolskiej Sieci Bibliotekarzy LABiB. Ambasadorka EPALE.

  

Zobacz także:

Człowiek dorosły w bibliotece - oczekiwania i potrzeby - dobre praktyki cz 1.

Seniorzy w sieci wspomnień – kursy komputerowe i inne biblioteczne działania wprowadzające seniorów w cyfrowy świat

Poza biblioteką... Akcje promujące czytelnictwo w przestrzeni miejskiej – dobre praktyki

“Radość uczenia się przez całe życie według metody Marii Montessori dla Seniorów” – rozmowa z Jolantą Janiec

Wędrówki Bibliotekarzy – ogólnopolski program wymiany „Praktyka dla Praktyka”

Biblioteka Dorosłego Człowieka. O nieograniczonych możliwościach bibliotekarzy

“Kreatywne rodzicielstwo” - wspieranie kompetencji rodzicielskich poprzez działania biblioteczne

Proces i podążanie za tym co przychodzi... Czyli arteterapia w więzieniu. Rozmowa z Urszulą Trzeciakowską

  

Jesteś zainteresowany edukacją w bibliotekach? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Displaying 1 - 2 of 2
  • Marcin Szelągs bilde
    Ciekawe i rozbudowane formy aktywności kulturalnej biblioteki tutaj opisujesz. Nie mam wątpliwości, że tak powinna wyglądać aktywność każdej placówki bibliotecznej współcześnie, zwłaszcza położonej na osiedlu. W takich miejscach są one szczególnie potrzebne jako przestrzenie społeczne gdzie mieszkańcy mają podręczny dostęp do edukacji kulturowej czy wydarzeń kulturalnych, ale też po prostu mogą się ze sobą spotkać. Interesujące jest również to, jak odbierany jest ten rodzaj działalności. Z jednej strony przez stałych bywalców bibliotek (mam na myśli tych/te, którzy od lat wypożyczają książki czy korzystają z czytelni i dla których brak tego rodzaju "wodotrysków" nie wpływa na potrzebę korzystania z biblioteki), a z drugiej, przez samych pracowników. Inaczej ciekawi mnie to, na ile jedna i druga grupa traktuje tę rozszerzoną działalność biblioteki jako faktycznie związaną z istotą funkcji (o której piszesz w zakończeniu) jakie powinna pełnić tego rodzaju placówka, a na ile jest ona traktowana jedynie jako wyraz pewnej mody, krótkotrwałej tendencji, którą realizuje się dlatego, bo "wypada". 
  • Monika Schmeichel-Zarzecznas bilde
    Myślę, że rozszerzenie oferty i wyjście poza podstawowe i tradycyjne funkcje biblioteki nie jest krótkotrwałą tendencją, ale raczej początkiem większej transformacji. Jeśli chodzi o pracowników to obecnie coraz rzadziej są to osoby z wykształceniem bibliotekarskim. W szczególności przedstawiciele młodszych pokoleń to absolwenci rozmaitych kierunków, wnoszący do biblioteki ogrom kompetencji z różnych dziedzin.
    Biblioteki obecnie łączą w sobie wiele funkcji - czasami wydaje mi się że już teraz przejęły zadania należące do domów kultury. Pytanie brzmi więc czy biblioteki rozszerzając swoją działalność nie zastąpią np Domów Kultury czy GOKSIR-ów.