Skip to main content
Blog
Blog

Międzypokoleniowe uczenie się w miejscu pracy – podstawowe założenia

Artykuł Moniki Wąsowicz na temat korzyści, jakie przynosi międzypokoleniowa wymiana wiedzy i doświadczeń.

W obecnych czasach proces wchodzenia młodych pracowników na rynek pracy wygląda zupełnie inaczej niż jeszcze kilkadziesiąt i kilkanaście lat temu. Dawny model zakładał naukę zawodu w miejscu pracy – staże, praktyki u Mistrzów zawodu, egzaminy czeladnicze. Dużą wagę przywiązywano do procesu przekazywania wiedzy przez doświadczonych, starszych pracowników. Ewolucja rynku pracy pociągnęła za sobą zmianę modelu zatrudniania osób po zakończeniu edukacji formalnej.

Zmianie uległ też charakter samych zakładów pracy. Coraz mniej jest przedsiębiorstw „zawodowych” – fabryk i zakładów produkcyjnych – a i w nich, dzięki postępującej komputeryzacji procesów, poziom zatrudnienia maleje. Dzisiejsze przedsiębiorstwa coraz częściej poszukują pracowników bez konkretnych, „twardych” umiejętności zawodowych. Istotniejsze dla nich stały się za to posiadane kompetencje (na przykład znajomość języków obcych, biegła obsługa komputera, znajomość nowoczesnych narzędzi komunikacyjnych). Dodatkowo wiele zawodów, w których kształcenie opierało się na przekazywaniu wiedzy przez mistrzów, w ostatnich kilkunastu lub kilkudziesięciu latach praktycznie zniknęło (zdun, zecer, bednarz) lub znacząco zmniejszyło się na nie zapotrzebowanie (szewc, zegarmistrz, kowal). Dawny model przyuczania do zawodu przez mistrza został zachowany tylko w tych nielicznych zawodach, w których poziom zatrudnienia jest wysoki a doświadczenie ma ogromne znaczenie (na przykład w gastronomii).

Brak zjawiska międzypokoleniowego przekazywania sobie wiedzy nie dotyczy zresztą jedynie miejsca pracy. W całym procesie edukacji formalnej mamy do czynienia z segregacją wiekową, przy całkowitym braku wykorzystania możliwości, jakie za sobą niesie edukacja międzypokoleniowa (od przedszkola aż do uniwersytetów trzeciego wieku). Nie jesteśmy nauczeni czerpania z doświadczeń, wiedzy i kompetencji różnych generacji i przekłada się to w prosty sposób na modele przenoszone na rynek pracy.

Tymczasem edukacja międzypokoleniowa niesie za sobą jedynie korzyści. Współpraca pracowników różnych grup wiekowych generuje dodatkową wartość dodaną poza samym osiągnięciem celu podejmowanych działań. Współpraca musi się opierać na założeniu, że mocne strony każdej grupy wiekowej mają uzupełniać luki kompetencyjne pozostałych grup. Aby jednak można było skutecznie wdrożyć taką współpracę, wiele przedsiębiorstw musi zacząć postrzegać starszych pracowników w kategorii potencjału a nie problemu. Luki kompetencyjne, możliwe do uzupełnienia w wyniku skutecznej edukacji międzypokoleniowej, dla grupy starszych pracowników są następujące:

  • Niska umiejętność wykorzystywania nowoczesnych narzędzi informacyjnych i komunikacyjnych (programy komputerowe, komunikatory, media społecznościowe),
  • Niska umiejętność obsługi urządzeń i narzędzi pracy (komputery, skanery, drukarki),
  • Niewystarczające kompetencje w zakresie porozumiewania się w językach obcych i umiejętności pracy w środowiskach międzynarodowych oraz międzykulturowych.

Natomiast dla grupy osób młodych:

  • Niewielkie doświadczenie (zarówno zawodowe jak i życiowe) lub jego brak, niski poziom wiedzy oraz brak praktycznych umiejętności,
  • Nieumiejętność pracy w zespole i rozwiązywania lub łagodzenia konfliktów,
  • Brak poszanowania autorytetu,
  • Niski poziom cierpliwości i skrupulatności, chaotyczność i brak dokładności w działaniu.

Rozważając zagadnienia pracy w środowisku międzypokoleniowym pamiętać należy też o tym, że to starsi pracownicy posiadają wiedzę zdobytą w ciągu wieloletniej kariery zawodowej, która jest często kluczowa dla zajmowanego stanowiska. Często z ich przejściem na emeryturę, zgromadzona przez nich wiedza odchodzi razem z nimi. Bez wdrożenia skutecznej metody jej transferu traci firma. Międzypokoleniowe uczenie się w miejscu pracy stanowi więc korzyść nie tylko dla samych pracowników, ale też dla pracodawców, stając się równocześnie jednym ze sposobów budowania przewagi konkurencyjnej na rynku. Stworzenie więc odpowiednich warunków dla procesu wzajemnego uczenia się różnych grup wiekowych stanowi korzyść dla każdego – tak dla pracowników jak i dla pracodawcy.

W wielu miejscach pracy podejmowanie współpracy międzypokoleniowej i stworzenie warunków dla możliwości zaistnienia procesu edukacji między różnymi grupami wiekowymi będzie wymagało wdrożenia odpowiednio przygotowanych programów. Samo zaś zarządzanie niejednorodną wiekowo (generacyjnie) grupą pracowników stanowić będzie wyzwanie dla kadry zarządzającej, która przede wszystkim powinna uświadomić sobie występujące różnice wśród pracowników i je zaakceptować. Celem takiej współpracy będzie jak najbardziej efektywne wykorzystane potencjału każdej grupy wiekowej. Jednocześnie ważnym powinno się stać kreowanie ścieżek rozwoju dla każdego pracownika bez względu na wiek (w przedsiębiorstwach istnieje tendencja do opracowywania planów kariery dla osób młodych, dopiero rozpoczynających pracę, przy jednoczesnym pomijaniu starszych).

Podejmując wyzwania związane z kreowaniem możliwości dla zaistnienia procesu edukacji międzypokoleniowej w miejscu pracy trzeba pamiętać, że każdy przypadek powinien być rozpatrywany indywidualnie. Przede wszystkim nie należy powielać stereotypów (nie każda osoba starsza będzie mieć problemy z obsługą komputera, podobnie jak nie każdy młody pracownik będzie biegle się nim posługiwał). Wyżej wymienione luki kompetencyjne dotyczyć będą większości pracowników starszych i młodych, ale na pewno nie można zakładać że wszystkich.

Monika Wąsowicz

Login (0)

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

L-aħħar diskussjonijiet

EPALE 2021 Thematic Focuses. Let's start!

We invite you to enrich what is set to be an intense year ahead with your contributions and expertise! Let's start by taking parto in this online discussion. The online discussion will take place Tuesday 9 March 2021 from 10 a.m. to 4 p.m. CET. The written discussion will be introduced by a livestream with an introduction to the 2021 Thematic Focuses, and will be hosted by Gina Ebner and Aleksandra Kozyra of the EAEA on the behalf of the EPALE Editorial Board.

More

Diskussjoni ta’ EPALE: Il-forniment ta’ tagħlim ta’ ħiliet bażiċi

Il-ħiliet bażiċi huma trasversali. Dawn mhumiex rilevanti biss għall-politika edukattiva, iżda huma rilevanti wkoll għall-politiki tal-impjiegi, tas-saħħa, soċjali u ambjentali. Il-bini ta’ miżuri ta’ politika koeżivi li jappoġġjaw lill-persuni bi ħtiġijiet bażiċi ta’ ħiliet huwa meħtieġ mhux biss biex il-Perkorsi ta’ Titjib tal-Ħiliet ikunu suċċess, iżda wkoll biex jgħinu fil-bini ta’ soċjetajiet aktar reżiljenti u inklużivi. Id-diskussjoni online se ssir f’din il-paġna fis-16/17 ta’ Settembru bejn l-10:00 u s-16:00 CET u se tkun immoderata mill-Koordinaturi Tematiċi ta’ EPALE tal-EBSN

More

Avvenimenti li ġejjin