chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Pjattaforma Elettronika għat-Tagħlim għall-Adulti fl-Ewropa

 
 

Blog

Het rapport Aanbod van arbeid 2016: hoogopgeleiden leren meer, laagopgeleiden leren minder

27/10/2016
minn NSS EPALE Nederland
Lingwa: NL
Document available also in: EN FR DE



Om de twee jaar publiceert het Sociaal en Cultureel Planbureau, een overheidsinstelling die onderzoek doet naar de sociale aspecten van alle soorten overheidsbeleid, het rapport Aanbod van arbeid. Het rapport van 2016 gaat over werken, zorgen en leren op een flexibele arbeidsmarkt. In het rapport wordt gebruikgemaakt van het Arbeidsaanbodpanel, een langlopende enquête onder circa 4.500 werkende en niet-werkende mensen in Nederland. Dit blog biedt een aantal conclusies en overwegingen die specifiek betrekking hebben op volwasseneneducatie.

  • Het combineren van werken, zorgen en leren: Hoewel de overheid wil dat mensen meer werken, meer zorgen en meer leren, is er een grens aan de mate waarin deze activiteiten kunnen worden gecombineerd, vanwege zowel fysieke als tijdsbeperkingen. Dit geldt met name voor oudere werknemers die minder scholing krijgen, een lagere arbeidsmobiliteit vertonen en dikwijls minder gezond zijn dan jongere werknemers, alsook voor laagopgeleide werknemers die ook weinig formele of informele scholing krijgen.
     
  • De deelname aan scholing blijft ongewijzigd: Zorgwekkender is nog dat ondanks het belang dat in het overheidsbeleid wordt gehecht aan scholing, er geen duidelijke trend kan worden waargenomen met betrekking tot leren: circa 40% van de werkenden had in de twee jaar voorafgaand aan de enquête scholing gevolgd, en dit percentage bleef gedurende de hele periode 2004-2014 redelijk stabiel. Groepen met een zwakke arbeidsmarktpositie (laagopgeleiden, ouderen, flexwerkers en mensen met een minder dan goede gezondheid) ontvangen relatief weinig scholing.
     
  • Voor laagopgeleiden lijkt een leven lang leren nog niet van de grond te komen: Het blijkt dat de mensen die veel formele scholing ontvangen, ook degenen zijn die veel bijleren in hun werk. Formeel en informeel leren zijn dus niet complementair en het hiaat aan formele scholing wordt niet opgevuld door informeel leren. Scholing houdt vaak verband met veranderingen in het werk. Hoogopgeleiden volgen veel vaker scholing (57%) dan laagopgeleiden (24%).


Tot slot heeft niet iedereen dezelfde mogelijkheden om werken, zorgen en leren te combineren. Sommige groepen, zoals werknemers met flexibele contracten of tijdelijke contracten (die niet alleen jongeren hebben die aan het begin van hun loopbaan staan, maar ook mensen later in hun loopbaan), laagopgeleiden en oudere werknemers ondervinden meer problemen bij het combineren van werken, zorgen en leren. Zij ervaren minder baanzekerheid en zijn vaak minder tevreden over hun leven.

Alarm slaan?
Het rapport signaleert een zorgwekkende trend in de kansen van werknemers om steun te krijgen bij het combineren van werken, zorgen en leren. Vooral met betrekking tot leren geldt het Matthew-effect op grond waarvan “de rijken rijker worden en de armen armer". Degenen die het zich kunnen veroorloven (hoogopgeleiden) hebben mogelijkheden om aan scholing deel te nemen; degenen die er de meeste behoefte aan hebben (zoals laagopgeleiden) hebben minder mogelijkheden om scholing te volgen.

Gezien de toenemende flexibiliteit van de arbeidsmarkt, de toenemende eigen verantwoordelijkheid van mensen voor hun eigen loopbaan, de erkende noodzaak om vaardigheden en competenties voortdurend bij te houden en te verbeteren, en de recente kritiek van de Nederlandse Rekenkamer op de beleidsaanpak van laaggeletterdheid is er in termen van beleid veel meer nodig dan er momenteel in Nederland gebeurt.

Hopelijk doet dit rapport de alarmklokken luiden in Nederland, maar wellicht ook in andere landen: zijn de bestaande structuren wel gericht op het bevorderen van scholing van degenen die er behoefte aan hebben of eerder van hen die al een bevoorrechte positie hebben?

Simon Broek is betrokken geweest bij diverse Europese onderzoeksprojecten op het gebied van onderwijs, arbeidsmarkt en verzekeringen. Hij heeft de Europese Commissie, het Europees Parlement en Europese agentschappen geadviseerd over thema’s betreffende onderwijsbeleid, een leven lang leren en arbeidsmarktontwikkelingen. Hij is Managing Partner bij het Ockham Institute of Support Policy.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn