chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Pjattaforma Elettronika għat-Tagħlim għall-Adulti fl-Ewropa

Blog

Katalonia i równowaga, czyli Integral Activist Training

19/02/2020
minn Paulina Sierzpu...
Lingwa: PL

Zapraszam do zapoznania się z relacją Agaty Teutsch ze szkolenia realizowanego w ramach projektu Stowarzyszenia Trenerów Organizacji Pozarządowych.

W dniach 19-28 października 2019  wzięłam udział w szkoleniu na temat zintegrowanego/ holistycznego aktywizmu (Integral Activist Training for Trainers) w ramach Ulex Project, inicjatywy prowadzonej przez hiszpańską organizację Col·lectiu Eco-Actiu. Szkolenie odbywało się w ramach projektu Kompetentni trenerzy NGO na europejskim rynku.

  

DLACZEGO ZINTEGROWANY AKTYWIZM?

Organizacje pozarządowe to organizacje społeczeństwa obywatelskiego. Sięgając po definicję takiego społeczeństwa (zob. Wikipedia) czytamy, że to takie społeczeństwo, które charakteryzuje się aktywnością i zdolnością do samoorganizacji oraz określania i osiągania wyznaczonych celów bez impulsu ze strony władzy państwowej. Podstawową cechą społeczeństwa obywatelskiego jest świadomość praw i potrzeb wspólnoty oraz dążenie do ich realizacji, czyli zainteresowanie sprawami społeczności oraz poczucie odpowiedzialności za jej dobro. Społeczeństwo obywatelskie to takie społeczeństwo, które potrafi działać niezależnie od instytucji państwowych, a często chroni mieszkańców i mieszkanki przed zamachami państwa, jego instytucji i funkcjonariuszy m.in. na wolności i prawa.

Jak wiele i wielu z nas wie (bo np. tego doświadcza), jesteśmy w momencie, w którym fundamenty społeczeństwa obywatelskiego i demokratycznego państwa prawa są podkopywane i ma to znaczący wpływ na kondycję tych, którzy i które to społeczeństwo tworzą.

Do projektu Ulex, realizowanego w Hiszpanii pojechałam jako trenerka z zakresu m.in. empowermentu i WenDo – samoobrony i asertywności. W swojej pracy trenerskiej i aktywistycznej koncentruję się na upełnomocnieniu/wzmacnianiu przede wszystkim osób narażonych na dyskryminację i wykluczenie (a zatem głównie kobiet i dziewczynek, ale także mężczyzn, chłopców oraz całych społeczności), by aktywnie współtworzyły i współtworzyli społeczeństwo doceniające równość, wolność, różnorodność i sprawiedliwość, kulturę pokoju i porozumienia. Dlatego udział w szkoleniu w ramach projektu Ulex od dawna był moim marzeniem.

  

DOŚWIADCZENIA ULEX

Logo Ulex project

Ulex to wieloletni kompleksowy program działań skierowanych do światozmieniaczek i światozmieniaczy (od angielskiego changemaker) – osób zaangażowanych w ruchy obywatelskie, działalność organizacji pozarządowych. Ich celem jest wspieranie m.in. zmiany/transformacji na rzecz praw człowieka, sprawiedliwości społecznej, sprawiedliwości klimatycznej, zrównoważonego rozwoju.

Uwaga jest tu skoncentrowana na tworzeniu warunków do odzyskiwania i budowania zasobów, które pozwalają uniknąć wypalenia, zachować zdolność do działania i zaangażowania, reagowania na przemoc i dyskryminację, czerpania ze współpracy, budowania sojuszy a także uodparniają na trudności i wyzwania, z którymi w swoim codziennym aktywizmie zmierzają się osoby z ruchów obywatelskich.

Charakterystyczne dla podejścia, które jest stosowane w Ulexie jest nie tylko dostrzeganie zarówno osobistych, międzygrupowych, jak i systemowych uwarunkowań, które wpływają na sytuację aktywistów i aktywistek, ale także poszukiwanie odpowiedzi i rozwiązań na tych wielu poziomach, uwzględniając także występujące między nimi współzależności.

Uznaje się, że to, co osobiste, jest zagnieżdżone w tym, co interpersonalne, a to, z kolei jest zagnieżdżone w tym co społeczno-polityczne, co dalej – stanowi element społecznego ekosystemu. Każdy z tych wymiarów ma swoją własną strukturę, a jednocześnie należy go rozumieć jako element większych systemów.

►►► Uczenie się i skuteczne praktyki transformacji muszą zatem dotyczyć każdej z tych warstw i powiązań między nimi. Zintegrowane podejście oznacza łączenie transformacji na poziomie osobistym, grupowym  i politycznym.

W Ulexie używa się słowa TRANSFORMACJA częściej niż słowa ZMIANA przez co, moim zdaniem, zaznacza się osadzenie tego procesu w tym co jest teraz i jednocześnie na continuum.

  

CELE TRENINGU

W Ulexie treningi i szkolenia są realizowane w oparciu o metody, bardzo bliskie tym, którymi na co dzień pracuję w Fundacji Autonomia. Bazują one m.in. na założeniach pedagogiki emancypacyjnej i pracy z ciałem oraz rozwijaniem świadomości w obszarze emocji.

Celem Integral Activist Training for Trainers było podniesienie kompetencji edukatorów i edukatorek związanych z ruchami społecznymi, w korzystaniu z metod wypracowywanych przez osoby związane z Col·lectiu Eco-Actiu i Ulexem.

W zintegrowanym treningu dla aktywistek/ów dąży się do wzmocnienia takich obszarów jak:

  • rozwój osobisty,
  • pogłębianie samoświadomości i kompetencji,
  • zrównoważone podejście do działania pozwalające na długotrwałe zaangażowanie społeczne,
  • zrównoważona współpraca w zespołach,
  • działanie zgodne z wartościami,
  • istotnymi dla ruchów społecznych,
  • analiza działań na rzecz zmiany społeczno-politycznej
  • rewizja/budowanie skutecznych strategii.

Program treningu jest zbudowany w oparciu o kilkudziesięcioletnie doświadczenie aktywistyczne i kilkunastoletnie trenerskie. Jednocześnie bazuje na wykorzystaniu i docenieniu zasobów i perspektyw, osób uczestniczących.

  

HOLISTYCZNE PODEJŚCIE

Graficzne przedstawienie holistycznego podejścia

Holistyczne podejście do uczenia się odnosi się do całej osoby – rozumu, ducha i ciała oraz związanego z relacjami wymiaru tego, kim jesteśmy.

Zaangażowanie jedynie intelektu nie wystarczy. Brak odniesień do wymiaru emocjonalnego, sprawia, że ignorujemy kluczowe czynniki wpływające na działanie i zaangażowanie oraz tracimy okazję do głębokiej transformacji.

W wielu podejściach edukacyjnych zakłada się, że umiejętność czytania i pisania jest podstawą do rozwoju i dobrej współpracy z innymi. Często pomija się jednak podnoszenie kompetencji związanych z emocjami np. tym, w jaki sposób obchodzić się z frustracją, gniewem, w jaki sposób rozwijać naszą zdolność do empatii i opieki, które – co pewnie dla niektórych oczywiste – są niezbędne dla rozwijającej nas współpracy oraz dobrego przywództwa. Umiejętności i samoświadomość związane ze sferą emocjonalną są kluczowe w budowaniu osobistej odporności (resilience) potrzebnej do długotrwałego zaangażowania.

Kolejnym poziomem oddziaływania jest poziom ciała. Coraz częściej współczesne metodologie szkoleniowe integrują kwestie związane z pracą z ciałem. To w ciele mamy zapisane schematy zachowania, działania, reagowania. W ciele przechowujemy wspomnienia. To poprzez ciało i zmysły bezpośrednio angażujemy się w świat.  Dlatego w podejściu stosowanym w Ulexie angażowane są ciało i zmysły, które pomagają w zintegrowaniu tego co rozwijane na poziomie rozumu i emocji.

Wreszcie, to kim jesteśmy, jest osadzone w relacjach z innymi. To, w jaki sposób odnosimy się i rezonujemy z innymi pozwala nam na lepsze poznanie siebie, i na odwrót – poznanie siebie pozwala nam na bardziej świadome i zdrowe relacje z innymi.  Wiele najbardziej transformujących procesów uczenia się, dzieje się dzięki relacjom z innymi. Od zrozumienia tych relacji i zjawisk, zrozumienia tego, w jaki sposób w nich uczestniczymy i jak je współtworzymy, zależy skuteczność i trwałość naszego działania.

  

AUTONOMIA, WSPÓŁPRACA, TRANSFORMACJA, UPEŁNOMOCNIENIE

W Ulexie oferowane są przede wszystkim treningi w systemie „rezydencyjnym”, oparte na uczeniu się przez doświadczenie, edukacji partycypacyjnej a także „zanurzeniu” i pogłębionej refleksji. Oznacza to w praktyce, że osoby uczestniczące przez kilkanaście dni tworzą tymczasową wspólnotę: razem mieszkają, mają znaczny wkład w zawartość treningu, dzięki sobie nawzajem rozwijają się, odpowiadają za relacje między sobą i za przestrzeń, w której są. Uczenie się, które ma być procesem transformującym, odbywa się zatem na wielu poziomach. Uczymy się jak kolektywnie/jako zespół/grupa/społeczność brać aktywny udział w takiej transformacji naszego świata, która będzie odzwierciedlać i integrować takie wartości jak wolność, równość, różnorodność, solidarność.

►►► RÓŻNORODNOŚĆ, która wiąże się z wieloma wyzwaniami, może być źródłem mocy i trwałości, wtedy kiedy zamiast prób ujednolicania stanowisk, opinii, różnic stwarzamy przestrzeń do działania w pluralistycznych społecznościach opartych na wzajemnym szacunku i uznaniu, że każda osoba wnosi wyjątkową wartość. Jest to szczególnie ważne w działaniach zorientowanych na przeciwstawianie się mechanizmom i praktykom opresyjnym, budowaniu porozumienia i pokoju.

  

Dzięki takiemu doświadczeniu możemy odkryć transformacyjną moc pracy z innymi i rozpoznać wzajemnie wzmacniające się relacje między budowaniem zdolności do działania kolektywnego a osobistym upodmiotowieniem – ucząc się, jak je uzupełniać poprzez równoważenie autonomii i współpracy, równości i różnorodności.

Jest to najskuteczniejsze, gdy jest realizowane solidarnie, z innymi, gdy doceniamy wzajemnie swoje wysiłki i zdobywamy moc dzięki wspólnym działaniom.

Do  tego niezbędne jest z kolei przeciwdziałanie alienacji – na poziomie osobistym, grupowym ale także od otaczającego nas świata, w tym świata zwierząt, roślin, przyrody. Odpowiedzią na to jest podnoszenie świadomości ekologicznej (w szerokim tego słowa znaczeniu) oraz przywracanie, odzyskiwanie, odbudowywanie i  uwidacznianie szerokich powiązań i czerpanie z nich, by wzmacniały jednostkową i grupową transformację. Myślenie ekologiczne i systemowe może wpływać na nasze podejście do zmian społecznych, wspierać budowanie skuteczniejszych strategii i współdziałanie w ruchach obywatelskich.

  

PRAKTYKA

ak więc (;-), spędziłam ponad 10 dni z kilkunastoma osobami z całego świata w katalońskiej wsi w której kończy się droga.

Codziennie zajmowały/liśmy się innym obszarem związanym z aktywizmem.

Tematy, wokół których koncentrowała się praca to:

  • wymiary osobistego empowermentu,
  • praca z emocjami,
  • sposoby postrzegania/percepcja,
  • relacje interpersonalne i działania grupowe,
  • ruchy społeczne w szerszym kontekście,
  • ekologia ruchów społecznych,
  • planowanie i kolejne kroki.

Harmonogram tego i innych treningów, jest stały i bardzo regularny. Każdy dzień zaczyna się od medytacji (nie wszystkim udawało się wstać na tyle wcześnie), potem śniadanie, otwarcie dnia i rundka odnosząca się do kwestii praktycznych. W ciągu dnia odbywały się 4 sesje merytoryczne z długa przerwą w środku dnia, przerwami na pracę z ciałem i lunch. Ostatnia z sesji to „action learning circle”, czyli sposób uczenia się oparty na zasobach osób uczestniczących. O 20:00 kolacja i żadnych już więcej obowiązkowych punktów programu, co zostawiało czas na pobycie z samymi sobą lub z innymi, spacery, granie na gitarze, śpiewanie, ognisko.

  

Trening jako całość i każdy dzień zamykał się w „kole Kolba”. Byłyśmy i byliśmy podzieleni na tzw. „base groups”, grupy które z jednej strony praktykowały współpracę i zrozumienie pełniąc razem dyżury, z drugiej – codziennie będąc dla siebie nawzajem grupą rozwoju i superwizyjną. Jak to w każdym procesie grupowym, nie obyło się bez kryzysu – to w jaki sposób zajęły/liśmy się nim osadzone było na głębokim rozumieniu podmiotowości i praw do samostanowienia, autonomii a jednocześnie tworzeniu społeczności.

  

Także kwestie organizacyjne, związane z transportem, zakwaterowaniem, wyżywieniem itd. są zorganizowane w sposób, który wprost odnosi się do wartości inicjatorek i inicjatorów z Col·lectiu Eco-Actiu. Osoby przyjeżdżające na treningi w ramach programu Ulex są zachęcane do takiego aranżowania podróży, by była ona jak najbardziej ekologiczna – zostawiała jak najmniejszy ślad węglowy. Na miejscu są toalety kompostowe, woda ogrzewana dzięki bateriom słonecznym, wegańskie wyżywienie bazujące na lokalnych ekologicznych produktach, używa się  wyłącznie biodegradowalnych kosmetyków i płynów do czyszczenia. Ośrodek, w którym odbywają się treningi jest przestrzenią wolną od alkoholu, narkotyków i tytoniu. Cyfrowy detox to jedna z najmocniejszych propozycji. Wszystkie osoby zachęcane są do tego, żeby niezbędne zadania wymagające połączenia internetowego wykonać przed przyjazdem, a w trakcie treningu rozkoszować się cyfrowym detoxem. Osoby uczestniczące są proszone o to, żeby nie prowadzić żadnej aktywności online, rozmów telefonicznych, nie wysyłać smsów. To wspaniałe doświadczenie!

Mam nadzieję, że to nie mój pierwszy trening w Ulexie, a także że niebawem będę mogła podzielić się z Wami tymi sposobami/podejściami do rozwoju, które też staram się praktykować -w węższym zakresie – w różnych działaniach edukacyjnych, w które jestem zaangażowana.

   

___________________
Autorka: Agata Teutsch
Inspiracje: w przygotowaniu tekstu korzystałam m.in. z informacji źródłowych umieszczonych na stronie projektu http://ulexproject.org/

Szkolenie odbyło się w ramach projektu Kompetentni trenerzy NGO na europejskim rynku realizowanego w ramach projektu „Ponadnarodowa mobilność kadry niezawodowej edukacji dorosłych” ze środków Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój na zasadach Programu Erasmus+ sektor Edukacja dorosłych.

  

Zobacz także:

Społeczny wymiar emocji, czyli rzecz o SEL

Ćwiczenie komunikacji we włoskiej L’Orma
Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Qed jintwerew 1 - 1 minn 1
  • Marta Kosińska's picture
    Świetna relacja! Bardzo podoba mi się szkolenie w systemie "rezydencyjnym". Właśnie czas jest często problemem w szkoleniach w projektach Erasmus plus, a w tym wypadku jest to rozwiązane doskonale. Pozwala także przyglądać się i zarządzać procesem grupowym.