chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Pjattaforma Elettronika għat-Tagħlim għall-Adulti fl-Ewropa

Blog

Na ile atrakcyjna jest profesja uczenia się dorosłych?

20/07/2015
minn Rumen HALACHEV
Lingwa: PL
Document available also in: EN FR DE IT

Atrakcyjność każdego zawodu jest ściśle związana z sytuacją zatrudnienia. Poziom wynagrodzeń, stabilność miejsca pracy, perspektywy związane ze stanowiskiem i karierą determinują w pewnym zakresie sposób postrzegania zawodu. Wszystkie te aspekty są ważne zwłaszcza w obszarze pozaformalnego uczenia się dorosłych. Stanowiska pracy w edukacji dorosłych mogą być dosyć niestabilne, gdyż nie ma konkretnych, formalnych przepisów obejmujących cały sektor, takich jak układy zbiorowe pracy. Organizatorzy pozaformalnej edukacji dorosłych mają wyższy odsetek pracowników niezależnych oraz zatrudnionych na umowy terminowe i w niepełnym wymiarze godzin. Sytuacja może się pogarszać z powodu narastającej konkurencji między organizatorami i spadku subwencji rządowych.

Mniej namacalnie, atrakcyjność wiąże się również ze statusem zawodu, który z kolei jest pochodną szkolenia wstępnego, wymaganych kwalifikacji początkowych oraz dostępności ustawicznego doskonalenia zawodowego. W wielu krajach i sytuacjach nie ma żadnych wymogów, co do wstępnych kwalifikacji warunkujących zajęcie się edukacją dorosłych. Ponadto w większości krajów brakuje formalnych wymagań dla znakomitej części praktyków. Dostępność ustawicznego szkolenia zawodowego jest niezwykle wybiórcza.

Z perspektywy osoby poszukującej stałego zatrudnienia w pełnym wymiarze godzin, z dobrą pensją, prawem do emerytury itp., praca w sektorze edukacji dorosłych może wydawać się niezbyt atrakcyjna. Jednak to co dla jednej osoby jest nieatrakcyjne w edukacji dorosłych, dla innej może właśnie być atrakcyjnym. Elastyczne umowy i praca w niepełnym wymiarze godzin mogą być preferowane przez osoby, które potrzebują elastyczności i możliwości pogodzenia pracy zawodowej z życiem prywatnym. Zwłaszcza w pozaformalnej edukacji dorosłych ludzie często wykonują tę pracę jako zajęcie dodatkowe, aby wnieść pozytywny wkład w społeczeństwo prócz normalnej pracy, zarobić trochę zajmując się tym, co sprawia im przyjemność, pogłębić swoje umiejętności nauczycielskie czy podjąć merytoryczne wyzwania.

W takich sytuacjach rozwiązania nie zawsze są proste. Podniesienie na przykład wymagań przy przyjęciu nowych pracowników może podnieść status, a przez to ogólną atrakcyjność zawodu, ale też stać się dla niektórych barierą. Normy wejścia do zawodu przekładają się jednak na ogół na bardziej profesjonalne postawy. Ponadto podnoszenie norm jakości wywrze także pozytywny wpływ na atrakcyjność zawodu. Zatem nie tylko należy zastanowić się nad ramami prawnymi, ale także postawić wymagania jakościowe na wszystkich szczeblach, aby podnosić profesjonalizm. Sami profesjonaliści również mogą stworzyć atmosferę profesjonalizmu w swojej dziedzinie – niezależnie od ustaleń umownych – poprzez wzajemną ocenę i tworzenie stowarzyszeń dla edukatorów dorosłych. To sprzyja samoregulacji i atrakcyjności zawodu oraz dalszemu kształceniu w ramach sektora.

Wreszcie czynnikiem powiązanym jest postrzeganie zawodu przez opinię publiczną. Czy to zajęcie jest wyraźnie określone, uznawane, wysoko cenione i postrzegane jako atrakcyjne? Opinie na temat atrakcyjności zawodu mogą znacznie się różnić w poszczególnych krajach. Wydaje się, że większość osób postrzega go jako atrakcyjną profesję. Jednak niski status i niska atrakcyjność zawodu stanowi w niektórych krajach problem. To kwestia, która wymaga uwagi w całej Europie. Większość działań podejmowanych w celu propagowania zawodu i podniesienia jego atrakcyjności koncentruje się na profesjonalizacji sektora. Decydenci nie tyle starają się wpłynąć na sytuację zatrudnienia, co na perspektywę zawodową. Na ile skuteczne mogą być takie podejścia?

George Zarifis jest adiunktem na Wydziale Edukacji Uniwersytetu Arystotelesa w Salonikach, Grecja

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Qed jintwerew 1 - 1 minn 1
  • Simon BROEK's picture
    In the European Commission study on 'Key competences for adult learning professionals' (2010), several functions were highlighted of a competence framework for adult learning professionals. It also indicated that improving the quality of adult learning professionals is a responsibility of many stakeholders, including the professionals themselves. The reports said the following: "The set of key competences indicates that the professional needs to be responsible for the development of their own practice and needs to be a fully autonomous learner. This could be on an individual or group level. The set of key competences can help to create awareness for professionals that they are a professional group. As with other professional groups (lawyers, doctors, etc.), they will develop their own standards that determine whether someone is an adult learning professional or not. This may lead to the establishment of professional associations, development of training programmes, collective labour agreements, and so on." EPALE should play a key role in developing the sense of a professional group of adult learning professionals, contributing to the attractiveness of the profession. A set of key competences could play a key role here. Thanks George for putting this important issue on the agenda!