Skip to main content
Национална служба за поддршка - Северна Македонија

Национална служба за поддршка - Северна Македонија

Национална агенција за европски образовни програми и мобилност

Организација

Почнувајќи од 2019 година, Република Северна Македонија за првпат влегува во семејството EPALE. Националната служба за поддршка на EPALE ќе функционира во рамките на Националната агенција за европски образовни програми и мобилност (НАЕОПМ).

Формирана со Законот за национална агенција за европски образовни програми во Република Македонија во 2007 година, НАЕОПМ функционира како независна владина агенција за спроведување на европски образовни програми во Република Северна Македонија.

Во периодот 2008-2013 година, НАЕОПМ ги спроведе програмите „Доживотно учење“ и „Млади во акција“ како подготвителни мерки. Почнувајќи од јануари 2014 година, во рамките на програмата Erasmus+ кога Република Северна Македонија стана програмска земја, НАЕОПМ работи како Национална агенција за спроведување на Erasmus+ во сите области: високо образование, училишно образование, стручно образование и обучување, образование за возрасни (АЕ) и млади.

Нашата мисија е да ја зајакнеме соработката, размената и мобилноста во областа на образованието, обуката и младите, вклучувајќи ги и тие со посебни (образовни) потреби. Со спроведувањето на програмите, НАЕОПМ придонесува за развој на општество засновано на знаење, со одржлив економски развој, повеќе и подобри работни места и поголема општествена кохезија, истовремено обезбедувајќи заштита на животната средина и особено размена, соработка и мобилност во областите на образованието и обуката.

Во последните години, во рамките на своите активности, НАЕОПМ стана одговорна за спроведување на неколку мрежи, иницијативи и бројни проекти, како што се: Euroguidance, eTwinning, Eurydice, Europass, Eurodesk, Youthwiki, ECVET, Студирај во Северна Македонија, Youth@work итн.

Првите години нашиот фокус ќе биде да привлечеме повеќе возрасни лица во образованието со поголема пристапност до EPALE за различни целни групи во AE/VET во земјата, но и за пошироката јавност, со цел подигнување на свеста на не толку “традиционалните” образовни институции да отворат можности за учење за возрасни лица.

Со оглед на сложеноста и разновидноста на секторот за AE во земјата, ќе се насочиме особено на: давателите на АЕ во општото образование, давателите на VET, центрите за истражување, работодавците и нивните здруженија кои организираат можности за образование преку работа за возрасни и креатори на политики на локално и национално ниво.

Нашите промотивни активности опфаќаат регионални и национални настани, семинари, градење мрежи преку учество во заеднички настани во АЕ во земјата, поддршка за создавање содржини, зајакнување на размената на добри практики помеѓу вклучените наставници, обучувачи и ученици за нашата земја и нивните колеги од Европа, како и градење капацитети на амбасадорите на EPALE и членовите на тимот на EPALE NSS.

Нашиот NSS е координиран од лицата со долгогодишно искуство во спроведувањето на сродните активности во Erasmus+, со релевантно знаење за националниот систем на образование и соодветните политики и доволно знаење за работа со различни ИТ алатки и платформи.

Контактирајте нè на: epale@na.org.mk и следете нè на Facebook: EPALE Северна Македонија

И покрај долготрајната традиција на АЕ во земјата, недостатокот на ресурси, намалената мотивација на некои работодавци да инвестираат во обука и развој на нивните вработени и слабиот развој на приватниот сектор во образованието и обуката негативно влијаеја врз учеството на возрасните во доживотното учење. Понудата за учење е прилично фрагментирана, неурамнотежена и најзастапена во главниот град.

Ниската свест на населението за можностите и придобивките од АЕ резултира со слаба мотивација на возрасните да учествуваат во доживотното учење. Податоците со кои располага Државниот завод за статистика укажуваат дека вкупната стапка на учество во образованието и обуката на населението на возраст од 25-64 години се проценува на 12,7 % (во однос на ЕУ2020 поставено на 15 %) од сите возрасни лица во 2016 година учествувале во одредена образовна активност. Високи 76 % од сите возрасни вклучени во образованието и обуката живеат во урбани средини, а само 24 % во руралните средини, 72 % биле вклучени во неформално образование, додека 79 % од сите возрасни вклучени во образованието биле вработени, 14 % невработени и останатите биле неактивни.

Системскиот пристап кон AE и обуката започна со усвојувањето на Законот за AE, проследено со донесувањето (и/или измени) на голем број подзаконски акти со кои се уредуваат постапките за потврда на програмите за AE (неформално образование) и стандардите за институциите за AE. Во 2011 година беше усвоен уште еден правен акт поврзан со секторот, т.е. Законот за отворени граѓански универзитети за доживотно учење.

Приоритетите на секторот беа дефинирани во стратегијата за АЕ. Во периодот 2011-13 година беше изготвен Прирачник за потврда на посебни програми за возрасни и Правилник за потврда на институции за АЕ. Во процесот на воспоставување Национална рамка на квалификации беше изготвен каталог на квалификации кои се одобрени за доделување преку АЕ во однос на европската рамка.

Според законодавството, стратешките прашања за развој на образованието за возрасни му беа доделени на Советот за АЕ, формиран за да обезбеди целокупна стратешка насока за развој на АЕ. Специјализирана институција - Центарот за образование на возрасни (ЦОВ) †- започна со работа во јуни 2009 година, со мисија да промовира функционален систем на учење и образование за возрасни (во согласност со стандардите на ЕУ) кој обезбедува висококвалитетни можности за учење за стекнување квалификации, го зголемува вработувањето и развива претприемништво, ги задоволува потребите на пазарот на труд, придонесувајќи за економски, социјален и личен развој на поединците.

Законодавството за основно и средно образование предвидува само â€втора шанса’ за возрасните лица да ги завршат квалификациите за основно училиште. Националните политики ставаат голем акцент на процесот за потврдување на образовните програми за возрасни, што доведува до знаење, вештини и компетенции и до квалификација/делумна квалификација.

Други важни документи за политика се:

Целта на АЕ и обуката е да обезбедат можности за добивање соодветно ниво на образование за сите возрасни групи и да им овозможи на сите да стекнат знаење, вештини и ставови што ќе бидат во согласност со барањата на општеството и пазарот на труд.

Целите на АЕ се однесуваат на:

  • Завршување најмалку задолжително образование;
  • Зголемување на шансите за вработување преку различни видови обука за возрасни кои не го завршиле првото ниво на стручни квалификации;
  • Спроведување повторна квалификација и стекнување нова квалификација, образование и обука за вработени и невработени возрасни лица;
  • Обезбедување образование, знаење и вештини кои одговараат на личните способности и возраста на возрасните лица;
  • Стекнување основни вештини и компетенции кои претставуваат основа за доживотното учење.

До 2017 година, ЦОВ потврди приближно 160 програми и повеќе од 60 институции се акредитирани како даватели на АЕ. Меѓутоа, потврдените програми за АЕ сè уште претставуваат само мал дел од неформалните програми и курсеви за АЕ кои се нудат. Образовната понуда е прилично локално или во најдобар случај национално ориентирана, а давателите на АЕ сè уште имаат ограничен пристап до меѓународните/европските мрежи и немаат соодветни информации за можностите за образование во странство.

Во земјата не постои сеопфатен систем за финансирање на AE, а работодавците исто така не се расположени за инвестирање во АЕ и во учењето. Финансиски средства за АЕ и обука се обезбедуваат од државниот буџет (трошоци за програми за задолжително образование за возрасни, за реализација на програми за средно образование за возрасни кои имаат завршено само основно образование, за одржување на институции за АЕ финансирани од државата и трошоци за следење, промовирање и развој на образование за возрасни), од буџетите на локалните власти, од корисничките надоместоци на учесниците запишани во АЕ и од други ресурси предвидени со закон, главно финансиски средства од донатори.

Јавни институции надлежни за развој на политиките во секторот за АЕ се Министерството за образование и наука, Центарот за образование на возрасни, Центарот за стручно образование и обучување, Министерството за труд и социјална политика, Советот за образование на возрасни, локалните власти, односно општините, и социјалните партнери.

Активностите на АЕ можат да ги вршат јавните и приватните институции за АЕ, центрите за обука, социјалните партнери, давателите на работа, здруженијата и индивидуалните обучувачи кои ги исполнуваат одредбите предвидени со соодветните закони. Оттука, сегашните даватели на услуги за АЕ се:

  • јавни и приватни специјализирани институции за АЕ: отворени граѓански и работнички универзитети, компании за образовно советување, центри за обука, центри за ИКТ-обука, центри за кариерно насочување, училишта за странски јазици,
  • НВО
  • основни училишта и средни училишта за возрасни;
  • синдикати;
  • даватели на работа;
  • комори и здруженија;
  • локални власти;
  • професионални тела; и
  • универзитети.

Постојат и други институции и организации, кои покрај нивната главна функција нудат и одредени активности за AE и обука, како што се: библиотеки, музеи, издавачки куќи, културни центри итн. Поголемите приватни компании и корпорации честопати обезбедуваат современа обука или други форми на континуирано образование за своите вработени.

Сакаш друг јазик?

Овој документ исто така е достапен и на други јазици. Ве молиме изберете еден од наведените подолу.
Адреса:
 
 

Ул. „Кузман Јосифовски Питу“ бр. 17Поштенски фах 796МК-1000 СкопјеРепублика Северна Македонија

Phone
+389 75 402 924 / +389 2 3 109 045
Електронска адреса
epale@na.org.mk