Skip to main content
Blog
Blog

Co może dać Ci biblioteka XXI wieku?

Trzecie miejsce, przestrzeń społeczna, ośrodek wspierający dostęp do wiedzy, informacji, kultury i technologii – tak krótko można scharakteryzować współczesną bibliotekę. Jednak od czasu do czasu wciąż spotykam się z poglądem, że w erze cyfrowej biblioteka to przeżytek. Tymczasem w odpowiedzi na potrzeby użytkowników zmienia się jej sposób pracy, wygląd i oferta. Jednym słowem, biblioteki idą z duchem czasu.

Trzecie miejsce, przestrzeń społeczna, ośrodek wspierający dostęp do wiedzy, informacji, kultury i technologii – tak krótko można scharakteryzować współczesną bibliotekę. Jednak od czasu do czasu wciąż spotykam się z poglądem, że w erze cyfrowej biblioteka to przeżytek. Tymczasem w odpowiedzi na potrzeby użytkowników zmienia się jej sposób pracy, wygląd i oferta. Jednym słowem, biblioteki idą z duchem czasu.

W ostatnich latach powstało w Polsce wiele nowoczesnych obiektów, zaprojektowanych na miarę rozwiązań Europejskich zarówno pod względem wizualnym jak i funkcjonalnym. Wyposażone są w sprzęt i systemy wysokiej jakości, pozwalające nie tylko na sprawne wyszukiwanie informacji i wypożyczanie książek, audiobooków, filmów czy muzyki, ale również prowadzenie szeroko rozumianej działalności kulturalnej i edukacyjnej. Dzięki temu z miejsc, w których wieje nudą, postrzeganych w sposób archaiczny, przekształcają się w ośrodki sprzyjające budowaniu i rozwijaniu kapitału ludzkiego. Zmieniająca się funkcja bibliotek wymaga nowych rozwiązań aranżacyjnych i modernizacji wielu ośrodków, co jest powolnym procesem, który potrwa jeszcze wiele lat. Jednak już teraz w wielu miastach w Polsce funkcjonują nowoczesne placówki chętnie odwiedzane przez użytkowników.

Przestrzenie, w których chce się przebywać

Aby człowiek mógł się rozwijać i uczyć w potrzebuje do tego odpowiedniego miejsca oraz narzędzi. W nowoczesnych bibliotekach projektowane są sale warsztatowe, makerspace, a także przestrzenie, w których wciąż w ciszy i spokoju można oddać się lekturze czy nauce. Przykładowo w blibliotece, która powstała w budynku dworca kolejowego w Rumi pod nazwą Stacja Kultura, znajdziemy obok wypożyczalni również pracownie fotografii, malarstwa czy sale konferencyjne. W Oświęcimiu w 2011 roku otwarta została Galeria Książki łącząca funkcję rekreacyjną i edukacyjną. Mieści ona sale kinowe, kawiarnie i bawialnie dla dzieci. Z pozoru może przypominać typową galerię handlową, tylko że zamiast produktów sprzedażowych użytkownicy znajdą w niej bogaty zbiór literatury i wiele ciekawych inicjatyw. W prawdziwej galerii handlowej funkcjonuje natomiast Biblioteka Manhattan, którą odwiedza około tysiąca osób dziennie. Otwarta w 2015 roku Sopoteka – galeria kultury multimedialnej, proponuje czytelnikom strefy plażowania, gdzie w komfortowych warunkach mogą oddawać się lekturze wybranych pozycji literackich. Co ciekawe to właśnie tutaj można obok papierowej książki czy audiobooka wypożyczyć również PocketBook – czytnik e-booków z kodem dostępu do platformy Legimi. W Lublinie od 2012 roku funkcjonuje Biblio – nowoczesna mediateka z konsolą do remiksowania utworów muzycznych, możliwością wypożyczenia roweru cargo, a także sporą kolekcją filmów. W 2018 roku została natomiast otwarta Biblioteka na Poziomie z dizajnerską antresolą, na której można odpocząć, skorzystać z komputera lub pograć na playstation.

Co istotne dobrze zaprojektowane i wyposażone obiekty powstają nie tylko w dużych miastach. Dzięki programom dotacyjnym również mniejsze miejscowości tworzą projekty odpowiadające na potrzeby użytkowników XXI wieku. Tak było w przypadku otwartej w 2018 roku nowej siedziby Biblioteki w Starym Sączu zrealizowanej w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa. Nowa placówka została wyposażona w salę teatralną i kominkową, posiada również własny ogród i taras.

Powyżej wymieniłam tylko kilka przykładowych miejsc, które każdego roku przyciągają coraz więcej osób. W najbliższych latach powstaną kolejne, jeszcze bardziej nowoczesne. Ich wnętrza i oferta pokazują kierunek w jakim podążają biblioteki. Promocja czytelnictwa oraz działalność kulturalna i edukacyjna w takich przestrzeniach prezentuje nową jakość i jest odpowiedzią na zmieniające się realia współczesnego świata.

Rożne formy dostępu do wiedzy i informacji

Nie tylko wnętrza, ale również oferta i kompetencje pracowników bibliotek są niezwykle istotne. O potrzebie nieustannego rozwoju i otwartości bibliotekarzy na nowe wyzwania pisałam już we wcześniejszych artykułach („Wędrówki bibliotekarzy”, „Biblioteka dorosłego człowieka”, „Skąd czerpiemy inspiracje?”). Z wielką pasją i zaangażowaniem pracują oni nad jakością proponowanych działań i dostosowaniem ich do potrzeb odbiorców. Wciąż jednak ich najważniejszym zadaniem pozostaje kształtowanie postaw czytelniczych i ułatwianie dostępu do wiedzy i edukacji. Tutaj również widoczne są duże zmiany w funkcjonowaniu bibliotek związane z nadejściem ery cyfrowej. Od wielu lat można w nich znaleźć, obok książek papierowych, również audiobooki, muzykę, filmy, gdy edukacyjne czy różnego rodzaju kursy. Coraz więcej bibliotek powiększa swoje zbiory elektroniczne oraz oferuje bezpłatne kody dostępu do platform z e-bookami (Legimi, Ibuk Libra, Nasbi Osbi etc...). Stare książnice digitalizują swoje najcenniejsze zbiory i udostępniają je w formie skanów online. Rozwija się również e-learning. Bibliotekarze tworzą darmowe kursy na platformie moodle, do których może uzyskać dostęp każdy zainteresowany użytkownik. Taką usługę prowadzą m.in. biblioteka w Chełmie, w Ciechanowie, czy Pedagogiczna Biblioteka w Katowicach. Na ich platformach znajdziemy ciekawe kursy związane z wykorzystaniem nowych technologii w edukacji, prawem autorskim lub doradztwem zawodowym. Niektóre placówki udostępniają również kody dostępu do kursów różnych firm takich jak np Funmedia mających specjalną ofertę dla bibliotek. W funpakiecie oferowanym przez wspomnianą firmę, znajdziemy m.in. kursy językowe, szkolenia związane z projektowaniem graficznym, czy nauką szybkiego czytania.

Możliwość spotkania z ciekawymi ludźmi i rozwijania pasji

Spotkanie z drugim człowiekiem ubogaca. Współczesna biblioteka to także miejsce spotkań, tych małych, ze znajomymi, z sąsiadami (przy kawie i książce lub filmie) oraz tych dużych, z autorami, artystami, podróżnikami – jednym słowem ludźmi z pasją. Każde takie spotkanie ma ogromną wartość. W bibliotekach co roku odbywa się wiele spotkań autorskich, koncertów lub prelekcji. Spotykają się w nich również członkowie klubów dyskusyjnych, klubów rodziców, czy wspólnot sąsiedzkich. Czytelnicy mają możliwość poznać siebie nawzajem, nawiązać nowe relacje i spędzić miło czas. Oferta warsztatowa także jest bardzo rozbudowana i inna dla każdej placówki (warsztaty rękodzielnicze, artystyczne, literackie, kodowanie i programowanie, robotyka etc...).

Każda biblioteka ma swój indywidualny charakter i wiele do zaoferowania. Dlatego też warto (jeśli jeszcze tego nie zrobiliście) poszukać informacji o bibliotece w mieście, w którym mieszkacie i zobaczyć z czego możecie skorzystać.

Monika Schmeichel-Zarzeczna – historyk sztuki, animatorka kultury, bibliotekarka, grafik i kurator wystaw. Obecnie pracuje w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. H. Łopacińskiego w Lublinie gdzie prowadzi warsztaty i spotkania dla różnych grup wiekowych. Członkini Ogólnopolskiej Sieci Bibliotekarzy LABiB. Ambasadorka EPALE.

Zobacz także:

Skąd czerpiemy inspiracje? - czyli bibliotekarskie wyzwania

Darmowe narzędzia ułatwiające pracę zdalną

Seniorzy w sieci wspomnień – kursy komputerowe i inne biblioteczne działania wprowadzające seniorów w cyfrowy świat

Poza biblioteką... Akcje promujące czytelnictwo w przestrzeni miejskiej – dobre praktyki

“Radość uczenia się przez całe życie według metody Marii Montessori dla Seniorów” – rozmowa z Jolantą Janiec

Wędrówki Bibliotekarzy – ogólnopolski program wymiany „Praktyka dla Praktyka”

Jesteś zainteresowany edukacją w bibliotekach? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

Login (0)

Users have already commented on this article

Логирај се или регистрирај се за да постираш коментари.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!