chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Eiropas Pieaugušo izglītības e-platforma

Emuārs

Un cours accéléré d'humilité en « temps de peste » - L'œil de l'Andragogue

03/06/2020
Monika Sulik
Valoda: FR
Document available also in: PL

Traduction du polonais, NSS Pologne

Sur quoi un andragogue peut-il écrire en temps de crise pandémique ? Sur quoi se concentrer quand il y a tant de questions importantes et que nous sommes confrontés à une crise mondiale. Nous attendons avec impatience le "réveil" après ce cauchemard et verrons que rien ne sera plus comme avant la pandémie.

Je ne sais pas à quoi ressemblera la réalité et le monde APRES, mais je sais comment c'est MAINTENANT. Je veux dire, je sais ce que je ressens et expérimente. En rappelant que l'andragogie devrait inciter un adulte à réfléchir sur lui-même, le monde et les autres, et à encourager la lucidité ou la conscience de soi (Czerniawska 2000, p. 59), je partagerai ici certaines de mes réflexions - des leçons de vie qui ont contribué à mon cours accéléré sur l'humilité au "temps de la peste".

Photo by Andrew Neel on Unsplash 

    

En guise d'introduction ... ... NECESSITE EXISTENTIELLE

La croyance en la participation éducative volontaire des adultes est très courante dans le sens commun et la pensée familière. Conscients que la participation des enfants et des jeunes à l'éducation est le résultat d'une obligation légale, nous exprimons souvent la conviction que dans le cas des adultes, les décisions d'entreprendre ou de ne pas entreprendre des tâches éducatives sont leur choix autonome et entièrement volontaire [1]. Mieczysław Malewski rompt ce jugement en affirmant qu'il s'agit d'un des mythes andragogiques [2]. Dans l'argument complémentaire justifiant cette thèse, l'auteur écrit : « en fonction des compétences acquises à l'école et confirmées par un diplôme, l'individu se situe dans un segment spécifique de la structure sociale au sein duquel il doit situer son existence et construire sa propre biographie. Ses paramètres les plus importants sont les nécessités et les possibilités que chaque segment fournit à l'existence humaine et à l'activité humaine ». En parlant de nécessités, l'auteur a en tête des exigences généralement justifiées et sanctionnées de manière normative à l'égard de l'individu, adaptées à la place qu'il occupe dans la structure sociale et aux différents rôles sociaux qui sont obligatoirement associés à ce lieu [3]. Par conséquent, la source de l'effort intellectuel entrepris ou de l'acquisition de compétences spécifiques se retrouve très souvent dans la vie quotidienne qui nous entoure, dont le domaine est déterminé par les lieux, les événements et les relations.

   

À son tour, Ducio Demtrio, formulant le cœur de la réflexion sur l'éducation des adultes et les moments clés de la vie humaine qui génèrent l'apprentissage, a noté qu'un adulte apprend à 4 moments cruciaux - des situations liées au travail, au jeu, à l'amour et à la mort. Comme le souligne l’auteur : « Les adultes apprennent s’ils sont motivés par des besoins adaptatifs (pour ne pas être en situation minoritaire face à la pression exercée par de nouvelles circonstances et aspirations), transformationnels (pour moderniser leurs habitudes et les orienter) et reproductifs (pour confirmer et consolider les connaissances acquises) " (D. Demetrio 2006, p. 123).

     

Il est impossible de ne pas remarquer qu'aujourd'hui à l'ère des coronavirus, le contexte décrit par Mieczysław Malewski et chacun des espaces mentionnés par Duccio Demetrio deviennent un domaine de l'éducation d'une manière spéciale.

La plupart d'entre nous travaillent actuellement différemment qu'avant la pandémie de coronavirus. De nombreuses personnes travaillent à distance (ce qu'on appelle le télétravail ), ce qui est associé à l'acquisition de nouvelles compétences, mais aussi à la nécessité de s'adapter aux changements dynamiques du marché du travail - relooking, voire perte d'emploi.

L’Amusement comme un autre domaine générateur d'apprentissage connaît également une renaissance et un développement particulier. Le besoin de rester isolé devient à la fois un catalyseur d'idées pour de nouveaux jeux et divertissements, ainsi qu'une opportunité de revenir à des jeux oubliés depuis longtemps, et redécouverts avec émotion.

Dans le domaine de l'amour, nous observons également des changements qui ont un potentiel éducatif. Nous apprenons sur nous-mêmes et sur les autres dans les relations, nous réfléchissons à l'importance des valeurs clés dans la vie, etc.

Enfin, la mort et les expériences qui y sont associées, également qualifiées de significatives au sens pédagogique, prennent désormais une autre dimension. Nous entendons constamment parler de la mort, de la souffrance et de la maladie, nous en avons peur, mais nous « apprenons » également à vivre en sécurité et de manière responsable dans cette réalité des « coronavirus ». Bien que les situations décrites ici très brièvement soient qualifiées de crise pour la majorité, elles deviennent certainement aussi un type particulier de défi auquel nous devons faire face.

  

COURS D’HUMILIITÉ ACCÉLÉRÉ

Le temps est venu pour la référence personnelle. Pour moi, la période d'isolement involontaire est devenue avant tout l'occasion de suivre un "cours d'humilité accéléré", qui comprenait les leçons que j'ai décrites :

    

1. Emanation d'humanité et d'autorité - Une première réflexion qui m'est venue à l'esprit après quelques cours à distance avec mes étudiants. Rien ne remplace un enseignant. Les meilleurs programmes, plateformes ou applications gagnent leur puissance principalement grâce à leur "relance" par l'homme. Diriger des cours à distance comporte de nombreuses restrictions (par exemple, aucun échange de sourires, aucun contact visuel) et pour moi, c'est une expérience extrêmement frustrante. Est-il possible de créer une relation vraiment subjective, précieuse et significative sans contact visuel ?

2. Mèmes sur le comptage du riz et le travail à distance - La période de quarantaine forcée est devenue un catalyseur incroyable pour la floraison de divers types de soi-disant cours, mèmes liés à la situation actuelle. Certes, les mèmes sont non seulement amusants et ludiques, mais ont souvent une valeur éducative (par exemple, les mèmes sur les coronavirus enseignent la prévention contre les menaces, etc.). Pour moi, cependant, de nombreux procédés sont également devenus l'occasion d'apprendre à me distancier de la situation actuelle. Je me souviens surtout du test sur les grains de riz : "S'asseoir à la maison n'est plus si ennuyeux. Mais il semble incroyable qu'il y ait 8976 grains dans un sac de riz et 8982 dans l'autre, de la même entreprise. " Et comment sourire ici en travaillant sur l'ordinateur 16 heures par jour ?

3. Travail à distance - J'avoue honnêtement que je suis une de ces personnes qui, avant la pandémie, ne savaient sur l'enseignement à distance que ce qu’elles en avaient lu. Par conséquent, à mon avis, les formes éloignées m'ont toujours semblé plus attrayantes et nettement moins engageantes et absorbantes que les méthodes d'enseignement traditionnelles, en présentiel. Rien de plus faux. Après 6 semaines de travail à distance sur 4 plateformes différentes, je dis humblement que le contraire est vrai et je dis définitivement qu'en ce moment je me sens presque forcée au "travail à distance".

4. Une nouvelle dimension du courage - Je voudrais dire avec enthousiasme que nous avons été délaissés en tant que société, et en fait toute l'humanité se trouve maintenant face à la nécessité de redéfinir la notion de courage. Probablement non seulement j'ai l'impression que le courage a perdu son sens originel et était jusqu'à récemment associé principalement aux sports extrêmes tels, le saut à l'élastique. Aujourd'hui, cette catégorie a une dimension complètement différente pour nous, et la nuance est redevenue plus sérieuse. C'est probablement la leçon la plus émouvante pour moi dans le "cours d'humilité" décrit. Parce que, comment déterminer ou nommer l'attitude des médecins, des services médicaux et d'urgence, c'est-à-dire des personnes que l’on situe maintenant, face au danger, en première ligne ?

5. Règle d'invisibilité, ou pourquoi les étudiants préfèrent rester anonymes ? –

Cette leçon a été discutée avec plusieurs professeurs travaillant à distance. Organiser des cours en ligne avec la possibilité d'y participer avec la caméra allumée. Lors de la planification de ces cours, j'étais convaincue qu'il n'y aurait aucun problème à travailler avec les caméras allumées, mais il s'est avéré que la plupart des élèves préfèrent rester invisibles. Cela respecte leur droit à la vie privée, mais je ne cache pas que je suis surprise par cet état de fait, d'autant plus que beaucoup d'entre eux lors de conversations libres entre classes admettent ouvertement le désir de contact. Est-ce un stress lié à l'exposition de leur image ou à l'adoption d'une position confortable d'observateur ? Il m'est difficile de répondre à cette question et je vais la laisser pour l'instant.

 

Ce ne sont que quelques réflexions, quelques remarques de mon point de vue andragogique. Je suis convaincue que beaucoup d'entre vous ont leurs propres observations personnelles qui montrent la révolution copernicienne éducative et développementale à l'ère des coronavirus. Partagez-les, s'il vous plaît.

  

dr Monika Sulik - docteur en sciences humaines, professeure adjointe, chargée de cours. Elle développe ses intérêts scientifiques et de recherche principalement dans le domaine des questions liées au développement des adultes dans une approche interdisciplinaire, avec un accent particulier sur les contextes biographiques. Elle dirige ses propres cours didactiques dans le domaine de la biographie en éducation, dans lesquels elle anime des ateliers liés à l'utilisation de la méthode biographique en andragogie et en éducation des adultes. Formatrice certifiée et mentor académique.

 


[1] M. Malewski: Przymus i wolność w edukacji dorosłych. „Teraźn iejszość – Człowiek – Edukacja”, nr 1 (17) 2002, s.40.

[2] M. Malewski: Przymus i wolność w edukacji dorosłych. „Teraźn iejszość – Człowiek – Edukacja”, nr 1 (17) 2002, s.40.

[3] Tamże, s.41.

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn Share on email
Refresh comments Enable auto refresh

Tiek rādīts 1. - 8. no 8
  • Lietotāja Maja Powałowska attēls
    Dzień dobry Pani Doktor. Niesamowite jest to, że mimo odmiennych pozycji w jakich przychodzi nam doświadczać nauki zdalnej (Pani jako wykładowca, ja jako student) doświadczenia i odczucia są takie podobne.
    Na samym początku wydawało mi się, że to zdalne nauczanie będzie o wiele prostsze, że będę miała więcej czasu dla siebie. Takie wakacje od połowy marca. Jednak już po kilku dniach zdałam sobie sprawę, że będzie to wymagało ode mnie o wiele więcej wysiłku i własnej pracy, niż jakbym jeździła na uczelnie tracąc nawet do 3 godzin dziennie na dojazd.
    Tak samo trudne do pojęcia jest to, że Doktorzy czy Profesorowie prowadzący zajęcia po całym semestrze zajęć w ogóle nas nie znają, większość nie ma nawet pojęcia jak wyglądamy, nie potrafią przypasować twarzy do imienia i choć my Ich będziemy rozpoznawać na korytarzach i mówić im dzień dobry to będziemy dla Nich tylko jedną z wielu nieznajomych.
    Z brakiem włączonych kamerek jest najczęściej tak, że trudno jest zmusić się do "ogarnięcia" wyglądu o np. 8 rano jak nie ma się takiej motywacji jaka była przed pandemią. Czasem problemem jest nawet wyjście z łóżka, żeby usiąść do zajęć przy biurku. To też zależy od formy zajęć i osoby, która je prowadzi. Na niektórych przedmiotach mamy wszyscy włączone kamerki a na innych nikt. Jest to myślę, takie nienaturalne i trudne do zaakceptowania i pomimo tego, że jest to w większości przypadków jedyna możliwość spotkania się z prowadzącym zajęcia, czy znajomymi z grupy to jednak rezygnujemy z tego bo, to nie to samo co być razem na uczelni.
    Pozdrawiam serdecznie,
    Maja Powałowska
  • Lietotāja Monika Sulik attēls
    Droga  Pani Maju, bardzo wartościowy i ważny ten Pani wpis. Dziękuję za poświęcony czas i pomoc w spojrzeniu na tą nową sytuację z perspektywy studentki.  TO co Pani napisała o "rozpoznawaniu" siebie z wykładowcami  na korytarzu dało mi do myślenia i też zasmuciło. Też mam grupy, które będzie mi trudno rozpoznać. Jestem niezwykle wdzięczna za tę okazję do refleksji. 
  • Lietotāja Radek Czahajda attēls
    Prowadziłem ostatnio zajęcia dla kilku grup studentów i na pierwszej wspomniałem o tym, że zachęcam do włączenia kamer, ale jest to dobrowolne. Rezultat: 30% osób włączyło kamerki. Na drugiej poprosiłem o włączenie, a potem jeszcze zapytałem osób, które tego nie zrobiły o to, czy będą w stanie to zrobić w niedługim czasie. Choć i tu była przestrzeń do odmowy (ale wymagająca nieco więcej ekspozycji), z kamerką pracowało jakieś 80% uczestników. Mówiłem ostatnio na webinarze o tym, że kamerki zwiększają zaangażowanie i uważność w czasie szkolenia - stąd moje działania, żeby pracować z włączonymi kamerkami. 

    Faktycznie - pomiędzy tymi dwoma grupami widziałem wyraźną różnicę w zaangażowaniu. W grupie bez kamer niektórzy czasem wychodzili ze szkolenia bez informowania o tym :D Pomijam już tu kwestię motywacji do udziału w szkoleniu, bo i ona trochę za tym stoi, ale właśnie ci bez kamerek nie dali mi nawet szansy, żeby się zaangażować i zobaczyć co mam im do zaoferowania. 

    Po przeczytaniu Twojego artykułu naszła mnie refleksja - może w rzeczywistości uczą się lepiej i bardziej komfortowo bez kamerek? Badania efektywności to jedno, ale może faktycznie wprowadzałem ich prośbą o włączenie kamerek w stres i zakłopotanie? Na przyszłość będę chyba zapowiadał, że tak się u mnie na zajęciach pracuje, żeby byli na to lepiej przygotowani :))
  • Lietotāja Monika Sulik attēls
    Dziękuję za to co napisałeś. Ja początkowo myślałam, że to taka naturalna "wzajemność', że skoro ja mam włączone to naturalne jest to, że Studenci też bez oporu włączą. Nawet delikatne zachęty pt. "Będzie mi miło jak i Was zobaczę" nie zadziałały.. Nie ukrywam, że trochę to odebrałam jako swoją porażkę. Może dobrym krokiem jest ot co napisałeś Radku, żeby ustalić zasady - reguły obowiązujące i przesłać je przed zajęciami. Masz rację, że zaangażowanie jest o wiele większe bo przy włączonych kamerach jednak trzeba być bardziej "uważnym". Muszę jednak wspomnieć o jeszcze jednym swoim ogromnym zaskoczeniu. Choć po tych pierwszych doświadczeniach nie spodziewałam się już innej rekcji (w sensie włączenia kamer) to niesamowitym pozytywnym zaskoczeniem była dla mnie grupa studentów z kierunku matematyka .... Tutaj od razu wszyscy włączyli kamerki i były to dla mnie naprawdę niezapomniane zajęcia. Trudno mi odpowiedzieć na pytanie dlaczego studenci psychologii czy pedagogiki mieli z tym kłopot a matematycy nie? Czy ma znaczenie kierunek studiów? Nie wiem... Ale widzisłąm ogromną różnicę również w swoim prowadzeniu zajęć :) A na koniec zdanie, które dziś przeczytałam w opowiadaniu Olgi Tokoraczuk:" Człowiek, którego widzisz, nie dlatego istnieje, że go widzisz, ale dlatego, że to on na ciebie patrzy". (O.Tokarczuk: " Pasażer"  w: "Opowiadania bizarne). 
  • Lietotāja Rafał Kunaszyk attēls
    Bardzo dziękuję za ten artykuł. W komentarzu odwołam się tylko do jednego wątku.
    Zdalny pracoholizm to ogromna pułapka. Nigdy nie spodziewałem się, że tak może mijać dzień. Im więcej pracujemy on-line tym więcej poznajemy własnych obszarów do rozwoju kompetencji cyfrowych. Trafiając na trudności szukamy sposobów na ich rozwiązanie. I nagle okazuje się, że zajmuje to nam coraz więcej czasu. Jak umiejętnie oddzielić to co ważne od tego co pilne, to co istotne z punktu widzenia naszego rozwoju zawodowego, od tego co ma tylko charakter poznawczy. Czasem czuję się jak w escape roomie. Rozwiązałem zadanie i drzwi się otwarły, a za nimi następny problem. Nowe wyzwania, ale także nowe kłopoty.
  • Lietotāja Monika Sulik attēls
    Po raz kolejny poczułam jak to dobrze, kiedy ktoś ma bardzo podobne odczucia lub doświadczenia. Teraz doceniam to szczególnie gdyż często dopada mnie myśl, że "coś ze mną jest nie tak", że pewnie tylko ja tak się trudzę i mozolę bo coś jest nie tak z moją organizacją czasu lub nie mam odpowiednich kompetencji. Czytając Wasze głosy czuję zrozumienie i wsparcie, ale też  ogromną wewnętrzną potrzebę by wyznaczyć sobie granice swojej "zdalności"" i łaskawszym okiem patrzeć na to co robię ....Bardzo dziękuję i moc najcieplejszych myśli przesyłam :) 
  • Lietotāja Monika Sulik attēls
    Dziękuję Moniś za te słowa. Bardzo mnie nimi ociepliłaś i nawiązałaś do moich odczuć i emocji. Jak fajnie, że to nie tylko ja tak mam - to moja pierwsza myśl.. ale też bardzo dziękuję za Twą myśl o braku umiejętności zarządzania własnym czasem. Napisałaś to słowami, których nie potrafiłam znaleźć na opisanie swojego stanu ..a może bałam się sama przed sobą przyznać. Jestem najbardziej efektywna gdy działam w bezpośrednim kontakcie i w rytmie jasno określonym przez terminy i zadania do wykonania. Najbardziej odczuwam brak "bezpośredniego" kontaktu ze słuchaczami, studentami czy współpracownikami. Dziś wiem, że uśmiech, spojrzenie  i energia, którą niosą z sobą ludzie jest moją siłą napędzającą do działania.  
  • Lietotāja Monika Hausman-Pniewska attēls
    Dziękuję za te osobiste przemyślenia, które są mi bardzo bliskie. Na początku nawet mi się podobała ta praca zdalna, może byłam już zmęczona swoją nadaktywnością. Myślałam jak stereotypowa bohaterka mema: wreszcie przeczytam te wszystkie nieprzeczytane książki, będę chodzić na długie spacery z psami, zacznę ćwiczyć jogę itp. Tymczasem wciąż siedzę przy komputerze i rozmawiam przez telefon. A że na wsi zasięg słabiutki, to krzyczę przez telefon łapiąc zasięg po całym domu, a przy ważnych spotkaniach wsiadam w samochód i jadę do najbliższej miejscowości, aby mnie z zooma nie wyrzuciło. Chyba nie jestem aż tak zdalna do pracy zdalnej. Na pewno się nie nudzę, na pewno nie liczę ziarenek ryżu. Wobec braku rytmu pracy zawodowej wyostrzają się u mnie różne niedoskonałości, jak chociażby brak umiejętności zarządzania własnym czasem , ale nie katuję się tym za bardzo.  Zastanawiam się, jak szybko uda mi się wejść w rytm "normalnej" pracy i jaki to będzie rytm.