chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Piattaforma elettronica per l'apprendimento degli adulti in Europa

 
 

Blog

Edukacja i Kultura – „wespół w zespół”

18/07/2019
by Jerzy Kraus
Lingua: PL

Fundacja Alternatywnych Inicjatyw Edukacyjnych (FAIE) zachęca do zapoznania się z niniejszą relacją z drugiej już mobilności kadry edukacji dorosłych, która odbyła się w dniach 18-25 maja 2019 r. w Austrii w ramach realizacji projektu: „Culture Factor. Działania kreatywne jako wsparcie dla uczenia się przez całe życie”, którego celem jest poznanie i wymiana rozwiązań, modeli i form wspierania i organizowania procesu uczenia się przez całe życie osób dorosłych w ramach edukacji nieformalnej. Projekt zakłada poznanie ww. elementów w zakresie wdrażania elementów kulturalnych w proces edukacyjny jako czynnika integracji oraz wzmocnienia przekazu treści edukacyjnych i sposób na łatwiejsze przyswajanie wiedzy. Mobilność została dofinansowana przez Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój w ramach projektu Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji: „Ponadnarodowa mobilność kadry niezawodowej edukacji dorosłych”.

Tym razem organizacją goszczącą był EDUCULT (Institute of Cultural Policy and Cultural Management), który jest niezależnym, niekomercyjnym instytutem badawczym z dużym doświadczeniem w zakresie analizy i oceny europejskiej polityki edukacyjnej i kulturalnej. Poprzez badania EDUCULT dąży do inicjowania dyskusji i stawiania nowych pytań dotyczących tych dwu obszarów. Organizacja ta wspiera rozwijanie: współpracy między sektorami edukacji, sztuki i kultury oraz wymianę wiedzy w dziedzinie edukacji kulturalnej oraz podnoszenie świadomości znaczenia kultury w edukacji.

W tym miejscu warto wspomnieć o miejscu, w jakim swoją siedzibę ma EDUCULT. Jest to budynek (kompleks) Museumquartier w samym centrum Wiednia, gdzie swoje siedziby ma około 60 instytucji/ organizacji/ placówek związanych z edukacją i kulturą. Możliwość pracy w miejscu, które gromadzi tak wiele podmiotów, spowodowało że wzrosła znacząco szansa na podejmowanie pomiędzy nimi współpracy – niekoniecznie, a w zasadzie w większości przypadków – niesformalizowanej. Ciekawostką jest, że Museumquartier stanowi własność prywatną, a  podmioty które mają tam siedziby zawierają kontrakty na użytkowanie przestrzeni. Często dana przestrzeń jest współdzielona przez 2 lub 3 podmioty. To niezwykle cenna inicjatywa, bowiem umożliwiła wielu mniejszym podmiotom na zaistnienie w świadomości potencjalnych odbiorców, ponieważ mają swój adres i mają gdzie się spotykać i organizować swoje działania.

21 maja mieliśmy okazję wziąć udział w konferencji międzynarodowej organizowanej właśnie przez EDUCULT, która odbywała się w siedzibie University of Applied Arts Vienna, dotyczącej edukacji kulturalnej oraz łączenia edukacji i kultury, i związanej z nimi polityk. Tym razem konferencja odbywała się pod hasłem: „Specialists of despecialisation”. O swoich doświadczeniach opowiadali prelegenci z Austrii, Finlandii, Holandii, Litwy i Wielkiej Brytanii.  Oto kilka ciekawych według Nas wniosków, jakie padły w jej trakcie:

  • konieczność łączenia miedzy-dyscyplinarnego badań ze względu na zasadnicze zróżnicowanie  potrzeb edukacyjnych osób dorosłych
  • potrzeba stworzenia wspólnego „interfejsu” dla pola edukacji i kultury jako ściśle łączących się dziedzin
  • potrzeba wypracowania nowej ścieżki polityki kulturalnej, która uwzględni podmioty działające w przestrzeni edukacji
  • stworzenie „kultury edukacji” poprzez opracowanie nowej oferty edukacyjnej, dostosowanej do sytuacji XXI w.; padła uwaga, że pora już przejść po 20 latach dyskusji do działania
  • wypracowanie ścieżek kooperacji podmiotów edukacyjnych w korelacji z ośrodkami decyzyjnymi i ekonomiczno-społecznymi
  • pamiętanie, że interdyscyplinarność napędza kreatywność, a element kultury w edukacji to budowanie zasobu wartości, wpływających na rozwój systemu demokratycznego poprzez nowe formy partycypacji i odpowiedzialności opartej o wartości
  • kultura w edukacji zapewnia konieczny element refleksji i wzmacnia motywację do działania.

W trakcie mobilności w Austrii mogliśmy także zapoznać się w praktyce z efektami projektu BRIDGING jako przykładu budowania działań, służących pokazaniu oraz opracowaniu nowego, opartego na uczestnictwie, współtworzeniu i współpracy w ramach wykorzystania idei „co-creation”, podejścia do uczenia się w ramach kultury. Ta idea niestety nadal jest mało znana w środowisku osób, działających na styku kultury i edukacji. W efekcie pojawiają się przeszkody we wdrażaniu w praktyce wypracowywanych metod, rezultatów itp. na rożnym poziomie aktywności społeczno-kulturalno-edukacyjnej w Europie.  W tym kontekście pojawia się jedno z wyzwań przed jakim stoimy, czyli podjęcie skutecznych działań międzypokoleniowych i dotarcie do nowego pokolenia.

W kolejnych dniach poznaliśmy specyfikę pracy edukacyjno-kulturalnej w trzech bardzo ciekawych miejscach, a mianowicie: Brotfabrik, Brunnenpassage oraz WUK. Poniżej kilka słów o każdym z nich.

Brotfabrik Wien to miejsce, gdzie w niedawnej fabryce chleba (stąd nazwa) powstało centrum działań kreatywnych, łączące sztuki wizualne i performatywne, muzykę, design, teatr, czy fotografię z działaniami podejmowanymi w ramach centrum edukacyjnego. Pośród tego wszystkiego – powstała także przestrzeń, mająca służyć lokalnym mieszkańcom i ich integrowaniu w kontekście wielokulturowości – OBJECT 19. Brotfabrik to miejsce realizacji przeróżnych projektów społecznych i edukacyjnych oraz centrum wsparcia dla takich inicjatyw. Działa tu również spółdzielnia socjalna, odbywają się warsztaty dla młodych muzyków amatorów, zaangażowanych w międzynarodową inicjatywę SUPERAR, działa świetlica dla młodzieży i młodych dorosłych – gdzie mogą liczyć na pomoc w nauce, przestrzeń coworkingowa – miejsce spotkań i warsztatów. Spirytus movens stanowią lokalne organizacje i wolontariusze. To również przykład udanych i sensownych działań w ramach „społecznej odpowiedzialności biznesu”.

Drugim miejscem było ArtSocialeSpace Brunnepassage, które działa w obrębie jednej z najdłuższych ulic targowych Europy, stanowiącym bardzo wielokulturowe miejsce na mapie Wiednia. Inicjatywa ta powstała w 2007 r., a jej siedzibą jest dawna hala targowa; rocznie oferuje około 400 wydarzeń. Uczestniczyć można nieodpłatnie w licznych organizowanych zajęciach, natomiast osoby które mogą sobie na to pozwolić – na zasadzie „płać ile możesz”. Brunnenpassage jest nastawiony na społeczność i wspiera działania, służące procesowi ciągłego uczenia się oraz tworzeniu wspólnej przestrzeni dla interakcji, poza stereotypami i konwencjonalnymi modelami. Inicjatywa ta jest traktowana jako przestrzeń badawcza i wdrożeniowa dla transkulturowych procesów artystyczno-edukacyjnych. To także przestrzeń, gdzie osoby o ograniczonym dostępie do edukacji i niedostatecznie reprezentowane w systemie edukacyjnym (np. osoby starsze) znajdują dostęp do kultury i sztuki, które w tym przypadku stają się niezbędnymi elementami wszechstronnej edukacji i umożliwiają tym osobom odnalezienie swojej tożsamości. Tworzenie zaś sieci powiązań jest kluczowym elementem codziennej pracy.

Mieliśmy okazję także bardzo dokładnie zwiedzić kompleks WUK (Werkstätten- und Kulturhaus), który swoją siedzibę ma w danej fabryce lokomotyw z 1855 r. Budynek ocalał dzięki inicjatywie aktywistów, którzy stworzyli w jego murach niezależne centrum kultury. WUK opiera się na 3 filarach: kulturalnym, edukacyjnym i centrum społecznym. Stowarzyszenie, które jest organem prowadzącym, stanowi „parasol” dla ponad 150 niezależnych grup zorganizowanych w 7 obszarów tematycznych (m.in.: sztuki wizualne, inicjatywy społeczno-polityczne, inicjatywy międzykulturowe, warsztaty-pracownie); każda z 7 grup tematycznych autonomicznie zarządza przestrzenią, którą ma pod opieką i decyduje o wydarzeniach. Część edukacyjna WUK dostarcza rocznie usługi dla około 5 tys. osób, zwłaszcza dla młodych osób dorosłych oraz seniorów, których grupy są świetnym przykładem samoorganizacji; mogą oni uczestniczyć w szerokiej gamie kursów i wspólnych wydarzeń kulturalnych i kulturalno-turystycznych. WUK stanowi przykład zastosowania metody pomocniczości i oddolnego, i w pełni demokratycznego zarządzania strukturą/przestrzenią edukacyjno-kulturalno-społeczną.

Na koniec chcielibyśmy także podzielić się kilkoma wnioskami/ spostrzeżeniami na rozwój sektora edukacji dorosłych, które sformułowali nasi rozmówcy:

  • konieczne dla dobrego funkcjonowania zarówno podmiotów edukacyjnych, jak i sektora jest dopuszczenie nowych osób do współpracy, najlepiej z zupełnie innych zawodów
  • włączenie się w działania międzykulturowe
  • posiadanie pola specjalizacji w swojej działalności
  • stworzenie możliwości wdrożenia systemów płacowych w sektorze organizacji edukacji osób dorosłych
  • wzmacnianie systemu kształtowania kompetencji niezbędnych dla realizacji projektów międzynarodowych
  • dbanie o transparentność w kontekście niezależności źródeł finansowania
  • tworzenie miejsc umożliwiających współpracę podmiotów edukacyjno-kulturalnych
  • dokładne rozpoznanie potrzeb wspieranych grup adresatów jako podstawy kształtowania oferty dla odbiorców usług organizacji edukacyjnych.

W załączeniu proponujemy także mini-fotorelację z mobilności:

/it/file/fotorelacjafaiezaustrii2019pdffotorelacja_faie_z_austrii_2019.pdf

Autorzy:

Agnieszka Dadak, Jerzy Kraus

Zobacz także:

Edukacja drogą do integracji poprzez kulturę

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn