chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

e-Platforma za obrazovanje odraslih u Europi

 
 

Blog

Integracja przez kulturę

10/05/2019
po Jerzy Kraus
Jezik: PL

Pracownicy Fundacji Alternatywnych Inicjatyw Edukacyjnych w Bielsku-Białej odwiedzili Norwegię (5–13 marca 2019 r.) w ramach nowego projektu dofinansowanego ze środków Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój. Zdobyli tam wiedzę i umiejętności przydatne do edukowania osób dorosłych z wykorzystaniem elementów kultury.

  

/hr/file/zdjec1jpgzdjec.1.jpg

    

Wizyta odbyła się w ramach projektu „Culture factor. Działania kreatywne jako wsparcie dla uczenia się przez całe życie”, realizowanego na zasadach programu Erasmus+ (sektor Edukacja dorosłych). Chcieliśmy poznać dobre praktyki wypracowane przez naszych partnerów, zaznajomić się z modelami, formami wspierania i organizowania uczenia się przez całe życie w ramach edukacji pozaformalnej osób dorosłych. Dzięki wymianie doświadczeń dowiedzieliśmy się, jak włączać elementy kulturalne i artystyczne w nauczanie, rozwinęliśmy umiejętności sieciowania instytucji edukacyjnych i modelowania procesów zarządzania w lokalnych placówkach tego rodzaju.

  

Pierwszą wizytę w ramach mobilności złożyliśmy w Norges Husflidslag, organizacji partnerskiej z Oslo działającej od 1910 r. Jest to największa norweska instytucja szkoląca osoby dorosłe z wykorzystaniem elementów rękodzieła artystycznego. Rocznie organizuje około 3 tys. kursów dla 15 tys. osób w całej Norwegii. Celem Norges Husflidslag jest również popularyzowanie sztuki ludowej. W 2014 r. stała się trzecią akredytowaną przez UNESCO organizacją pozarządową w Norwegii w obszarze niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Obecnie zrzesza 24 tys. członków.

  

Dzięki współpracy z norweskim partnerem mieliśmy okazję poznać metody wykorzystania elementów kulturalnych w edukacji osób dorosłych. Organizacja ta opiera swoją działalność na włączaniu dziedzictwa kulturowego do integrowania społeczności lokalnych. To właśnie integracja jest najważniejszym elementem wzmacniającym proces uczenia się pozaformalnego. Rodzące się zaufanie między zróżnicowanymi wiekowo uczestnikami kursów, wzajemne zainteresowanie sobą i swoim doświadczeniem życiowym lub pasjami ułatwia przepływ wiedzy między nimi. Zachęcanie osób starszych do współpracy lub uczestnictwa pozwala zachować wiedzę i doświadczenie życiowe, z których mogą korzystać przedstawiciele młodszych pokoleń.

  

Norges Husflidslag jest siecią, a nas bardzo interesował sposób zarządzania taką strukturą. Okazało się, że istota skandynawskiego podejścia polega na tym, że ludzie działający w poszczególnych organizacjach tworzących sieć najlepiej znają potrzeby lokalnych społeczności, dlatego to oni tworzą ofertę dla potencjalnych kursantów. Jednak aby współpraca w sieci była możliwa, instytucje te stosują jednolitą strukturę zarządzania. Integrowanie polega głównie na tworzeniu wspólnej strategii rozwoju, promocji (np. poprzez wydawanie czasopisma o zasięgu krajowym – w nakładzie 27 tys. egzemplarzy – pięć razy w roku), rozwijaniu modeli zarządzania oraz sektora edukacyjno-kulturalnego, a także reprezentowaniu całej struktury na zewnątrz.

  

/hr/file/zdjec2jpgzdjec.2.jpg

  

W tym miejscu trzeba poczynić pewną uwagę – o ile w Polsce zjawisko lobbowania jest nacechowane negatywnie, o tyle w Norwegii jest ono postrzegane jako całkiem normalne. Nikogo nie dziwi organizowanie regularnych spotkań przedstawicieli organizacji sektora edukacji dorosłych z parlamentarzystami lub członkami rządu. Oczywiście, w tym miejscu niektórzy mogą powiedzieć, że wynika to ze specyficznej skandynawskiej otwartości, łatwego dostępu do parlamentu (w Oslo budynek, w którym siedziby ma wiele organizacji pozarządowych, jest położony dwie, trzy przecznice dalej) czy liczebności społeczeństwa. W rzeczywistości na siłę oddziaływania organizacji na struktury decyzyjne w największym stopniu wpływa udany proces sieciowania. Nie ulega wątpliwości, że także w Polsce potrzebne są działania w zakresie zacieśniania współpracy między organizacjami edukacyjnymi a decydentami.

 

Nasze spostrzeżenia wynikają ze spotkania z przedstawicielami The Norwegian Association for Adult Learning (NAAL, po norwesku VOFO) – organizacji, której celem jest promowanie i integrowanie rozwiązań w obszarze edukacji dorosłych oraz lobbowanie w tym zakresie. Jej przedstawiciele uczestniczą w tworzeniu polityk na rzecz uczenia się, dążąc do wypracowania narzędzi zmieniających życie ludzi poprzez inicjatywy edukacyjne. Norwegian Association for Adult Learning dokonuje także analiz efektów przeprowadzonych działań edukacyjnych, które są istotnym elementem procesu planowania przyszłości. Stara się także tworzyć gęstą sieć relacji i współpracy z podmiotami decyzyjnymi (np. poprzez organizowanie comiesięcznych spotkań przedstawicieli sektora edukacji z politykami).

 

Wspomnieliśmy już o siedzibie organizacji społecznych, w tym tych, które łączą edukację dorosłych z procesami zachowania dziedzictwa kulturowego i rozwijaniem nowych prądów kulturalnych. W Norwegii wiele podmiotów funkcjonuje w tej samej przestrzeni, a to właśnie codzienny kontakt (np. podczas posiłków) ułatwia nawiązywanie ściślejszej współpracy czy podejmowanie wspólnych inicjatyw. W biznesie coraz większą popularność zyskują pomieszczenia coworkingowe, które mogłyby z powodzeniem być wykorzystywane w sektorze pozaformalnej edukacji osób dorosłych.

  

Bardzo interesującym elementem struktury wspierania działań edukacyjnych poprzez kulturę jest model wspomagania finansowego opierający się na sklepach z rękodziełem artystycznym (w Norwegii działa ich 35). Jest to dobra okazja do poszerzenia oferty edukacyjnej o kursy i warsztaty zwiększające umiejętności w zakresie prowadzenia małej działalności biznesowej. Podmioty te przekazują część zarobionych środków lokalnym organizacjom, dzięki czemu mogą one skuteczniej realizować swoje podstawowe zadania edukacyjne. Co istotne, również w tym przypadku sieciowanie odgrywa znaczącą rolę dzięki wzmocnieniu przekazu promocyjno-informacyjnego (wspólny branding).

  

Cenne obserwacje przywiezione z Norwegii dotyczą efektywności procesu edukacji. Nasi rozmówcy twierdzą, że lepiej, aby grupy edukacyjne były mniej liczne, ale za to żeby uczestnicy szkoleń przechodzili pełny program kształcenia. Jest to podejście odmienne od modelu polskiego, który w wielu przypadkach stawia na ilość, a przecież – jak podkreślali nasi partnerzy – uczestnicy szkoleń są różni i rozmaite są ich potrzeby, które trzeba umieć zaspokajać.

  

W Norwegii mieliśmy także okazję wizytować mniejsze miejscowości. W Moss i Asker obserwowaliśmy pracę u podstaw. Trenerami w tych organizacjach są m.in. doświadczeni twórcy i rzemieślnicy. Najistotniejszą rolę odgrywa jednak koordynator lokalny – specjalista, a zarazem pasjonat danej dziedziny. To właśnie te osoby odpowiadają np. za przygotowanie programów szkoleniowych lub współpracę z miejscowymi podmiotami. W lokalnych strukturach edukacyjno-kulturalnych nacisk kładzie się na poczucie dumy z tego, co się ma, oraz włączanie tych elementów do programów edukacyjnych.

  

W programie wizyty znalazły się także elementy, które pomogły nam poznać kulturową specyfikę Norwegii. Na szczególną uwagę zasługuje bardzo ciekawa architektura opery w Oslo, na dachu której projektanci stworzyli wspólną przestrzeń spotkań dla mieszkańców i turystów.

  

Jak zawsze na koniec warto poczynić kilka uwag praktycznych dla przyszłych uczestników mobilności edukacyjnych. Organizując wyjazdy, warto brać pod uwagę koszty i ceny usług w Norwegii – jest to bardzo drogi kraj. Nie do przecenienia jest jednak możliwość oddychania naprawdę czystym powietrzem. I jeszcze jedno – koleje norweskie są punktualne, a pociągi ciche i wygodne, choć jeżeli będziemy poruszać się w godzinach porannych, to musimy wziąć pod uwagę przepełnienie składów na najbardziej uczęszczanych trasach.

  

  

Autorzy: Jerzy Kraus, Rafał Dadak

  

Zobacz także:

Edukacja i Kultura – „wespół w zespół”

Interesujesz się edukacją kulturową? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

  

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn