chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Aikuiskoulutuksen eurooppalainen foorumi

Blogi

Begeleiding en de toverspreuk voor het bereiken van de doelgroep

22/07/2016
, Gáby VAN VUGT
Kieli: NL
Document available also in: DE EN LV BG

/fi/file/fotobildungsberatungpngfoto_bildungsberatung.png

 

Een van de grootste uitdagingen van het volwassenenonderwijs in Europa is al jarenlang de vraag hoe laaggeschoolde mensen in achterstandsgroepen bereikt moeten worden ("outreach"). Wat is de beste manier om deze mensen aan te spreken en ze ervan te overtuigen dat verder leren goed voor hen is? Wie zou dat moeten doen en waar zou dat idealiter moeten gebeuren? Hoe kunnen mensen ervan overtuigd worden dat ze baat hebben bij educatie en dat ze er tijd en moeite en wellicht ook wat geld in willen steken? Kortom: Welke maatregelen zijn effectief om deze mensen te bereiken?

Niet-lerenden, moelijk te motiveren
Het is niet voor niets dat de groep waarover wij het nu hebben, beschreven is als 'moeilijk te motiveren'. Mensen met een leerachterstand hebben in vergelijking met andere groepen vaak het minst behoefte aan een nieuw leertraject. Een aanzienlijk deel van de laagopgeleide mensen heeft een baan en ziet de noodzaak van een vervolgopleiding niet in. Uit recente onderzoeken is gebleken dat permanente educatie op het niveau van het basisonderwijs minder effect op de werkgelegenheid en het inkomen heeft dan permanente educatie op hogere niveaus. Dus zitten laagopgeleide mensen er niet helemaal naast als zij ervan uitgaan dat hun carrière er niet significant op vooruit zal gaan wanneer zij weer terug naar de schoolbanken gaan. Uit de verzamelde gegevens is echter ook gebleken dat een bepaalde basisopleiding wel verschil maakt op de arbeidsmarkt. Leren betaalt zich altijd terug – dat wijzen de ervaringen van lerenden uit.

Expliciete oproepen voor meer outreach
"Outreach" verwijst naar alle activiteiten buiten het formele onderwijs om waarmee typische "niet-lerenden" getraceerd en gemotiveerd worden om weer aan het leerproces deel te nemen. Er wordt actief gezocht naar de toverspreuk die dit doel kan verwezenlijken.

De ET2020-werkgroep over volwasseneneducatie die uit vertegenwoordigers van 33 Europese landen bestaat, heeft in 2015 de lidstaten aanbevolen om hun inspanningen op dit gebied te vergroten en om effectieve outreach-strategieën te intensiveren.

In het kader van de herziene ET 2020-prioriteiten zijn er voor het volwassenenonderwijs duidelijke prioriteiten voor de komende jaren vastgelegd, waaronder het vergroten van de opleidingsparticipatie onder bevolkingsgroepen die daar het meest baat bij hebben door middel van effectieve outreach-, voorlichtings- en motivatiestrategieën.

Het verschil tussen noodzaak en behoefte
Het is duidelijk dat de verantwoordelijkheid om mensen bewust te maken van de noodzaak om hun cursusaanbod te gebruiken bij de volwasseneneducatie en de basisopleidingen zelf ligt. Op Europees niveaus is daarnaast gebleken dat de beste programma's voor basiseducatie net zoveel waard zijn als de bijbehorende acquisitiestrategie: het investeren van meer geld in een programma is tot mislukken gedoemd indien er geen cursisten komen opdagen en de doelgroep onbereikbaar blijft.

Er is echter wel een verschil tussen noodzaak en behoefte en dat verschil is met name opvallend voor mensen met een leerachterstand. Hoe maak je mensen bewust van hun behoeften zonder hen te 'bemoederen' of hun eigen verantwoordelijkheid weg te nemen? Op basis van welke argumenten kunnen educatieve en adviesdiensten beweren dat zij weten wat het beste is voor hun cliënten? Wat betekent dit voor de uitgangspunten op advies- en educatief gebied zoals vrijwilligheid en verantwoordelijkheid?

Outreach-activiteiten in welke vorm dan ook krijgen altijd te maken met dit spanningsvlak en daarom is een behoedzame aanpak noodzakelijk. Wellicht dat "mensen verleiden om te leren" een goed motto is.

Een nieuwe aanpak en zijn ingrediënten
Het initiatief "Educatieve begeleiding Oostenrijk" ("Bildungsberatung Österreich") bestaat uit een netwerk dat alle negen deelstaten en circa tachtig instellingen omvat. In de periode 2007-2013 zijn er ongeveer 185.000 begeleidingszaken gedocumenteerd. Het Oostenrijkse initiatief is, nadat er in de eerste jaren voorbereidende werkzaamheden zijn uitgevoerd, sinds kort met een nieuwe aanpak begonnen om op een effectieve manier mensen met een leerachterstand te bereiken.

Daartoe gebruikt de educatieve begeleidingsdienst uiteenlopende activiteiten zoals mobiele begeleidingsmogelijkheden waarbij de doelgroep wordt opgezocht (bijv. met behulp van opleidingsbussen). Daarnaast wordt ook gebruik gemaakt van begeleiding door mensen uit de doelgroep, gratis telefonische adviezen en andere moderne begeleidingsvormen. Doel is om met name oudere mensen (boven de 55 jaar) te bereiken die hoogstens een stage hebben afgerond, evenals migranten en werklozen.

Doelen kunnen verstorend werken
Uit de kerngegevens blijkt dat buitensporige doelgerichtheid een probleem kan vormen. Monika Anclin, deskundige educatieve begeleiding in Stiermarken, is zich daarvan bewust: Je kunt wel targets definiëren, maar daarbij wordt vaak onvoldoende rekening gehouden met de sociale complexiteit. Soms wordt het door indicatoren moelijker om effectief te werk te gaan: "Ik kan formeel laagopgeleide mensen niet benaderen door ze op hun tekortkomingen te wijzen en hen daarvoor educatieve mogelijkheden aan te bieden als ik ze echt wil bereiken. Indien het educatieve aanbod wordt gebaseerd op statistische gegevens en niet op de complexe sociale realiteit zoals die in het dagelijkse begeleidingswerk naar voren komt, dan worden mensen in hokjes gestopt. Ik stel mijn cliënten daarom opleidingsdoelstellingen voor waaraan ze zelf wellicht nog niet gedacht hebben." Het respect voor de woon- en leefsituaties en de wensen van lerenden moeten altijd belangrijker zijn dan statistieken.

Begeleiding is 'verbindend' werk
Ruth Großmaß, voormalig professor aan de Alice Salomon Universiteit in Berlijn, omschrijft begeleiding als verbindingswerk - tussen maatschappelijke functionele gebieden als educatie/de arbeidsmarkt en individuele personen. Begeleiding moet zich vaak ook in overgangsituaties ontwikkelen.

Het lijkt dan ook logisch dat uitwisseling en netwerkactiviteiten hoog op de agenda staan van dienstverleners op begeleidingsgebied. Die dienstverleners moeten samenwerken met personen en instanties die al bij de doelgroepen betrokken zijn. Bij het initiatief Educatieve begeleiding in Stiermarken wordt nauw samengewerkt met ngo's en gemeenschappen die ook uit volwassenen met een leerachterstand deel bestaan. De deelstaat Salzburg integreert de volwasseneneducatie in toenemende mate met educatieve begeleiding en adviesdiensten. Per slot van rekening komt netwerken heel dicht in de buurt van de "toverspreuk voor outreach".

 



Auteur/Editor van het oorspronkelijke Duitse artikel: Birgit Aschemann/CONEDU


Foto: CC0 Public Domain Devanath/pixabay.com | silhouette-1229849_1280.png

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Näytetään 1 - 5 5:sta
  • Käyttäjän Liene Zizlāne kuva

    Es uzskatu, ka pati galvenā problēma ir cilvēku nespēja/nevēlēšanās saskatīt savu zināšanu trūkumu un vājās izredzes darba tirgū. Pastāv pietiekami daudz darba vietu, kurās īpašs izglītības līmenis nav nepieciešams. Kā "iekārdināt" mācīties un paplašināt savas karjeras iespējas? Pirmām kārtām  nonākam pie tā, ka sākotnēji jāsniedz pēc iespējas trāpīgāka imformācija, konsultācijas (arī lekcijas) par situāciju darba tirgū, mūsdienu tendencēm un  -pats galvenais -par iespējām.

  • Käyttäjän Edgars Grīnis kuva

    Kāda tad ir virsrakstā minētā burvju formula? Vai austriešiem izdevās?

  • Käyttäjän Grażyna Busse kuva

    It is very interesting and just in time! We need empowerment and partnership in education; You are lucky in Austria to take a huge step forward. Involving different actors and looking for diffrent approaches, flexibility, are the keys. It is also very important to invest in experts and providers - their constant development and quality improvement.  The existing solutions have not worked - we need "new approach" !

     

  • Käyttäjän Peter VAN DEURSEN kuva

    Interesting article! Outreach is also one of the themes of the BRIDGE project see elsewhere on Epale

  • Käyttäjän Jasmin Heeren kuva

    Der RfE ist ein von der Regierung eingesetztes Gremium, welches die Interessen der derzeit 13 anerkannten Erwachsenenbildungseinrichtungen in der Deutschsprachigen Gemeinschaft Belgiens vertritt.

    Die Angebotspalette unserere Einrichtungen beinhaltet in erster Linie niederschwellige Angebote im nicht formalen Bereich, mit dem Ziel, bildungsferne und benachteiligte Menschen zu erreichen und ihr Interesse für Bildung zu wecken.

    Wir suchen daher einen Referenten, der sowohl über Hintergrungwissen verfügt, als auch Erfahrungen auf dem "terrain" hat.