chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Plataforma electrónica dedicada a la enseñanza para adultos en Europa

 
 

Blog

Herääminen unesta: mitä emme tiedä tutoroinnista

16/10/2019
por Sabrina Somersaari
Idioma: FI
Document available also in: PL FR DE EN RO

Kuinka päästä käsiksi oppijoiden piileviin, usein käyttämättä jääneisiin voimavaroihin? Voisivatko tutorointiin liittyvät perimmäiset oletukset olla vastaus koulutusalan, mukaan lukien aikuiskoulutusalan, tarpeisiin? Mitä tapahtuisi kehityksen laadussa tutoroinnin periaatteita noudattamalla?

Tutor (alun perin latinankielinen suojelijaa tai vartijaa tarkoittava sana) on henkilö, joka ohjaa suojattinsa kehitystä, tunnistaa hänen piilevät kykynsä, auttaa häntä erilaisten taitojen löytämisessä ja kehittämisessä sekä hahmottelee suojatin kanssa hänen kehityspolkuaan. Tutorointi siis tarkoittaa paljon muutakin kuin vain tiedon jakamista. Se on mukautettu ja kokonaisvaltainen koulutusmuoto, joka perustuu olemassa olevaan tietämykseen sekä opettaja-oppilas-suhteeseen.


”Nel Noddingsin kehittämä teoria oppimisprosessin olemuksesta on hyvin lähellä tutoroinnin periaatteita. Teoria pohjautuu näkemykseen, jonka mukaan ylhäältä alaspäin suuntautuvaan, yleismaailmalliseen opetussuunnitelmaan perustuva koulutus tulisi korvata yksilöidyllä koulutuksella, jossa opetusohjelma mukautetaan oppijan taitojen ja kiinnostuksenkohteiden mukaan luopumatta opetusprosessin tarkoituksenmukaisuuden kannalta oleellisista vaatimuskriteereistä.” [1]


Miksi meidän pitäisi miettiä kyseistä lähestymistapaa juuri nyt tilanteessa, jota on tarkasteltava uusien pätevyyksien hankkimisen näkökulmasta? Eräs vastaus saattaa olla näkemys siitä, että yksilönkehitys ei tarkoita ainoastaan tietämyksen laajentamista ja taitojen hiomista. Tavoitteena on myös piilevien kykyjen ja kiinnostuksenkohteiden löytäminen. Kuinka kyseinen prosessi ilmenee käytännössä? Millaiset säännöt ohjaavat sitä?
 

/fi/file/shutterstock548213347jpgshutterstock_548213347.jpg

 

Ensinnäkin: rooli

Usko suojatin piileviin kykyihin on välttämätön ominaisuus tutorissa, mutta tutorin tulee myös olla vaativa ja jämäkkä suojattiaan kohtaan. Tutor on suojattinsa opas ja kumppani, joka esittelee erilaisia mahdollisuuksia ja ratkaisuja. Tutor on myös liittolainen, joka on läsnä vaikeina hetkinä ja auttaa suojattia tarkastelemaan asioita todenmukaisesti ja saavuttamaan määränpäänsä. ”Opettaja” varmistaa ”oppilaan” muutostavoitteiden saavuttamisen antamalla erilaisia tehtäviä, rakentamalla tutorointisuhdetta ja uskomalla suojattiinsa.


”Tutor auttaa luomaan ja ylläpitämään luovaa jännitettä todellisuuden (henkilön nykyisen tilan) ja vision (tavoitetilan) välillä. Tutor siis auttaa suojattiaan asettamaan täsmällisiä tavoitteita ja tukee niiden toteutuksessa.” [2]

 

Toiseksi: suhde

Myönteinen suhde tutorin ja suojatin välillä on eräs tärkeistä menestyksen avaimista. Osapuolten on hyvä ylläpitää jatkuvaa vuoropuhelua ja jakaa oivalluksia, ajatuksia sekä tietämystä. Tutorointi vaatii molemminpuolista vilpittömyyttä, joka johtaa tutorointisuhteen jatkuvaan syvenemiseen ja antaa osapuolille rohkeutta avautua toisilleen. Se vaatii aikaa, johdonmukaisuutta ja huomioon ottamista, mikä mahdollistaa suojatin tasolle sopivan sisällön ja tiedon määrittelyn. Toimivaan tutorointisuhteeseen ja vilpittömyyteen perustuva luottamus tutoriin edistää suojatin valmiuksia kohdata uusia haasteita ja murtaa henkisiä esteitä. Vilpittömyys myös vahvistaa tutorin auktoriteettiasemaa ja hänen nauttimaansa kunnioitusta. Kyseinen auktoriteetti ei perustu sosiaaliseen rooliin, valtaan tai asemaan vaan henkilöön ja uskottavuuteen. Koska kaikkien yllä mainittujen edellytysten on toteuduttava yhtä aikaa, tutorointi on erittäin haastava kehitysprosessi..

 

Kolmanneksi: vapaus

Suojatin oma tahto, jota tukee huolellisen itsetarkkailun tuottama itsetietoisuus, on oleellinen kehityksen edellytys. Suojatin on oltava tietoinen omasta vastuustaan kehitysprosessissa. Tutoroinnin on oltava vapaaehtoista.

 

Tutoroinnin edut

Tutorointi tarjoaa kehyksen oppimiselle, joka perustuu henkilökohtaisen kehityksen pohtivaan tarkasteluun. Tutorointiin ei kuulu koulutusjärjestelmässämme kovin suosittua arvosanojen antamista, eikä siinä mitata menestystä etenemällä jatkuvasti yhdeltä edistystasolta seuraavalle. Tutoroinnin ylivoimaisuus muodolliseen koulutukseen nähden juontaa juurensa siitä, kuinka epäonnistumisiin ja virheisiin suhtaudutaan. Kaavoihin kangistunut, kokeita ja pakollisuutta tuputtava muodollinen koulutus vaikuttaa korostavan virheitä vain virheiden korostamisen tähden. Tutoroinnissa sen sijaan virheistä otetaan opikseen; toisin sanoen virheet palvelevat oppimista arvioinnin sijaan. Tutoroinnin tehokkuus riippuu sen synnyttämien sitoutumisen ja muutosten määrästä.

 

Miksei tutorointi ole helppo prosessi?

Kehitys tutorointiprosessissa on epämääräistä, eikä sitä voida yhdenmukaistaa tai pakottaa asettumaan kaavoihin. Jäykät ajatusmallit eivät päde tutorointiin, koska asianhaarat, olosuhteet ja ongelmat muuttuvat jatkuvasti. Tutorointi on lisäksi pitkäaikainen prosessi, jota voidaan työstää jopa vuosia, minkä ansiosta ”opettaja” ja ”oppilas” tutustuvat toisiinsa erilaisissa tilanteissa ja oppivat avoimuutta toisiaan kohtaan. Tutorointi perustuu kokonaisvaltaiseen lähestymistapaan yksilöä kohtaan, ja sen päätavoite on vahvistaa ajattelun ja toiminnan itsenäisyyttä. On tärkeää arvioida lopullista tavoitetta säännöllisesti prosessin aikana ja ottaa huomioon kehityksen vaikutukset elämän eri osa-alueilla.

 

Kuinka tarkastella tutoroinnin soveltamista ja toteutusta?

Tutorointi tarjoaa yleensä inspiraatiota ja älyllisiä virikkeitä sen kaikille osapuolille. Tutoroinnissa tarkastellaan arvoja, kehitetään luonnetta ja opetellaan itsenäistä ajattelua, ilmaisukykyä sekä viisaiden päätösten tekemistä. Tutor tarjoaa jotain, mitä massaopetuksesta jää uupumaan: tutoroinnissa keskitytään yksittäiseen oppilaaseen ja koulutuspolkua voidaan muokata oppilaan tilanteen mukaisesti.  


On kuitenkin muistettava, etteivät kaikki ole riittävän kypsiä tai tietoisia omista tarpeistaan osallistuakseen tutorointiin. Jos henkilö ei halua kehittää itseään, häntä ei voida pakottaa siihen.

 

Monika Dawid-Sawicka on kirjoittaja, jonka artikkelit, analyysit ja tutkimukset liittyvät yleensä työmarkkinoihin, henkilöstöhallintoon ja inhimilliseen pääomaan. Dawid-Sawicka on työskennellyt HR-alalla jo 15 vuoden ajan. Hän on virallistettu ajattelu- ja toimintatapoihin keskittyvän FRIS-diagnostiikkatyökalun kouluttaja. Dawid-Sawicka on myös uramuutoksiin erikoistunut ECPC-ohjaaja ja EPALE-lähettiläs.

 

Alkuperäisen tekstin lähteet:

[1] Beata Karpińska-Musiał, Magdalena Panońko „Tutoring jako spotkanie. Historie indywidualnych przypadków”. Wolters Kluwer 2018, s. 22.
[2] Krzysztof Słaboń, „Tutoring: innowacyjna metoda rozwijania kreatywności i samodzielnego myślenia”, „Uczyć lepiej” nr 4/2013-2014, s. 4-5.

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Mostrando del 1 - 8 al 8
  • Imagen de Barbara Szymańska
    Bycie takim tutorem wymaga ogromnych umiejętności, dojrzałości i powiedziałabym nawet mądrości. Sądzę, że bardzo brakuje nam tego typu relacji, choć ciągle ciężko zidentyfikować mi jednoznacznie przyczynę tego stanu rzeczy. Pamiętam początki swojej drogi zawodowej jako psychologa jako naprawdę wymagające. Teraz kiedy korzystam z superwizji jestem przekonana, że tutor, mistrz, superwizor byłby z pewnością rozwiązaniem moich trudności w tamtym czasie.
  • Imagen de Monika Hausman-Pniewska
    "Natomiast w tutoringu błąd służy poznaniu tego, co nowe, służy czystej nauce a nie ocenie. Efektywność tutoringu określają poziom zaangażowania i zmiany, które są efektem" - miód na moje uszy, tylko potrzeba oceniania i ku memu zdziwieniu- bycia ocenianym (albo przyzwyczajeniem do tego) jest tak duża, że młodzi ludzie (uogólniając) nie słyszą, a może nie chcą słyszeć mistrza. Obserwuję, że najczęściej wyłapują "jesteś dobry" a jeszcze częściej "jesteś beznadziejny", choć takie słowa nigdy nie padły i od razu odpowiadają atakiem. Łatwo jest ponarzekać na system, w jakim tkwi tradycyjna edukacja (na każdym poziomie), ale ten system tworzą ludzie i szkoda, że sami sobie gotujemy taki los. A odnosząc się di jednego z komentarzy pod artykułem- tutoring w szkołach podstawowych- świetny pomysł, może jest już gdzieś wdrażany? 
  • Imagen de Marta Kosińska
    Ciekawe, że nieformalnie ten model kształcenia dorosłych wciąż obowiązuje na uczeniach artystycznych. Promują one zdecydowanie edukację opartą na relacji mistrz-uczeń. I ta perspektywa daje ciekawy ogląd możliwych wypaczeń tego modelu - przez wielu studentów i absolwentów uczelni artystycznych model ten jest uważany za właśnie przestarzały, konserwatywny (także dlatego, że instytucjonalnie oparty najczęściej na relacji mężczyzna mistrz - uczennica kobieta), zamknięty na demokratyczne, bardziej "horyzontalne" formy uczenia. W sumie najciekawsze obecnie wyłomy eksperymentalne w edukacji na uczelniach artystycznych w Polsce próbują zerwać z tym modelem. Warto więc może przyglądać się temu modelowi właśnie w jego otoczeniu instytucjonalnym (uczelni, organizacji, szkół, itd.). 
  • Imagen de Małgorzata Mazurek
    szczególnie w edukacji dorosłych. Przywodzi mi również na myśl Instytut Gallupa i proponowany przez nich test mocnych stron/talentów i rozwój/edukacja oparta na rozwijaniu mocnych stron. Myślę, że elementy tutoringu fajnie jest wprowadzać do również do "tradycyjnej" edukacji, która wymaga oceniania, porównywania do standardów i badania wymiernych efektów. Sam proces nauki można oprzeć na tutoringu, coachingu czy ocenianiu kształtującym lub ich elementach.
  • Imagen de Anna Dyjak
    Zastanawiam się kiedy jest najlepszy czas aby nauczyć się jeszcze tego o czym piszesz. Obserwuję młodzież i nadal widzę, że ocena jest właśnie przez pryzmat porażek i sukcesów. Zastanawiam się na jakim etapie byłoby sensowne spotkanie z tutorem. Wnioskuję, że czym później tym ciężej ze zmianą kierunku myślenia. Mam jednak nadzieję, że młode pokolenia są otwarte na zmiany i nowości. Naiwnie też wierzę, że być może za jakiś czas takie osoby jak tutor, mentor czy coach będą obecne już w szkole podstawowej ;)
  • Imagen de Monika Dawid-Sawicka
    Skutki braku edukacji spersonalizowanej i holistycznej najlepiej widać w najnowszych wynikach badań Bilansu Kapitału Ludzkiego. Na wykonywanie pracy zgodnej z posiadanym wykształceniem wskazuje niewiele więcej niż połowa badanych Polaków (57%). Z kolei aż 40% badanych respondentów zadeklaruje, że gdyby mogli jeszcze raz pokierować swoją karierą zawodową, chcieliby wykonywać inny zawód niż obecnie. Może gdybyśmy postawili na indywidualizacją kształcenia, polegającą na dostosowaniu programu do zdolności i zainteresowań, bez rezygnowania przy tym z formułowania kryteriów wymagań, ten odsetek zapewne byłyby niższy.
  • Imagen de Sebastian Cieślak
    Różnice między coachingiem, mentoringiem, tutoringiem są, ale nie zawsze będą one wyraźne i zrozumiałe dla ich odbiorcy. Myślę, że to co ważne w każdym z tych procesów to skupienie się na konkretnej osobie i jej potencjale. Próbie jak najlepszego wykorzystania go do realizacji celów osobistych i firmowych. Niestety mam takie wrażenie, choć to może tylko wrażenie, że w organizacjach poświęca się na nie za mało czasu. Może jestem staromodny ale brakuje czegoś co było kiedyś w cechach rzemieślniczych, gdzie był mistrz i uczeń. Pierwszy uczył drugiego, dawał wskazówki, dzielił się doświadczeniem, ale też zachęcał do robienia innych rzeczy co powodowało, że "uczeń mógł przerosnąć mistrza". Teraz częściej ludzie uczą się na swoich błędach, działają w pośpiechu bo ich "mistrz" jest zajęty innymi sprawami albo go nie ma. Ciekaw jestem czy ten trend się odwróci. 
  • Imagen de Monika Dawid-Sawicka
    Mam jeszcze jedną obserwację, obok pośpiechu o którym piszesz. W relacji "mistrz - uczeń" mistrz czasami nie chce dzielić się swoją wiedzą. Analizowałam i opisywałam wiele projektów mentoringowych. Część z nich, szczególnie w firmach produkcyjnych, nie została zrealizowana właśnie przez taką postawę. Stwierdzenia "ja musiałam/em sobie poradzić sam", "jeśli podzielę się swoją wiedzą nie będę potrzebny/a" nie były odosobnionymi przypadkami.