chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Electronic Platform for Adult Learning in Europe

Blog

Jaką rolę odgrywa edukacja dorosłych w obliczu kryzysu uchodźczego?

30/03/2016
by Rumen HALACHEV
Language: PL
Document available also in: EN DE ET FR IT ES NL LT CS

/fr/file/worldmap780jpgworld_map_780.jpg

Edukacja dorosłych nie ogranicza się jedynie do zatrudnienia – umiejętności i wiedza, które nabywamy w procesie uczenia się przynoszą rozmaite korzyści. W szczególności teraz, w świetle kryzysu uchodźczego, edukacja dorosłych odgrywa kluczową rolę. Edyta Kadula z EPALE przygląda się, w jaki sposób Europa wykorzystuje edukację do poprawy włączenia społecznego.

Europa staje w obliczu bezprecedensowego kryzysu migracyjnego – ostrzega OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju). Każdego dnia, od rana do późnej nocy setki tysięcy uchodźców i imigrantów niestrudzenie przeprawiają się przez Morze Śródziemne do Europy. Zmuszeni przez wojnę, terror i biedę, ludzie szukający azylu ruszają w niebezpieczną drogę ku bezpieczeństwu, z nadzieją na lepsze życie.

Biuro ONZ ds. uchodźców (UNHCR) szacuje, że w 2015 r. niemal 600 000 uchodźców i migrantów, a wśród nich wielu Syryjczyków, Afgańczyków, Erytrejczyków, Nigeryjczyków i Irakijczyków, podjęło próbę dotarcia do Europy.

Rosnąca liczba uchodźców napływających do Europy wymaga pilnego podjęcia dyskusji o tym, jakie działania są niezbędne, aby ten kryzys złagodzić. Ogrom ludzi przybijających do wybrzeży Europy przynosi wyzwanie zintegrowania ich z nowym środowiskiem. Każda nowa fala uchodźców staje się powodem tych samych obaw – w jaki sposób możemy wspierać włączenie uchodźców i jaką rolę ma do odegrania edukacja dorosłych?

Usłyszeć głos uchodźców

„Edukacja dorosłych wnosi zasadniczy wkład w rozwój osobisty, włączenie społeczne, aktywność obywatelską i wiele innych” – podkreśla EUCIS-LL (Europejska Platforma Uczenia się przez całe życie).

„Kolejnym wyzwaniem będzie integracja wielu nowych uchodźców, którzy pozostaną w europejskich państwach przyjmujących” – stwierdził Angel Gurria, sekretarz generalny OECD.

Jednak obsługa i wsparcie napływu na tak ogromną skalę mogą być „kosztowne” – sugeruje OECD.

Mimo potężnych kosztów, organizacje w całej Europie pracują nad tym, aby stawić czoła temu wyzwaniu. Niezwykle aktywne na tym polu jest Europejskie Stowarzyszenie Edukacji Dorosłych (EAEA). Zrzesza 137 organizacji członkowskich z 44 krajów i zapewnia słyszalność zwłaszcza tych grup, które są obecnie niedostatecznie reprezentowane. Zważywszy na fakt, że nie ma żadnych oznak słabnięcia kryzysu uchodźczego, EAEA podkreśliło istotną rolę, jaką edukacja dorosłych pełni zarówno w kontekście uchodźców, jak i państw przyjmujących.

„Edukacja dorosłych może być kluczem do przyjmowania i integracji ludzi”.

„Edukacja dorosłych stwarza okazję do propagowania takich wartości jak tolerancja i solidarność” – zauważyła Tania Berman, odpowiedzialna za politykę EAEA. „Chodzi o zgromadzenie ludzi z różnych kultur, aby się spotkali, nawiązali kontakty, wymieniali opiniami i dyskutowali o różnicach, gdyż w ten sposób mogą zdać sobie sprawę, że mają te same cele i często zmagają się z podobnymi problemami” – wyjaśnia Berman.

EAEA jest przekonane, że edukacja dorosłych jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi zaszczepiania tolerancji i przeciwdziałania stereotypom, i nie należy na nią patrzeć jedynie z perspektywy wzrostu gospodarczego czy miejsc pracy.

„Edukacja jest niezwykle potrzebna, zwłaszcza kiedy rośnie w Europie skala rasistowskich i ksenofobicznych aktów i komunikatów” – stwierdziła Berman. „Ludzie często niewiele wiedzą na temat napływających migrantów i uchodźców, tak więc uczenie się może być odpowiedzią na niechęć na tle religijnym i kulturowym” – dodaje Berman.

Pochodzenie etniczne uważa się za najczęstsze podłoże dyskryminacji w UE. Według danych Eurobarometeru z 2015 r., ponad połowa Europejczyków (64%) jest przekonana, że dyskryminacja i postawy antyimigracyjne są nadal obecne na całym kontynencie.

„Mimo iż Europa stała się wielokulturową społecznością, a społeczne normy tolerancji są powszechne, negatywne emocje w stosunku do określonych grup często utrzymują się” – zauważył dr Andreas Zick, ekspert ds. konfliktu i migracji z Uniwersytetu w Bielefeld.

Tolerancja to umiejętność demokratyczna

„Nie może być miejsca dla ksenofobii i dyskryminacji. Europa musi pokazać solidarność z tymi narażonymi na niebezpieczeństwo ludźmi” – powiedział Thorbjørn Jagland, Sekretarz Generalny Rady Europy.

Trine Bendix Knudsen z Duńskiego Stowarzyszenia Edukacji Dorosłych zauważyła także, iż nieformalna edukacja dorosłych może na wiele sposobów wnieść istotny wkład w podnoszenie tolerancji w społeczeństwie. Knudsen wyjaśniła, że tolerancja to nie tylko postawa, ale też demokratyczna umiejętność, której „można nauczyć”.

„Jednym ze sposobów jest po prostu krzewienie wiedzy na temat znaczenia tolerancji i demokracji oraz pochodzenia innych ludzi (ich religii, kuchni, sposobu życia), a w przypadku uchodźców – powodów zmuszających do ucieczki” – zauważyła Knudsen.

„Nieformalna edukacja łączy ludzi z różnych środowisk, zwiększając dzięki temu wzajemne zrozumienie i krzewiąc tolerancję” – dodała.

„Uczenie się może być odpowiedzią na problem uprzedzeń na tle religijnym i kulturowym”.

Jednak zrozumienie sytuacji uchodźców może być trudne. Wielu z nas dysponuje niewielką wiedzą na temat społeczeństw, z jakich pochodzą uchodźcy i migranci, ich statusu jako uchodźców oraz tego, co oznacza przyjmowanie nowych mieszkańców. Nieznajomość kultur imigrantów oraz ich niewiedza na temat naszej kultury doprowadziła w niektórych przypadkach do napięć między społecznościami.

John Field, profesor zajmujący się uczeniem się przez całe życie na Uniwersytecie w Stirling, analizuje wagę, jaką ma edukacja dorosłych w obliczu napływu uchodźców. Profesor Field podkreślił, że uczenie się dorosłych przybiera wiele form i może odegrać rolę na wielu poziomach, pomagając uchodźcom w osiedlaniu się i integracji w nowym kraju.

„Nauka języka ma podstawowe znaczenie w procesie integracji” – zauważa profesor Field. „To zasadniczy aspekt pomocy uchodźcom i migrantom” – dodał.

Zauważył też, że silny system edukacji dorosłych owocuje większą tolerancją wobec różnorodności.

„Osoby korzystające z edukacji dorosłych stają się najczęściej bardziej tolerancyjne i wolne od uprzedzeń” – zauważył.

„Edukacja dorosłych może wprowadzić społeczność migrantów/uchodźców do populacji przyjmującej. Kursy i pozaformalne zajęcia edukacyjne, które zmierzają w kierunku bardziej zróżnicowanego społeczeństwa mogą zmniejszać napięcia między społecznościami, a także wyeliminować niedobory na rynku pracy” – dodał.

Tymczasem obecny kryzys migracyjny zwrócił uwagę na potrzebę starannego przemyślenia, w jaki sposób prowadzić dyskusję i debatę, aby szerokie audytorium mogło wgłębić się w to zagadnienie ze współczuciem i zrozumieniem.

„Nauczyciele powinni być doświadczeni i wysoko wykwalifikowani – stwierdził profesor Field – a edukacja dorosłych może być kluczem do przyjmowania i integracji ludzi”.

Wiele inicjatyw powstało z myślą o zapewnieniu ciągłości solidarności i tolerancji poprzez edukację dorosłych. Wiele organizacji i agencji ściśle współpracuje z grupami interesów w zakresie uczenia się przez całe życie, aby zwalczać nierówności i dyskryminację.

Udział w edukacji dla każdego

Jednym z najlepszych przykładów jest Duńskie Stowarzyszenie Edukacji Dorosłych (DAEA), które przeprowadza szereg projektów dla uchodźców, z ich udziałem i na ich temat. Celem DAEA jest sprzyjanie dialogowi międzykulturowemu, krzewienie tolerancji i zapewnienie integracji społeczności imigrantów ze społeczeństwami przyjmującymi.

„Chcemy otworzyć sieci dla obywateli, którzy nie są Duńczykami. Nie tylko poprzez zapraszanie uchodźców w charakterze uczących się, ale także poprzez wkład jako instruktorzy, nauczyciele itp.” – wyjaśnia Knudsen.

„Jako edukatorzy dorosłych chcemy także informować Duńczyków na temat sytuacji uchodźców – kim są uchodźcy, skąd pochodzą i dlaczego przybywają – aby pobudzać i podnosić tolerancję wśród Duńczyków” – stwierdziła Knudsen.

DAEA zamierza dalej rozwijać inicjatywę „nieformalnej edukacji dorosłych dla uchodźców”. Jej celem jest zainspirowanie innych organizacji zarówno na szczeblu regionalnym, jak i lokalnym.

„Mamy nadzieję, że będziemy w stanie szerzej informować o tej inicjatywie, aby pokazać, że tolerancja i dobre przyjęcie uchodźców to obowiązek każdego obywatela w naszym kraju” – zauważyła Knudsen.

Serbska edukatorka Nikola Koruga jest przekonana, że zadanie edukacji dorosłych polega na pomocy w tworzeniu środowisk sprzyjających włączeniu uchodźców w państwach przyjmujących. Koruga podkreśla, że priorytetem powinny być programy integracyjne.

„Organizowanie akcji publicznych pomaga ludziom zrozumieć potrzeby uchodźców, zintegrować się z nimi i stać się bardziej tolerancyjnym” – zauważyła Koruga.

„W przyszłości Serbia i my, jako obywatele, powinniśmy szukać sposobu na zachęcanie wielu uchodźców do pozostania w naszym kraju” – dodała.

Każdy może wnieść swój wkład nawet bez odchodzenia od biurka. Przy okazji korzystania z mediów społecznościowych możemy nie tylko zwrócić uwagę na problem, ale także wyrazić swoją solidarność z uchodźcami.

Projekty poświęcone edukacji dorosłych w Europie

Amnesty International rozpoczęła kampanię „walka z dyskryminacją”, która w zamyśle ma zapewnić równe traktowanie wszystkich osób. Za pośrednictwem tej kampanii podejmowane są starania mające zwalczyć uprzedzenia będące źródłem naruszeń praw człowieka.

Dania: Duńskie Stowarzyszenie Edukacji Dorosłych prowadzi kampanię skierowaną do uchodźców i społeczności lokalnej, która ma podnieść świadomość na temat edukacji dorosłych. W jej ramach podejmowanych jest wiele zróżnicowanych działań z udziałem uchodźców, dla nich i na ich temat, z zamiarem zwrócenia uwagi na debatę o aktywnym obywatelstwie i solidarności.

Szwecja: Szwedzkie Uniwersytety Ludowe wraz ze społecznościami lokalnym rozpoczęły projekt o nazwie „Include More”. Inicjatywa ma na celu opracowywanie strategii na rzecz włączania uchodźców.

Polska: Wiele organizacji pozarządowych podejmuje działania wspomagające i wspierające uchodźców. Jedną z nich jest „Grupa Zagranica” – platforma społeczeństwa obywatelskiego, która zaangażowana jest we współpracę rozwojową, wspieranie demokracji, pomoc humanitarną i edukację globalną. Grupa prowadzi programy integracyjne promujące takie wartości jak solidarność i tolerancja.

Zjednoczone Królestwo: NIACE (Krajowy Instytut Edukacji Ustawicznej Dorosłych) realizuje serie projektów wspomagających uchodźców i migrantów w rozwijaniu umiejętności i ich dostosowywaniu do brytyjskiego rynku pracy.

Austria: Wiedeń i wiedeńskie centra edukacji dorosłych (Volkshochschulen) prowadzą warsztaty powitalne dla uchodźców. Składają się z modułów informacyjnych dla uchodźców na różne tematy, takie jak zdrowie, zakwaterowanie, edukacja i wiele innych.

Edyta Kadula jest niezależną dziennikarką i wykwalifikowanym nauczycielem języka, obecnie mieszka w Walii. W jej spektrum zainteresowań znajduje się edukacja, podróże i zagadnienia globalne. Jako młoda osoba, która zgromadziła już niemałe doświadczenie, otwarta na wszelkie nowości, Edyta stara się czynić jak najlepszy użytek ze swoich umiejętności i międzynarodowego dorobku.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Displaying 1 - 3 of 3
  • agata dziran's picture

    Artykuł ten jest bardzo interesujący, a zarazem aktualny. Przerażające jest jaki panuje terror i bieda w niektórych krajach w XXI wieku. Waże to, żeby ludzie żyjący w Europie podjęli wszelkie działania pojednania się z uchodźcami poprzez zrozumienie ich kultury, religii, czy sposobu życia. Dzięki edukacji europejczyków może wzrosnąć tolerancja, solidarność, a także jest to w stanie zapobiec wszelkim stereotypom. 

  • Emilia Kopeć's picture

    Artykuł ten jest bardzo ciekawy. Podejmowanie tego typu tematów jest bardzo ważne w obliczu kryzysu migracyjnego. Temat toleracji, który jest poruszany w artykule jest jak najbardziej aktualny i rozwijający. Pokazuje, iż społeczeństwo nie jest gotowe na to by być tolerancyjnym.

  • Elena Galifianaki's picture

    Remember next week EPALE is hosting Migrant Education Week 25-29 April (/node/20789).

    There will be 3 LIVE discussions taking place on Tue 26th, Wed 27th and Thu 28th April (Experiences, Challenges and Solutions). Join in the discussions and share on social media with the hashtag #epale2016.

    To get an email alert as the live discussions start, go to the EPALE Soonfeed and click "Join" for each discussion: /blog/epale-soonfeed.

    See you online next week!

    Eleni