chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Electronic Platform for Adult Learning in Europe

Blog

Μπορεί η ψηφιοποίηση να παρουσιάσει νέες ευκαιρίες για τον τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων;

01/04/2020
by Geormary Fragko...
Language: EL
Document available also in: DE DA EN HU

Θέλετε να μάθετε περισσότερα; Διαβάστε περισσότερα άρθρα στην ενότητα EPALE Εβδομάδα Μάθησης στον Χώρο Εργασίας στα γερμανικά.

Χρόνος Ανάγνωσης 5 λεπτά! Διαβάστε και σχολιάστε!


Παραδοσιακά, η μάθηση στον χώρο εργασίας ή μέσα σε μια εταιρεία δεν αποτελεί σημαντικό κομμάτι της εκπαίδευσης ενηλίκων. Χωρίς αμφιβολία, αυτό συμβαίνει λόγω της έλλειψης μαθησιακών ευκαιριών μέσα στον χώρο της παραδοσιακής βιομηχανίας, η οποία έχει χαρακτηριστεί από κατακερματισμένες και επαναλαμβανόμενες εργασίες αλλά και από την έλλειψη μαθησιακών ευκαιριών. Η εκπαίδευση ενηλίκων τείνει να πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια του προσωπικού χρόνου των εκπαιδευόμενων παρά κατά τη διάρκεια της εργασίας.

Ποιες αλλαγές, όμως, θα μπορούσε να επιφέρει η ψηφιοποίηση στον τομέα της εργασίας; Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της ψηφιακής εργασίας είναι η ψηφιακή ενδοεργασιακή μάθηση. Συμβαδίζει με τις νέες μεθόδους μάθησης και τα μαθησιακά περιβάλλοντα, τα οποία ξεπερνούν τα σύνορα. Η συνακόλουθη μαθησιακή διαδικασία είναι ουσιαστική και διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν οι ενήλικες. Μήπως βρισκόμαστε στο κατώφλι ενός θαυμαστού, νέου κόσμου εργασίας και μάθησης;

Ψηφιοποίηση της εργασίας και ψηφιακή μάθηση

/es/file/book-39551291920pngbook-3955129_1920.png

Digitale Erwachsenenbildung_Dehnbostel
Από τότε η συμβατική βιομηχανική κοινωνία αντικαταστάθηκε από τη λεγόμενη δεύτερη βιομηχανική επανάσταση, ήδη από τη δεκαετία του 1970 και του 1980 οι έννοιες της εργασίας και της οργάνωσης βρίσκονται σε διαδικασία αναδιάρθρωσης. Η ψηφιοποίηση της εργασίας –και η χρήση  της μικροηλεκτρονικής και της ψηφιακής τεχνολογίας και των μέσων που τη συνόδευσαν– διευρύνεται από τότε με σταθερό ρυθμό. 

Η ψηφιοποίηση της εργασίας σηματοδοτεί ένα νέο στάδιο εποχής της βιομηχανικής ανάπτυξης: την επονομαζόμενη τρίτη και τέταρτη βιομηχανική επανάσταση. Αυτό το νέο στάδιο ανάπτυξης- ονομάζεται επίσης «Έξυπνο Εργοστάσιο» (SmartFactory) ή  «διαδίκτυο αντικειμένων και υπηρεσιών» πραγματοποιείται σε όλους τους τομείς στην έξυπνη αλληλεπίδραση μεταξύ των ατόμων, την τεχνητή νοημοσύνη, τα κυβερνο-φυσικά συστήματα (CPS) και τη ρομποτική. Μπορούμε λοιπόν να μιλάμε για τον "ψηφιακό κόσμο της εργασίας".

Η μάθηση στον χώρο εργασίας αυξάνεται ως αποτέλεσμα της ψηφιοποίησης της εργασίας. Τούτο οδηγεί στην έννοια της μοντέρνας εργασίας που στηρίζεται στην τυπική διαδικασία- σκέψης- και μάθησης. Αυτά τα χαρακτηριστικά ήταν επίσης ενδεικτικά για τις επιχειρηματικές και εργασιακές έννοιες της δεκαετίας του '80 και του '90, όπως η ορθολογική παραγωγή, το κλασματικό εργοστάσιο και η επιχείρηση ως οργανισμός μάθησης. Η ψηφιακή μάθηση στον χώρο της εργασίας και οπουδήποτε χαρακτηρίζεται από την έλλειψη χρονικών, γεωγραφικών και χωρικών ορίων. Επιπλέον, τούτος ο τύπος μάθησης δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένα στάδια της ζωής, πόσο μάλλον σε τυπικές διαδικασίες μάθησης μέσω θεσμικών οργάνων. Η ψηφιακή μάθηση στον χώρο της εργασίας είναι κατά κύριο λόγο άτυπη και θεμελιώδης συνιστώσα της ψηφιακής εργασίας.  

Πολυάριθμα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα που ξεπερνούν τα σύνορα

H ψηφιοποίηση στην ουσία μετατρέπει τα περιβάλλοντα μάθησης στον χώρο εργασίας- τα οποία αυξάνονται, γίνονται πιο εξιδεικευμένα και ξεπερνούν τα όρια των συνόρων. Ο ψηφιακός κόσμος δημιουργεί νέα εικονικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα και αλλάζει τη μορφή όσων υπήρχαν μέχρι σήμερα. Τα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα κερδίζουν νέους χώρους μάθησης και αρχιτεκτονική αυτό-ελπαιδευσης. Τούτες οι εξελίξεις βασίζονται στη θεμελίωση της ενδοεργασιακής μάθησης και του εμπλουτισμού της άτυπης μάθησης, μέσω της μη τυπικής και τυπικής μάθησης.

Αντίθετα με τα συμβατικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα, οι νέες εξελίξεις λαμβάνουν υπόψη τις κοινωνικές, τις θεωρητικές και τις πολιτιστικές διαστάσεις της μάθησης. Οι συνέπειες είναι ορατές στις προσωπικές και κοινωνικές διαστάσεις της ανάπτυξης δεξιοτήτων και προσανατολισμένες στην προστιθέμενη αξία της προσωπικής ανάπτυξης. Οι χώροι μάθησης και η αρχιτεκτονική αυτοεκπαίδευσης που έχει σχεδιαστεί κυρίως για αυτοδίδακτη εκμάθηση είναι πλέον ζωτικής σημασίας για την εξέλιξη του ρόλου του ατόμου στον ψηφιακό κόσμο της εργασίας.

Συνδυάζοντας την εργασία και τη μάθηση στις οργανωμένες μεθόδους μάθησης στον χώρο εργασίας

Οι οργανωμένες μέθοδοι μάθησης στον χώρο εργασίας εφαρμόστηκαν αρχικά το 1980 και το 1990, όταν η ψηφιοποίηση ξεπηδούσε μαζί με νέες ιδέες σχετικά με την εργασία και την οργάνωση. Από τότε αυτές οι μέθοδοι αναπτύχθηκαν περαιτέρω μέσω της ενσωμάτωσης των χώρων μάθησης, με τους περισσότερους εξ αυτών να είναι εικονικοί. Αντιπροσωπευτικά παραδείγματα των οργανωμένων μεθόδων μάθησης συμπεριλαμβάνουν τις κοινότητες πρακτικής, τις διαδικτυακές κοινότητες, τις μεθόδους εξ αποστάσεως, τα BarCamp, τα εργασιακά καθήκοντα και τη μάθηση καθώς και τις μεθόδους εκπαίδευσης. Οι οργανωμένες μέθοδοι μάθησης χαρακτηρίζονται από τον μελετημένο συνδυασμό εργασίας και μάθησης στον χώρο της εργασίας. Τοπικά και χωρικά αναδύεται ένα καινούριο οργανωτικό και δομικό πλαίσιο, το οποίο περιλαμβάνει και προωθεί τη μάθηση στην εργασία-τουλάχιστον σε διδακτικό επίπεδο- ενώ αυτό θα διαμορφώνεται συνεχώς.

Μορφές βοήθειας για μάθηση στο χώρο εργασίας

Έχουν εφαρμοστεί σκόπιμα τύποι της παροχής βοήθειας και βελτίωσης της ανάπτυξης δεξιοτήτων και μάθησης στο πλαίσιο της διαδικασίας εργασίας. Η βοήθεια αυτή λαμβάνει συνήθως τη μορφή μακροπρόθεσμων παρεμβάσεων στο προσωπικό και σε γενικές γραμμές εισάγεται παράλληλα με την οργανωτική αναδιάρθρωση και τη συνολική ψηφιοποίηση της εργασίας. Υπάρχουν τέσσερις κυρίαρχες μορφές: η άμεση παροχή βοήθειας, η συμβουλευτική, η καθοδήγηση και οι συμβουλές σε συλλογικό επίπεδο. Αυτές οι τέσσερις μορφές καθορίζονται, επίσης, περαιτέρω. Για παράδειγμα, η έννοια της συμβουλευτικής περιλαμβάνει τη καθοδήγηση του συνόλου, την καθοδήγηση ομάδας, την καθοδήγηση στην υλοποίηση έργου, και τη διαδικτυακή και εξ αποστάσεως καθοδήγηση.

Πρόκειται για έναν θαυμαστό καινούριο κόσμο της εργασίας και της μάθησης;

/es/file/athree23boardpngathree23_board.png

© athree23, Pixabay
Η ψηφιοποίηση του κόσμου της εργασίας δεν παρέχει εγγενώς νέες ιδέες μάθησης και προσόντων. Από τη μια πλευρά, η εκμάθηση ως θεμελιώδες στοιχείο της ψηφιακής εργασίας μπορεί να βελτιώσει και να υποστηρίξει την εκπαίδευση ενηλίκων συνδυάζοντας την εργασία και τη μάθηση σε περιβάλλοντα μάθησης που αντανακλούν και βελτιώνουν την ταυτότητά τους, καθώς και έναν δικαιότερο  εργασιακό κόσμο. Από την άλλη πλευρά, η ενδοεργασιακή μάθηση από μόνη της δεν είναι αναγκαστικά ευνοϊκή για τη μάθηση όπως και την ανάπτυξη της προσωπικότητας καθ’ εαυτής. Η μάθηση μπορεί να περιοριστεί σε μια συγκεκριμένη εμπειρία ή μπορεί να είναι και ακούσια, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε τεχνολογικές και λειτουργικές ελλείψεις.

Επομένως, είναι απαραίτητο να εξεταστεί το περιεχόμενο του ψηφιοποιημένου μέλλοντος της εργασίας και της μάθησης. Αναφορικά με το κλασικό μυθιστόρημα του Aldous Huxley «Θαυμαστός νέος κόσμος» οι άνθρωποι συχνά καλλιεργούν την ιδέα ενός δυστοπικού «Θαυμαστού νέου κόσμου στην εργασία». Αντίστροφα, υπάρχουν εκείνοι που ελπίζουν για έναν πιο ανθρώπινο, δίκαιο και εκπαιδευτικό χώρο εργασίας. Δεν είναι ακόμα ξεκάθαρο προς τα πού κατευθυνόμαστε. Ωστόσο, τα δύο άκρα του φάσματος είναι ξεκάθαρα ορατά. Από τη μία πλευρά, η ψηφιοποίηση έχει επιτρέψει επίπεδα αυτονομίας και ανεξαρτησίας τα οποία δεν θα ήταν πιθανά στον κλασικό βιομηχανικό κόσμο της εργασίας. Από την άλλη, η πανταχού παρούσα πρόσβαση στη ζωή των εργαζομένων σημαίνει ότι η οικονομική εκμετάλλευση τους κατέστη δυνατή σε πρωτοφανή έκταση. Πρέπει να έχουμε κατά νου αυτές τις δυνατότητες ανάπτυξης, προκειμένου να περιορίσουμε τους κινδύνους της ψηφιοποίησης και να διαμορφώσουμε τη μάθηση, τις μεθόδους μάθησης και τα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.

 


 

Θέλετε να μάθετε περισσότερα;

Διαβάστε περισσότερα άρθρα στην ενότητα  EPALE Εβδομάδα Μάθησης στον Χώρο Εργασίας.


/es/file/drdehnbosteldigitaleerwachsenenbildungpngdr.dehnbostel_digitale_erwachsenenbildung.png

© Prof. Dr. Dehnbostel_TU Dortmund
Περισσότερα για τον συγγραφέα: Ο καθηγητής Peter Dehnbostel είναι λέκτορας και ερευνητής στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Ντόρτμουντ όπου επικεντρώνεται στην «ενδοεπιχειρησιακή εκπαίδευση» και στη «συνεχιζόμενη επαγγελματική εκπαίδευση». Διδάσκει, επίσης, στα προγράμματα επαγγελματικών μάστερ στα πανεπιστήμια του Oldenburg (από το 2006) και στο Erlangen-Nuremberg (από το 2007). Πριν το Πανεπιστήμιο του Ντόρτμουντ, ήταν καθηγητής στο Αμβούργο και στο Βερολίνο για πολλά χρόνια, μετά από μια καριέρα στη βιομηχανία και στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση.

 


Σχετικά Άρθρα:

Wird 2019 das Jahr der Weiterbildung?

Just bold or smart, too? MILLA wants a digital shift in continuing education

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Displaying 1 - 3 of 3
  • Eszter KARVAZY's picture
    Nyilvánvaló, hogy a digitalizáció a munkafolyamatokra jelentős hatást gyakorol. A munkaerő megtartása ma már attól is függ, milyen technológia áll rendelkezésünkre. Míg az elmúlt évtizedekben a munkaerőnek kellett alkalmazkodnia az új technológiához, ami a vállalati IT igényeket szolgálta ki, ma a vállalatoknak kell a technológiával a munkaerő igényeit követni, igazodni hozzá. A jelenlegi globális elemzések szerint a jövő munkahelyének egyik legjellemzőbb tulajdonsága az lesz, sőt részben már ma is az, hogy a munkavégzés nincs többé helyhez kötve, hanem a munkahely gyakorlatilag bárhol lehet, ahol éppen tartózkodunk. A vállalatok versenyképességének egyik kulcsa tehát a munkatársak mobilitását biztosító technológiák alkalmazása.
  • Erik Madarász's picture
    "A szakképzés rendszere éppen a 4.0-ás upgrade-et végzi, de közben az abba bekerülő fiatalok 30-40 százaléka különféle tanulási problémákkal küzd. Tehát az általános iskolai oktatásra is jobban oda kellene figyelni, a kompetenciákra kell alapvetően fókuszálni. A munkaerőhiány miatt a felnőttképzés is akadozik, hiszen egyetlen cég sem szívesen küldi oktatásra dolgozóit, ha emiatt döcög a termelés. Vagyis jól látszik, hogy csak rendszerszintű beavatkozásokkal lehet javítani a helyzeten. Ösztönözni kellene, hogy a jó gyakorlati szakemberek oktassanak is, a vállalatoknak pedig érdekük legyen dolgozóik képzése, akár házon belül, akár más formában." - Laufer Tamás, az IVSZ elnöke
  • Tino BOUBARIS's picture
    Ein interessanter Artikel, der viele Fragen aufwirft: Wie sieht es beispielsweise mit selbstgesteuertem und selbstbestimmtem Lernen aus, wenn die Lerninhalte weitgehend von den Erfordernissen des Arbeitsplatzes bzw. -umfeldes und den Wünschen und Erwartungen der Unternehmensleitung abhängig sind? Zurecht weisen Sie am anderen Ende der Skala auf die extreme ökonomische Verwertbarkeit der Arbeitskraft hin. Vielleicht braucht es in der Tat grundsätzlich neue Organisations- und Beteiligungsformen in der Arbeitswelt, um das Bild einer schönen neuen Arbeitswelt zu vervollständigen.