chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Electronic Platform for Adult Learning in Europe

Blog

„Kocha, tuli, szanuje”. O tym, że wolontariat nie ma ograniczeń wiekowych

10/12/2019
by Nina Woderska
Language: PL

- Ma czy nie ma ograniczeń wiekowych? Jak to z tym wolontariatem właściwie jest?
Kiedy prowadzę warsztaty na ten temat, zdarza mi się zadawać uczestnikom właśnie to pytanie.

Współczesna definicja określa wolontariusza jako kogoś, kto ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na zasadach określonych w Ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, a sam wolontariat jako dobrowolną, bezpłatną, świadomą działalność na rzecz innych, wykraczającą poza związki rodzinno- koleżeńsko- przyjacielskie. [1] Sama ustawa dookreśla wolontariusza jako osobę fizyczną. [2] O konkretnym przedziale wiekowym mowy nie ma…

Oczywiście, że nie ma, bo wolontariat nie ma takich ograniczeń! Pomagać może każdy (osoby niepełnoletnie w zależności od wieku po wypełnieniu dodatkowych wymogów związanych ze zgodą opiekunów prawnych).

Pomagamy i wspieramy niezależnie od wieku, ale moment… właściwie dlaczego to robimy?

Dlaczego człowiek angażuje się w działania wolontaryjne? Jest kilka koncepcji wyjaśniających genezę działań prospołecznych:

  • Socjobiologia czyli instynkt i geny
  • Wymiana społeczna: zyski i koszty związane z pomaganiem
  • Empatia i altruizm


Socjobiologia tłumaczy zjawiska społeczne za pomocą praw teorii ewolucji. Jako ich podstawę wskazuje wyposażenie genetyczne (ludzie posiadający określone geny będą bardziej skłonni do zachowań prospołecznych). Zwolennicy tej koncepcji uzasadniają ją, odwołując się do faktów z historii ludzkiego gatunku. Stwierdzają, że w toku swojego rozwoju człowiek nauczył się, iż łatwiej jest przetrwać, współpracując ze sobą, niż zamykając się przed innymi w swej własnej jaskini. Innymi słowy, że całkowity egoizm nie popłaca. Oczywiście, jeżeli człowiek wykazywałby zbytnią gotowość do pomocy innym, mógłby zostać przez nich wykorzystany i nigdy nie spotkać się z wdzięcznością.

Jedna z najważniejszych teorii psychologii społecznej – teoria wymiany społecznej – potwierdza, że ludzie działają często powodowani dążeniami do maksymalizacji zysków i minimalizacji kosztów. Zwolennicy teorii wymiany społecznej uważają, że pomaganie łagodzi dyskomfort związany z przyglądaniem się cudzemu nieszczęściu; jest nagradzające, gdyż pozwala jednostce zdobyć uznanie i gratyfikację przy stosunkowo niewielkich kosztach, a także jest powiązane z zasadą wzajemności (ja pomogę ci, to ktoś pomoże mi).

Natomiast zgodnie z teoriami, które wskazują na dobroć ludzkich serc jako źródło zachowań prospołecznych, pomaganie innym, bez względu na to, czy będzie można coś dzięki niemu zyskać, będzie towarzyszyć ludziom, dopóki będą doświadczać empatii wobec osób potrzebujących pomocy. [3]

Senior w szpitalu jako wolontariusz, a nie jako pacjent czekający w kolejkach


Geny, empatia, a może potrzeba poczucia bycia potrzebnym? Co kierowało wolontariuszami-seniorami zgłaszającymi chęć udziału w innowacyjnym na skalę kraju wolontariacie, którego autorami są Hospicjum Palium, Centrum Inicjatyw Senioralnych, Szpital im. Raszei oraz Miasto Poznań? Ponad sto osób w późnej dorosłości zgłosiło chęć wspierania personelu oddziału noworodkowego w opiece nad noworodkami, które z różnych względów (np. choroba rodziców, porzucenie) przebywają bez ich stałej opieki. Wiadomo, że efektem samotności może być wzrastający stres, poziom lęku czy obniżenie układu odpornościowego dziecka. Projekt „Senior maluszka tuli” ma przeciwdziałać temu zagrożeniu. [4]

    

/en/file/hospicjumpaliumfbjpghospicjum_palium_fb.jpg

fot. Hospicjum Palium

     

Zainteresowanie takim wolontariatem przewyższyło znaczenie oczekiwania organizatorów. Rekrutacja zakończyła się w trakcie kilku (czterech) dni, a wiadomość o tych działaniach w mediach społecznościowych dotarła do tysięcy osób.


Z wielu chętnych do udziału w wolontariacie polegającym na opiece seniorów (m.in. tuleniu, karmieniu, przewijaniu) nad nowo narodzonymi maluszkami wybrano grupę 20 osób, którzy przeszli kilkumiesięczne szkolenie przygotowawcze. Oprócz wielu badań (badających zarówno stan zdrowia fizycznego, jak i psychicznego), wolontariusze odbyli zajęcia z lekarzami, pielęgniarkami i psychologami. Projekt przeciera szlak wolontariatu, w którym to ta najstarsza część społeczeństwa wspiera tą najmłodszą. Powstały procedury, regulaminy i zasady takich działań. Szkolenia i przygotowania trwały wiele miesięcy, mimo iż pilotaż projektu przewidziany został na okres kwiecień-grudzień 2019 roku. Jak podaje koordynator wolontariatu w tym projekcie – Hospicjum Palium-pierwsze „tulenie” odbyło się kilka dni temu - w Międzynarodowy Dzień Wolontariusza – czyli w grudniu tego roku. Jak projekt się zakończy, czy będzie jego kontynuacja? Czas pokaże. Z mojej perspektywy to projekt niezwykły i niezwykle ważny dla wielu ludzi biorących w nich udział – i tych starszych i tych młodszych, którzy — kto wie – może w przyszłości także będą wolontaryjnie wspierać innych, bo przecież wolontariat nie ma ograniczeń wiekowych!


dr Nina Woderska - doktor nauk społecznych w zakresie pedagogiki. Badaczka i trenerka edukacji obywatelskiej. Animatorka działań wolontaryjnych i prosenioralnych. Dzięki połączeniu pracy samorządowca oraz realizatora projektów w organizacjach pozarządowych wszechstronnie działa na rzecz integracji międzypokoleniowej i aktywizacji społecznej. Autorka publikacji naukowych i popularno-naukowych. Pracuje również jako wykładowca uczelniany. Chętnie dzieli się wiedzą nie tylko ze studentami, ale także z młodzieżą, seniorami, pracownikami korporacji czy osadzonymi w zakładach karnych. Cały czas poszukuje nowych inspiracji i zawodowych wyzwań, dlatego w 2019 roku założyła Pracownię Integracji Pokoleń. Ambasadorka EPALE.

   

 

 

Jesteś zainteresowany edukacją seniorów? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

    

Interesujesz się edukacją osób ze specjalnymi potrzebami? Zajmujesz się animacją społeczną?
A może koordynujesz działania wolontariuszy? 
Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

     

 

 

Zobacz także:

O bilansie życiowym i umiejętności ciągłego korygowania planów

Rajd dla transplantacji – Podziel się sobą! O edukacji obywatelskiej poza salą szkoleniową

Cappuccino i wysoką samoocenę raz proszę! O samoocenie, poczuciu własnej wartości i działaniach na rzecz ich wzmocnienia u osób w późnej dorosłości

PODCAST EPALE: Wolontariat (pro)senioralny. Dobre praktyki w integracji pokoleń

Refleksje liderów o wolontariacie i wolontariuszach...

Wolontariat pracowniczy – szansą na podniesienie kompetencji zawodowych czy sprytny zabieg promocyjny firm?


Źródła:

[1] Więcej na: https://poradnik.ngo.pl/jak-zaangazowac-wolontariusza-do-dzialan-swojej-organizacji

[2] Art. 2 pkt 3 Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

[3]  W. Spychała, Zachowania prospołeczne: dlaczego ludzie pomagają innym, Pozaformalna Akademia Jakości Projektu PAJP

[4] Więcej na: https://hospicjum-palium.pl/projekty/senior-maluszka-tuli/

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn Share on email