chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Electronic Platform for Adult Learning in Europe

 
 

Blog

4 wnioski dotyczące płci wypływające z raportu PIAAC

11/04/2016
by Michal LUZAK
Language: PL
Document available also in: EN RO BG ET

/pt/file/oecdskillsoutlook2013pngoecd_skills_outlook_2013.png

Badanie Umiejętności Dorosłych jest częścią Międzynarodowego Badania Kompetencji Dorosłych (PIAAC) będącego przedsięwzięciem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Jest ono bogatym źródłem informacji, które powinny być wzięte pod uwagę podczas dyskusji takich jak np. ta prowadzona na EPALE z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet. Badanie zawiera dane dotyczące poziomu rozumienia tekstu i rozumowania matematycznego 166 000 osób dorosłych w wieku 16-65 lat w 24 krajach, z których 17 należy do  Unii Europejskiej. Wyniki badań przeprowadzonych w drugim etapie w kolejnych państwach, w tym w Słowenii, zostaną przedstawione w najbliższych miesiącach. Zasięg przeprowadzonych badań umożliwia zarówno głęboką analizę sytuacji w danym kraju, jak również wskazanie różnic między poszczególnymi państwami, biorąc pod uwagę szereg  czynników społeczno-ekonomicznych, w tym oczywiście płeć.

1. “Kobiety i mężczyźni mają bardzo podobne poziomy biegłości.” (OECD 2013 str. 40)

Badanie PIAAC opiera się na 5 poziomach biegłości, gdzie poziom 1 jest najniższy. Rozumiejąc złożoność i wzajemne oddziaływanie między zaspokojeniem potrzeb, a wymaganiami związanymi z umiejętnościami dorosłych, OECD nie określa konkretnego poziomu umiejętności rozumienia tekstu i rozumowania matematycznego, który jest niezbędny do uczestnictwa w życiu społecznym. Niemniej jednak, większość badań uznała 2 poziom biegłości jako wymagane minimum, uważając tych, którzy te umiejętności mają na 1 poziomie biegłości lub niżej za osoby o niskich umiejętnościach.

W przypadku umiejętności rozumienia tekstu występują tylko niewielkie różnice w proporcjach między mężczyznami, którzy stanowią 50,1%, grupy osób o niskich umiejętnościach, a kobietami, których w tej grupie jest 49,9%. Większy jest natomiast udział kobiet niż mężczyzn w grupie osób o niskim poziomie umiejętności w zakresie rozumowania matematycznego, różnica ta jest jednak niewielka i jeszcze się zmniejsza kiedy bierze się pod uwagę czynniki społeczno-ekonomiczne.

Wyniki dotyczące umiejętności rozumienia tekstu i rozumowania matematycznego są blisko skorelowane w badaniu, ponieważ wiele osób posiadających niski poziom rozumienia tekstu ma również niski poziom rozumowania matematycznego. Wśród dorosłych, którzy uzyskali wynik na poziomie 1 lub niżej w zakresie rozumienia tekstu lub rozumowania matematycznego, 55% posiada poziom 1 lub niżej dla obu tych umiejętności, 15% osób uzyskało ten wynik tylko w przypadku rozumienia tekstu, a 30% tylko w przypadku rozumowania matematycznego. Można też zauważyć również prawidłowość związaną z płcią - kobiety w tej grupie częściej niż mężczyźni mają niższy poziom rozumowania matematycznego, natomiast mężczyźni, częściej niż kobiety mają niższy poziom rozumienia tekstu.

2. W więcej niż połowie krajów uczestniczących w badaniu nie ma statystycznie istotnych różnic między mężczyznami i kobietami jeżeli chodzi o rozumienie tekstu.” (OECD 2013 str. 111)

Kraje europejskie mają wiele wspólnego. W skali całego badania zarówno mężczyźni jak i kobiety byli równomiernie reprezentowani w grupie osób o niskim poziomie rozumienia tekstu i taka sytuacja ma miejsce w większości krajów. Niemniej jednak nie wszędzie ten trend się powtarza. Przykładowo, mężczyźni mają lepsze wyniki niż kobiety jeżeli chodzi o poziom rozumienia tekstu w Holandii, Niemczech i Flandrii, natomiast więcej mężczyzn niż kobiet znajduje się wśród osób o niskich umiejętnościach rozumienia tekstu zarówno w Polsce jak i w Danii.

Kobiety przewyższają liczebnie mężczyzn w grupie osób o niskich umiejętnościach związanych z rozumowaniem matematycznym i więcej kobiet niż mężczyzn osiągnęło w tej grupie najniższy poziom. Dotyczy to większości krajów, ponownie z wyjątkiem Polski i Słowacji.

3. “… w poszczególnych krajach starsze słabo wykształcone kobiety pochodzące z defaworyzowanych środowisk częściej stają w obliczu nieco wyższego ryzyka uzyskania niskiego poziomu umiejętności rozumienia tekstu niż mężczyźni z takim pochodzeniem.” (OECD 2013 str. 124)

Poziom wykształcenia oraz status społeczno-ekonomiczny mają znacznie większy związek z poziomem rozumienia tekstu i rozumowania matematycznego, wykazanymi w badaniu PIAAC niż płeć. Niemniej jednak, płeć wykazuje związek z tymi czynnikami. Przeciętnie, słabo wyedukowane kobiety z pochodzące ze środowisk społeczno-ekonomicznie defaworyzowanych  prawie pięć razy częściej osiągają niski poziomu rozumienia tekstu i rozumowania matematycznego w porównaniu do kobiet z wykształceniem przynajmniej ponadgimnazjalnym. W przypadku mężczyzn jest to cztery razy częściej. Ten trend jest widoczny w blisko połowie krajów objętych badaniem, szczególnie we Flandrii, Włoszech, Holandii i Hiszpanii.

4. “… mężczyźni i kobiety wykorzystują swoje umiejętności w różny sposób, częściowo z powodu wykonywanej przez nich pracy.” (OECD 2013 str.149)

Badania PIAAC nie sprawdzały tylko umiejętności rozumienia tekstu i rozumowania matematycznego osób dorosłych, ale pytano te osoby również, jak wykorzystują te umiejętności w pracy i w domu. Generalnie, kobiety w mniejszym stopniu niż mężczyźni zajmują się czytaniem, pisaniem i liczeniem w miejscu pracy, natomiast częściej niż mężczyźni robią to poza pracą. Te różnice nie muszą być spowodowane  płcią w aż takim stopniu jak rodzaj pracy wykonywanej przez mężczyzn i kobiety, biorąc pod uwagę, że kobiety częściej pracują w niepełnym wymiarze czasu.

 

David Mallows ma ponad 25-letnie doświadczenie w edukacji dorosłych jako nauczyciel, trener nauczycieli, manager i badacz. Obecnie pełni funkcję Dyrektora ds. Badań nad umiejętnościami rozumienia tekstu i rozumowania matematycznego dorosłych w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju  (NRDC) w Instytucie Edukacji UCL w Londynie oraz kieruje sekcją edukacji dorosłych w sieci Komisji Europejskiej zajmującej się problematyką alfabetyzacji dorosłych ELINET.

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Displaying 1 - 3 of 3
  • Beata Czerwińska's picture

    Bardzo interesujący artykuł.  Przdstawione przez Davida Mallowa wyniki badań pokazują bardzo dokłanie jak w złym stanie jest obecnie wykształcenie dorosłych oraz jak wielka jest potzreba reorganizacji obecnego sytesmu edukacji dorosłych. Bardzo interesujace są także wyniki dotyczace różnic pomiędzy kobietami i męzczyznami w końcu doczekaliśmy się badań które dementują znaczące różnice między płciami. Z niecierpiliowścia czekam na wyniki kolejnej części badań.

  • David Mallows's picture

    Hi Emma,

    I hadn't seen the NALA analysis before, so thank you for posting it. It looks very interesting. You're right to pick out the link between parental and child educational level - this is a strong marker of social mobility and the PIAAC results should set alarm bells ringing in policy circles. In a forthcoming OECD working paper on those who scored at or below Level 1 in PIAAC we say:

    "Adults proficient at levels 1 and below in literacy tend to come predominantly from families in which their parents had lower levels of education compared to the general population."

    This is a widespread pattern, but Italy (85.4%), Spain (82.6%) and the Netherlands (71.8%) have particularly high proportions of adults who scored at or below Level 1 in literacy who came from families in which both parents had less than upper secondary level attainment. In Ireland over 60% of the parents of the 'low-performers' in PIAAC had not completed upper-secondary school.

    I particularly like this quote from the NALA presentation:

    "There appears to be a positive feedback loop between having skills, using skills and benefiting from skills, whether in employment, civic engagement or health."

    I think that is an important message from PIAAC. Literacy and numeracy matter to people and the more you use them the better they become. With the opposite also true and a major concern. There is a link between 'having' and 'benefiting' from skills such as literacy and numeracy, but 'using' them is of great importance.

    It would be great to hear from other countries that have carried out country-level analysis of the PIAAC data. 

    David

  • Emma GRAINGER's picture

    Hi, great piece David, thank you. I love anything that utilises the PIIAC study. Last year Dr. Sarah Gibney, Adjunct Research Fellow in UCD, presented her work analysing the PIIAC data. It highlighted the social implications of adult literacies and in particular the clear links between parents’ educational levels and their grown children’s. ​I have found the report of the presentation of results here and will try to get my hands on the actual study results. Thanks again!