chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Ηλεκτρονική Πλατφόρμα για την Εκπαίδευση Ενηλίκων στην Ευρώπη

 
 

Ιστολόγιο

"Cyfroinnowacyjni-nieprzeciętni" - międzynarodowy projekt edukacyjny

15/11/2017
από Stefan CIĘŻKOWSKI
Γλώσσα: PL

Projekt "Cyfroinnowacyjni-nieprzeciętni", zrealizowany w ramach programu Erasmus+ Edukacja dorosłych, wychodził naprzeciw zidentyfikowanym potrzebom ludzi starszych. Problem cyfrowego świata jako bariery zwiększającej międzypokoleniową odległość, wymagający pilnego rozwiązania, został dostrzeżony na poziomie organizacji partnerskich. W projekcie wzięli udział słuchacze Uniwersytetów Trzeciego Wieku z partnerskich organizacji z Czech, Polski, Portugalii, Słowacji i Turcji. Główna grupa docelowa składała się z seniorów w wieku 50-80 lat z twórczym spojrzeniem na rzeczywistość, zainteresowanych aktywnym udziałem w realizacji projektu. W każdej organizacji była to 20-osobowa grupa osób starszych (razem 100 osób). Zaangażowana kadra to kolejna grupa uczestników (ok. 40 osób). Działania projektowe koncentrowały się na wdrażaniu własnych programów w nauczaniu dorosłych w ramach tzw. „klas ćwiczeń”, w których realizowano, różne od tradycyjnych schematów lekcyjnych, nowatorskie modele zajęć edukacyjnych. Wymienione działania były przedmiotem konfrontacji, dyskusji, polemik, analiz i konferencji, które w rezultacie przełożyły się na wypracowanie nowych form i sposobów przekazywania wiedzy. Wypracowane wnioski i metody wdrażane w organizacjach partnerskich miały charakter innowacyjny dla całego projektu.

Każda organizacja, w zależności od wielu zewnętrznych czynników określających początkowy stan zaawansowania uczestników projektu, realizowała zadania własnymi metodami. One też były głównymi rezultatami i produktami projektu. Na etapie wstępnym określono jedynie rodzaj działania i narzędzia do wykorzystania w kolejnych procesach edukacyjnych. Grupa docelowa zdobyła podstawowe umiejętności praktyczne z zakresu algebry, geometrii, nowych mediów, teleinformatyki, języka angielskiego, języka ojczystego, podstaw ekonomii i przedsiębiorczości oraz bezpiecznego i ekologicznego użytkowania sprzętu gospodarstwa domowego. Kadra uzyskała kompetencje w obszarze metodycznym i zarządzaniu zasobami organizacji. Zadanie trudne, ale wykonalne. To my z dumą nazywamy siebie „cyfroinnowacyjnymi”, a naszych słuchaczy „nieprzeciętnymi”, bo już wiemy, że w czasie minionych lat projektowych,  zdobyli nieprzeciętne i pożądane umiejętności bezpiecznego poruszania się po „nowym cyfrowym świecie”.

Głównym celem projektu było rozwijanie umiejętności w zakresie ICT i umiejętności społecznych seniorów. Zakładane cele w pełni zostały zrealizowane. Kadra projektowa w sposób odpowiedzialny, z wielką starannością i zaangażowaniem realizowała założone działania. Szczególną rolę do spełnienia mieli koordynatorzy z poszczególnych organizacji partnerskich. Umiejętność negocjowania, przekonywania i wprowadzania projektowej idei we własnych środowiskach była cennym darem gwarantującym sukces budowanym na miarę lokalną, regionalną, a nawet międzynarodową. Wymienione kompetencje przełożyły się na osiągnięcie wszystkich zakładanych celów. Jednym wielu było zrekrutowanie 20-osobowych grup docelowych i powołanie tzw. ”klas ćwiczeniowych”, które funkcjonowały przez cały czas projektu. Zrealizowane zostały  wszystkie działania związane z nauczaniem w obszarach informatyczno-komputerowym, matematycznym, ekonomicznym, językowym (język angielski i ojczysty), ćwiczenia pamięci i zachowania bezpieczeństwa w gospodarstwie domowym. Wszystkie zajęcia miały wymiar praktyczny.

Nauczyciele realizowali projektowe zadania w oparciu o własne metody nauczania. Podstawowym zadaniem nauczycieli było odejście od klasycznych sposobów przekazywania wiedzy. Tablica i kreda odeszły w zapomnienie. Kadra nauczająca dysponowała tablicami interaktywnymi współpracującymi z programami multimedialnymi. Studenci-słuchacze na bieżąco, za pomocą popularnych portali społecznościowych, kontaktów mailowych, sms-ów i telefonów, utrzymywali kontakt z nauczycielami.

Wszelkie zajęcia odbywały się na zasadzie  wymiany poglądów, dyskusji. Zachowana była interakcja pomiędzy nauczającymi a osobami uczącymi się. Zajęcia z wymienionych zagadnień odbywały się systematycznie, zgodnie z przyjętym harmonogramem zadań projektowych i były prowadzone przez wykwalifikowanych nauczycieli. W kilku przypadkach prowadzenie zajęć powierzano słuchaczom posiadających odpowiednie kompetencje zawodowe. W celu rozszerzenia praktycznej wiedzy wśród osób uczących się, organizacje w miarę potrzeb dokonywały zakupów niezbędnych urządzeń i narzędzi, m.in. kamerek internetowych, kalkulatorów do nauki matematyki, programów multimedialnych do nauki języka angielskiego.

Jednym ze zrealizowanych działań były wycieczki edukacyjne. Ich celem było pokazanie zdobyczy technicznych w świecie technologii komputerowo-cyfrowych. Studenci-słuchacze uczestniczyli w pokazach wirtualnej rzeczywistości, zwiedzali muzea techniczne, uczestniczyli w pokazach wykorzystania technologii cyfrowej w życiu codziennym. W Słowacji - wycieczka do muzeum w Bańskiej Bystrzycy, spotkanie z wykładowcami szkół zawodowych i technicznych. Wycieczki edukacyjne polskiej grupy do Zielonej Góry i Wrocławia, zwiedzanie muzeów techniki przez słuchaczy grupy partnerskiej w Ankarze, wycieczka edukacyjna do Lizbony w portugalskiej organizacji oraz kilkukrotny udział w pokazach technicznych nowinek w czeskiej Pradze.

Wszystkie organizacje wyposażyły uczestników w pomocnicze materiały dydaktyczne, koszulki z logo i nazwą projektu. Działania projektowe upowszechniane były za pomocą wielu narzędzi: portali społecznościowych, na stronach internetowych, na platformie EPALE, w mediach lokalnych i regionalnych. Organizowane były konferencje, wystawy fotograficzne, happeningi, pokazy umiejętności, okolicznościowe spotkania z udziałem władz oświatowych i samorządowych. Powstały ulotki, foldery, biuletyny w formie elektronicznej i papierowej, banery, filmy, prezentacje.

W trakcie międzynarodowych spotkań projektowych  uczestnicy wymieniali się doświadczeniami w nauczaniu osób dorosłych. Efektem tych działań jest duża ilość materiałów dydaktycznych w formie opisów, konspektów, prezentacji multimedialnych. Podczas międzynarodowych szkoleń uczestnicy poznawali różne przykłady, narzędzia, materiały, technikę itp. Istotne było także interdyscyplinarne podejście - uczestnicy mieli możliwość poznania sposobów łączenia różnych przedmiotów i treści nauczania.

Projekt wywarł silny wpływ na inne grupy, takie jak koordynatorzy, menedżerowie, administratorzy i nauczyciele. Umiejętności menedżerskie i koncepcyjne innych pracowników zostały wzmocnione dzięki pracy nad zadaniami w środowisku międzynarodowym. Kadra otrzymała wysokiej jakości informacje na temat wdrażania nowych programów i metod nauczania w edukacji seniorów w czasie zrealizowanych konferencji i innych działań upowszechniających w Polsce, Czechach, Portugalii, Słowacji i Turcji.

Na poziomie osobistym możliwość spotkania się z innymi uczestnikami, dzielenia się z nimi pomysłami, wychodzenia poza własne granice myślenia i działania - wszystkie te fakty przyczyniły się do ogólnego rozwoju i wewnętrznej motywacji do przyszłego uczenia się. Uczestnicy wykazywali generalnie większą ciekawość, gotowość do odkrywania i pozyskiwania nowych impulsów oraz większą odwagę w przejmowaniu kontroli nad własnym życiem.

Najważniejszym osiągnięciem projektu był zrealizowany nowy dwuletni program nauczania osób dorosłych w każdej partnerskiej organizacji. Stuosobowa grupa seniorów w pięciu klasach eksperymentalnych nazwanych "klasami ćwiczeń" miała okazję wziąć udział w ciekawych wykładach i zajęciach praktycznych. Program obejmował dziewięć tematów: język narodowy (10 lekcji), język angielski (61 lekcji), ICT (61 lekcji), nowe media (15 lekcji), algebra (15 lekcji), geometria (10 lekcji), ekonomia (10 godzin ), bezpiecznie w domu (10 lekcji), ćwiczenia pamięci (16 lekcji). Dzięki tym kursom rozwinęły się cyfrowe, komunikacyjne i społeczne umiejętności dorosłych uczestników projektu. Spoiwem tych działań było opanowanie prostych i bardziej zaawansowanych umiejętności z zakresu technologii informatycznych, w tym nowych mediów. Praktyczne umiejętności narzędziami cyfrowymi, były skuteczne w podejmowaniu codziennych czynności komunikacyjnych, bankowych, urzędowych. Ćwiczenia pamięci - charakteryzujące się powtarzalnością działań skutkowały rutynowym podejmowaniem wymienionych działań z wykorzystaniem dostępnych narzędzi cyfrowych.

Aby zapewnić ciągłość i stabilność działań związanych z nauczaniem, już etapie aplikacji wprowadzono szereg rozwiązań mających wpływ na ogólne samopoczucie słuchaczy. Rok szkolny rozpoczynał się zgodnie z uniwersyteckim obyczajem. Zimowa sesja egzaminacyjna i podsumowanie półrocznego uczenia się  oraz konferencja z okazji zakończenia roku. Wszystkie te działania miały uroczystą oprawę. W dużych ośrodkach akademickich, w tych okolicznościowych spotkaniach brał udział rektorat i przedstawiciele władz lokalnych. W trakcie tych spotkań dyplomami i wyróżnieniami celebrowano słuchaczy i nauczycieli. Przedstawiciele władz uczelnianych i lokalnych otrzymywali sporą dawkę informacji o działaniach projektowych.

Niezwykle istotnym elementem był tzw. „czynnik ludzki”, reagującym na wszelkie przejawy indolencji ze strony kadry kluczowej lub dydaktycznej. Choć takie przypadki pojawiały się niezwykle rzadko, reagowano sprawnie i zgodnie z normami obowiązującymi w lokalnych środowiskach. Stąd m.in. działania o charakterze integracyjnym: okolicznościowe spotkania świąteczne, biesiadne, taneczne, teatralne. Ponadto, wspólny udział w spektaklach teatralnych, koncertach muzycznych, odpoczynek i relaks pod namiotami.  Dodatkowo słuchacze mieli możliwość realizowania się w ramach wielu zajęć fakultatywnych o charakterze artystycznym i sportowym. To z kolei wyzwalało nowy rodzaj aktywności poprzez role przyjmowane przez wszystkich słuchaczy. Pojawiły się osoby określone typem organizatora, przewodnika, dominatora, nawigatora i innych.

W ramach  projektu zorganizowano cztery intensywne spotkania projektowe dla nauczycieli i jedno szkolenie dla personelu dydaktyczno-administracyjnego. Szkolenie odbyło się na Słowacji, a uczestnicy rozwijali umiejętność korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnej niezbędnej do ich pracy (uczestnicy otrzymali praktyczną wiedzę i umiejętności wykorzystania aplikacji Moodle w nauczaniu dorosłych). Spotkanie projektowe w Polsce pozwoliło uszczegółowić i dokładnie omówić wszystkie działania obejmujące zasady koordynowania, wydatkowania dofinansowania, promocji i upowszechniania projektu. W Czechach odbyło się spotkanie warsztatowe z udziałem nauczycieli informatyki. W Portugalii - wymiana doświadczeń, warsztaty, szkolenia dla nauczycieli języków obcych i języka ojczystego. W Turcji - warsztaty i wymiana doświadczeń nauczycieli matematyki i ekonomii. Dzięki tym spotkaniom 60 wykładowców zajmujących się edukacją seniorów rozwinęło swoje umiejętności pedagogiczne, dydaktyczne, komunikacyjne i międzykulturowe. Działania te były weryfikowane poprzez indywidualne raporty i sprawozdania ewaluacyjne nauczycieli. Inną ważną zaletą były i są  możliwości wykorzystywania przez zainteresowane osoby powstałych w ramach projektu nowatorskich metod nauczania dorosłych. Materiały w różnej formie: opisy, konspekty, prezentacje multimedialne, nagrania video - zawierają doświadczenia nauczycieli oraz rekomendacje, mogące dostarczyć wiele cennych informacji  o  przydatnych i sprawdzonych sposobach  w nauczaniu osób dorosłych.

Wśród wielu zdefiniowanych i zrealizowanych rezultatów wymienić trzeba przede wszystkim broszurę w j. angielskim poświęconą metodom nauczania osób dorosłych, którą opracował Miroslav Gecovic z UTW Zvolen (Słowacja). Efektem są także zaktualizowane strony internetowe i społecznościowe organizacji partnerskich, 10 wycieczek tematycznych, 10 wystaw fotograficznych opisujących działania projektowe, 15 konferencji (inauguracje, okresowe podsumowania, zakończenia projektu, rozdanie dokumentów Europass-Mobilność uczestnikom szkoleń i międzynarodowe spotkania projektowe), profil projektu na Facebooku oraz inne materiały reklamowe - artykuły z czasopism i stron internetowych edukacyjnych, wywiady w radio, ulotki i plakaty, narzędzia do zarządzania - formularze monitorowania, umowy, arkusze robocze pracowników, raporty z monitoringu itp. Osiągnięceim projektu są także „gorące punkty” w czterech regionach UE (miejsca, w których zaczęły działać punkty hot spot), czyli w Zvoleniu, Almeirim, Ankarze i Pradze. W Lubsku proces legislacyjny pomiędzy operatorami a urzędami realizującymi strategię bezpłatnego dostępu do Internetu ciągle jeszcze trwa.

W czasie trwania projektu jego koordynator (emerytowany nauczyciel), zainspirowany „pospolitym  edukacyjnym ruszeniem” wśród słuchaczy i kadry nauczycielskiej, ukończył roczną Lubuską Akademię Rozwoju - rodzaj studiów podyplomowych obejmujących zagadnienia związane z funkcjonowaniem UE, a w szczególności najnowszą wiedzę o teorii i praktyce wynikającej z realizacji Strategii Rozwoju Województwa Lubuskiego oraz płynących z tego tytułu korzyści dla samorządów i organizacji pozarządowych.

Zrealizowany projekt był kontynuacją projektu dofinansowanego w ramach programu Grundtvig. Poprzedni projekt wprowadzał kadrę w świat nowych kompetencji i umiejętności, które z powodzeniem zostały wykorzystane w nauczaniu osób dorosłych - seniorów. Kadra projektu pozyskała umiejętności dzielenia się wiedzą z osobami starszymi, co dla wielu było dużym wyzwaniem. Nauczyciele na co dzień pracujący z dziećmi i młodzieżą musieli opracować i przyswoić nowe sposoby nauczania seniorów. Ważnym elementem była umiejętność przekazu informacji, empatia, właściwy klimat nie tylko dydaktycznych spotkań, a przede wszystkim otwarcie na indywidualne potrzeby słuchaczy. Do nowego projektu zrealizowanego w ramach programu Erasmus+ przystąpiło pięć organizacji partnerskich, z których cztery współpracowały przy projekcie Grundtviga. Bardzo dobra znajomość funkcjonowania organizacji partnerskich, pozwoliła na wdrożenie projektu wymagającego wymienionych wcześniej kompetencji zarówno organizacyjnych, jak i w obszarze nauczania dorosłych. Przyjęto zasadę, że do nowego projektu rekrutowane będą osoby o słabych umiejętnościach komputerowych, językowych, matematycznych i poprzednio nie uczestniczące w innych działaniach projektowych.

Poniżej informacje wspomagające percepcję stosowanych w projekcie metod, zasad, sposobów uznanych w projekcie jako nowatorskich i skutecznych metod nauczania osób dorosłych (seniorów):

Materiały video potwierdzające działania projektowe

http://www.utwlubsko.com.pl/utw/?page_id=6089

http://www.utwlubsko.com.pl/utw/?page_id=5048

Metody nauczania (PDF)

http://www.utwlubsko.com.pl/utw/?page_id=5678

Koordynator projektu: Stefan Ciężkowski z małej miejscowości Lubsko w woj. lubuskim, może udzielić wszelkich informacji, wspomóc i poradzić, jak praktycznie zrealizować projekt o podobnej tematyce.
Zapraszam do dyskusji, rozmów, jeśli bedę mógł komukolwiek pomóc, będzie to mój sukces.

kontakt: stifc@poczta.onet.pl
facebook:www.facebook.com/stefan.ciezkowski

 

Interesują Cię nowe technologie w edukacji dorołych? Szukasz inspiracji i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Εμφάνιση 1 - 1 από 1
  • Εικόνα Maria Jedlińska
    Ciekawy projekt włączający seniorów w cykl nauczania prowadzony na wielu płaszczyznach: od nabywania podstawowych umiejętności informatycznych, matematycznych przez językowe po obywatelskie i ekonomiczne. Szerokie spektrum działań.
    Myślę, że takie podejście byłoby trudne do realizacji bez wcześniej zdobytego doświadczenia wynikającego z udziału w projekcie Grundtviga. Jego długofalowość ma bardzo ważny aspekt - integrację grupy trenerów i osób starszych, beneficjentów. Bez dobrej współpracy partnerów projektu, znajomości wzajemnych możliwości i oczekiwań, koordynacja byłaby utrudniona.
    Doświadczenia zdobywane w projektach międzynarodowych są bezcenne i przekładają się na każde późniejsze działania edukacyjne, niezależnie od ich poziomu.