chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Ηλεκτρονική Πλατφόρμα για την Εκπαίδευση Ενηλίκων στην Ευρώπη

Ιστολόγιο

Forschungseinblick. Wie sollte ein gutes Webinar sein?

29/04/2020
από Radek Czahajda
Γλώσσα: DE
Document available also in: PL HR FR

Originalsprache: Polnisch

Lesedauer ca. 5 Minuten - Lesen, liken, kommentieren!


Ich habe vor geraumer Zeit über Studien betreffend die Qualität von MOOC-Kursen [PL] geschrieben. Zum damaligen Zeitpunkt habe ich bei der Vorbereitung eines eigenen Kurses eine recht umfassende Analyse der Literatur zu diesem Thema durchgeführt. Zu meiner Freude habe ich festgestellt, dass sich die Wissenschaftler bei der Erforschung dieses Themas wirklich ins Zeug gelegt haben. Ich habe Antworten auf fast jede Frage gefunden, die ich nur stellen könnte. Angesichts der neuen Realität und während des Oragnisierens des Online Training Festivals (Achtung! Externer Link) [EN] habe ich eine ähnliche Analyse betreffend Online-Kursen in Echtzeit in Form von Webinaren und Onlinetreffen durchgeführt.     

 

Photo by Austin Distel on Unsplash 

            

Und?

Auch dieses Mal bin ich nicht enttäuscht worden. Zu diesem Thema wird bereits geforscht, und in jüngster Zeit in einem sehr breiten Umfang. Einer der Wissenschaftler, der sich besonders hervorgetan hat, ist Dr. Andreas Gegenfurtner, der Studien in Deutschland betreibt. Zu Beginn des Jahres 2020 verfasste er mehrere Artikel zu diesem Thema, von denen ich euch heute einen nennen möchte. Darin beantwortet er die Frage, die ich im Titel meines Beitrags gestellt habe.

    

Wissenschaftliche Evaluation des Webinars

Für seine Forschungszwecke entwickelte Gegenfurtner ein zweistufiges Webinar-Evaluationsverfahren, welches er mit 419 ausgewählten Teilnehmenden von 48 unterschiedlichen Webinaren anwendete. In der Analysestufe bewerteten die Teilnehmenden (in einer Skala von 1 bis 4), inwieweit sie mit bestimmten Meinungen zu diesen Webinaren übereinstimmen:

  • Der Unterricht hat mir Spaß gemacht.

  • Ich habe mich während des Webinars wohl gefühlt.

  • Ich habe viel gelernt.

  • Wir haben die Zeit effizient genutzt.

  • Der Coach gab uns wertvolles Feedback.

  • Der Coach beantwortete alle meine Fragen.

  • Der Coach reagierte konstruktiv auf die Kommentare.

In der zweiten Analysestufe führte Gegenfurtner Interviews mit Personen, die extrem positive und extrem negative Meinungen in den einzelnen Bereichen (n=30) abgegeben hatten, um ihre Erfahrungen besser nachvollziehen zu können. Dank dieser Herangehensweise dauerte die Erstanalyse 2-3 Minuten und ermöglichte es, ein Feedback bereits während des Webinars zu erhalten. Entsprechend dem Konsequenzprinzip haben wir somit eine bessere Chance, später ein qualitatives Feedback von den äußerst zufriedenen und unzufriedenen Teilnehmenden zu erhalten. Ich setze diese Lösung fast 1:1 bei der Evaluierung der Schulungen im Rahmen des nächsten Online Training Festivals  [EN] um. Ich werde diese Fragen nur um einige für mich relevante Themen erweitern.

    

Checkliste eines guten Webinars

Der Forschungsprozess selbst war für mich und hoffentlich auch für euch hoch inspirierend und dies ist nur der Anfang. Aus der Untersuchung ergaben sich einige praktische Tipps für Webinar-Entwickler. Nachstehend stelle ich die Schlussfolgerungen dar:

  • Das Webinar sollte als Aufzeichnung für eine spätere Wiedergabe im Falle von Verbindungsproblemen zur Verfügung stehen.

  • Es ist wichtig, dass es während des Webinars regelmäßige und häufige Gelegenheiten zur Interaktion - zum Stellen und Beantworten von Fragen, zum Durchführen von Umfragen oder Ratespielen gibt. Ich habe in folgendem Artikel [PL] mehr darüber geschrieben.

  • Jede Frage sollten maximal 5-6 Personen beantworten. Touren durch den ganzen Raum nehmen zu viel Zeit in Anspruch und bringen nichts Neues. Von einem Webinar erwartet man eine deutlich größere Dynamik als von einer Live-Schulung!

  • Eine gute Praxis stellt ein Zusatzwebinar während der Implementierung dar, das in Form von Konsultationen mit dem Coach durchgeführt wird.

  • Webinare für Einzelpersonen, die nach der Arbeit durchführt werden, erfreuen sich eines größeren Interesses als Webinare an Wochenenden.

  • Webinare bewähren sich bestens als ein Instrument zur Vertiefung und Besprechung von bereits vorhandenem Wissen zu einem bestimmten Thema, jedoch sind sie kein gutes Mittel für den Beginn des Unterrichts.

  • Es ist sehr wichtig, eine hohe Tonqualität beim Ausbilder sicherzustellen.

    

Umfasst diese Liste alles? Meiner Meinung nach, nein. Für die Forschung ist dies erst der Anfang eines langen Abenteuers, das in der Erkundung verschiedener Nuancen des synchronen Online-Unterrichts und der Entdeckung seines Potenzials besteht. Schließlich lassen sich viele Lösungen aus der Welt des Live-Trainings direkt in den Onlineunterricht übertragen. Über deren Effektivität schrieb ich u.a. hier [PL]. Sicherlich werden auch viele interessante Ideen direkt von Praktikern kommen, deshalb hoffe ich, dass ihr eure Tipps für ein gelungenes Webinar in den Kommentaren teilt.

  

Radosław Czahajda – Coach, Forscher, Aktivist. Koordinator der europäischen Community Trainers' Forum, Mitstifter des Gründerzentrums für soziale Innovationen Impossible. Er führte über 1500 Stunden Workshops, Schulungen und Vorträge für Coaches, Körperschaften und Nichtregierungsorganisationen in mehreren Dutzend Ländern Europas. In der Forschungstätigkeit sucht er nach der Antwort auf die Frage, wie man die effektivsten Schulungen veranstaltet. Während Workshops und Tagungsauftritten fördert er wichtige wissenschaftliche Entdeckungen in den Bereichen Bildung, Humanressourcen, Unternehmertum und Marketing. EPALE-Botschafter (Polen).

    

Quellen:   

Gegenfurtner, A., Zitt, A., & Ebner, C. (2020). Evaluating webinar-based training: a mixed-methods study of trainee reactions toward digital web conferencing. International Journal of Training and Development, 1–17. https://doi.org/10.1111/ijtd.12167

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn Share on email
Refresh comments Enable auto refresh

Εμφάνιση 1 - 9 από 9
  • Εικόνα Karolina Suska
    Dzięki za cały tekst i wszystkie wskazówki z komentarzy. Sama stawiam pierwsze kroki w tym temacie i nie ukrywam, że dobrych rad nigdy za wiele. Moje doświadczenia webinarowe pokazują, że uczestnicy potrzebują interakcji. Dobrze, jeśli w webinarze jest "coś" (np. w formie jakiegoś elementu), który przykuwa i wymaga koncentracji od początku do końca. Oczywiście nie daje to gwarancji, że 100% uczestników wyrazi wielkie wow! ale jest to jedna z szans na to, że nasz webinar zostanie dłużej zapamiętany.
  • Εικόνα Monika Schmeichel-Zarzeczna
    Bardzo trafne spostrzeżenia :). Ze swoich obserwacji mogę dodać, że z webinariami (głównie otwartymi) jest jeszcze problem polegający na tym, że odbiorcy, którzy w nich uczestniczą mają bardzo różny poziom wiedzy na dany temat. Dlatego to co dla części uczestników jest nowe i wymaga wytłumaczenia, albo pochylenia się na chwilę, dla innych jest oczywistością. Warto więc może przed spotkaniem zadać kilka pytań albo dokładnie określić na jakim poziomie będzie przekazywana wiedza.
  • Εικόνα Nina Woderska
    Zgodzę się Moniko - też zauważyłam to, kiedy sama uczestniczyłam w webinarze (jako odbiorca). Doczytałam potem to, co potrzebowałam. Uważam, że Twoje propozycje są waźne - na wstępie poinformować, jaki będzie zakres omawianego zagadnienia, jeśli to a wprowadzenie to też warto to powiedzieć. NIe odbiega to od zasad spotkania edukacyjnego offline. Przywołując dobre praktyki Radka - danie możliwości dzielenia się wiedzą uczestnikom, także da szanse na wzbogacenie spotkania. 
  • Εικόνα Piotr Maczuga
    Pamiętajmy, że webinar to tylko forma i to bardzo niekonkretna. To jak słowo "szkolenie", które przecież może mieć bardzo dużo różnych form. Przyjmuje się, że przeciętny, angażujący webinar zajmuje 45 minut + sesja Q&A, podsumowanie - tak zazwyczaj się to planuje w webinarach "biznesowych". W praktyce, przy małej grupie można spokojnie pracować 120 minut bez dużego zmęczenia, jeśli się odpowiednio zaprojektuje przerwy i - przede wszystkim - aktywności. Wielu trenerów nie potrafi się w tym odnaleźć i traktują webinar jako tubę do wygłoszenia wykładu. Brak im narzędzi, które znają z sali szkoleniowej. Nie widzą reakcji grupy, nie mogą wyłapać niuansów w ich zachowaniu, ankiety i quizy wydają im się infantylne w porównaniu do tego, co robili dotychczas w bardziej wyrafinowanej formie. Wiele osób, które za jeden dzień szkoleniowy liczyło 5-cyfrowe kwoty honorarium, obstaje przy tym, że webinary to jakaś tymczasowa proteza, czekając aż wraz z końcem wirusa analogowa noga znowu im odrośnie.

    To, co ja mogę dodać do Twojej listy, albo raczej rozwinąć, to konieczność dobrego przygotowania siebie i materiałów. Ludzie deklarują, że webinary nie są dobre na początek, ponieważ jako forma "na żywo" są ulotne, a jako nagranie... nikomu się nie chce po fakcie oglądać tych nagrań. Cała rzecz w tym, żeby ten proces dobrze przygotować:
    - zaprojektować materiały z którymi uczestnicy się zapoznają przed faktem, aby nie "przepalać" później cennego czasu na wstępy czy inne rzeczy, które można było samodzielnie przeczytać czy obejrzeć. Jedyny sens webinaru to spotkanie na żywo z ekspertem. I trzeba tę "nażywość" wykorzystać.
    - opracować nagranie webinaru w formie krótkich pigułek, które linkują do konkretnego zagadnienia (żeby nie trzeba było oglądać całość, aby znaleźć odpowiedź na jedno pytanie), opracowania tekstowego (wideo jest fajne, ale chcielibyście, żeby wikipedia była tylko w formie wideo?) i podkastu (wrzucenie odpowiednio wyedytowanej i zredagowanej warstwy audio nic nie kosztuje).
    To taki mój insight do insight'u
  • Εικόνα Nina Woderska

    To jest komentarz, na który czekałam. :) Dzięki Piotrze. Powiedz jeszcze proszę, na ile przed samym webinarem sugerowałbyś rozesłać materiały? Beata dzieląc się swoim doświadczeniem wspomniała, że nie wszyscy zapoznają się z nimi/ wykonują zadania. Jak to ugryźć?

    Pozdrowienia!
  • Εικόνα Barbara Habrych
    Piotrze, świetne uzupełnienie do artykułu Radka. 
    Część edukatorów wpada w pułapkę próby przeniesienia 1:1 swoich szkoleń z sali do formuły online. Tymczasem podzielenie materiału, opracowanie pigułek wiedzy, asynchroniczność uczenia się i możliwość spotkania na  żywo z ekspertem pozwala w innej formule osiągnąć bardzo dobre rezultaty.
    Co do wikipedii w formule video :) - obserwuję pracując z młodym pokoleniem, że najczęściej wyszukiwanie informacji zaczynają od form video, podczas gdy ja wolę słowo pisane :) Może to kwestia pokoleniowa? 
  • Εικόνα Radek Czahajda
    Zrobiłem ostatnio konferencję szkoleniową online i udało mi się zebrać ponad 400 ankiet w podobnej do autorów cytowanego badania stylu. Najbardziej ludzi wściekało, że nie mogli na szkoleniu online zabrać głosu, zadać pytania. Oczywiście, że mogli, ale nie zostało im to wprost powiedziane, więc czuli, że nie mogą. Sam byłem ofiarą tego przeoczenia na jednym szkoleniu, na którym zapytałem dopiero w połowie o to co do tej pory nie było jasne dla uczestników. Efekt - jedna osoba zdążyła uciec przed tym pytaniem i zostawiła mi same jedynki w ewaluacji, bo nie rozumiała o czym mówiłem. Dlaczego nie zadawała pytań? Spóźniła się na wstęp, w którym mówiłem, że można zadawać pytania w każdym momencie - w komentarzu.
    Wnioski:
    • Zasady szkolenia (w tym o zadawaniu pytań) wysyłać przed szkoleniem
    • Przygotowywać materiały wstępne, które wyrównają poziom wszystkich uczestników
    • Przypominać regularnie o możliwości zadawania pytań :)
    Dzięki za dużą porcję inspiracji, rozwijamy się dalej, robi się naprawdę ciekawie w tym online świecie :))
  • Εικόνα Beata Ciężka
    Jak pewnie wielu z Was ostanie dni spędzam na „przerabianiu” swoich szkoleń na webinary i e-learningi. Ostatnio całkiem fajnie sprawdziło mi się w zaproszeniu do webinarium danie uczestnikom niewielkiego (dosłownie kilkuminutowego) zadania do wykonania przed webinarium. Zadanie to (oczywiście nie przez wszystkich wykonane, ale przez kilka osób - tak) stało się punktem odniesienia do którego odwoływałam się w trakcie webinaru i nadawało mu bardziej praktyczny i interakcyjny charakter.
  • Εικόνα Nina Woderska
    Świetny i potrzebny teraz tekst. Szczególnie przykuwają moją uwagę wyniki wskazujące na to, że webinar tak, ale nie jako "starter". Naturalną i logiczną wydaje się zatem potrzeba dużej interakcji, dobrze, że to także się pojawiło. Mam nadzieję, że pod tym tekstem pojawią się wypowiedzi wydłużające tę listę. Będę tu zaglądać.