Blog
Blog

Μη τυπική μάθηση, προσόντα και επικύρωση στις σκανδιναβικές χώρες

Πώς μπορεί η μη τυπική εκπαίδευση να γίνει ορατή και να χρησιμοποιηθεί προς όφελος τόσο των πολιτών, όσο και της επαγγελματικής ζωής;

Πρωτότυπο κείμενο: Αγγλικά

Μετάφραση από το πρωτότυπο αγγλικό κείμενο στα ελληνικά, από την ΕΥΥ EPALE Κύπρου

Πώς μπορεί η μη τυπική εκπαίδευση να γίνει ορατή και να χρησιμοποιηθεί προς όφελος τόσο των πολιτών, όσο και της επαγγελματικής ζωής; Ποια συστήματα και εργαλεία είναι σημαντικά για την επίτευξη αυτού του στόχου; Δύο τέτοια εργαλεία, είναι τα εθνικά πλαίσια προσόντων (NQF) και η επικύρωση της προηγούμενης μάθησης (VPL). Πώς μπορούν αυτά τα δύο εργαλεία να υποστηρίξουν καλύτερα τη δια βίου μάθηση και πώς να ενισχύσουμε τους δεσμούς μεταξύ της μη τυπικής μάθησης, των μη τυπικών προσόντων, των NQFs και των VPL; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που τίθενται από τις σκανδιναβικές χώρες και διερευνώνται στο έργο NOVA-Nordic.

Γιατί είναι σημαντική η πρωτοβουλία αυτή;

Από την σκοπιά του ατόμου, είναι σημαντικό να γίνονται ορατά όλα τα είδη μάθησης – όχι μόνο τα τυπικά προσόντα. Γενικά, η μη τυπική και η άτυπη μάθηση αποτελούν τους ευρύτερους χώρους μάθησης στη ζωή ενός ενήλικου ατόμου και θα ήταν επιζήμιο για το άτομο καθώς και για την κοινωνία να μην γίνουν ορατές οι ικανότητες των ατόμων. Οι οικονομίες ευδοκιμούν με ικανούς ανθρώπους. Οι κοινωνίες, στις οποίες τα άτομα έχουν πρόσβαση στη μάθηση και ευκαιρίες για να προχωρήσουν σε επίπεδο σταδιοδρομίας, είναι πιο υγιείς και οι πολίτες συμμετέχουν πιο εύκολα στην κοινωνία των πολιτών και σε δραστηριότητες που προάγουν τη δημοκρατία.

How can learning outside of formal education be made visible and put to use to benefit both citizens and working life? What systems and tools are important to work towards that aim? Two such tools are national qualifications frameworks (NQF) and validation of prior learning (VPL). How can these two tools better support lifelong learning and how do we strengthen the links between non-formal learning, non-formal qualifications, NQFs and VPL? These are some of the questions being asked by the Nordic countries and explored in the NOVA-Nordic project.

 

Modes of learning.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2018

Οι πρακτικές επικύρωσης αναπτύσσονται συνεχώς στον μη τυπικό τομέα, αλλά για να γίνουν τα μαθησιακά αποτελέσματα πιο χρηστικά, μεταβιβάσιμα και συγκρίσιμα, είναι σημαντικό να υπάρχει ένα κοινό σημείο αναφοράς. Τα Εθνικά Πλαίσια Προσόντων παρέχουν ένα τέτοιο εργαλείο αναφοράς, αλλά σε διαφορετικές χώρες οι πρακτικές συμπερίληψης μη τυπικής μάθησης / μη τυπικών προσόντων στα NQF ποικίλλουν. Ορισμένες χώρες, έχουν σχετικά ανοιχτά NQF και καλωσορίζουν τη συμπερίληψη μη τυπικών προσόντων, συχνά μέσω επίσημης διαδικασίας υποβολής αιτήσεων, ενώ άλλες, παρέχουν πρόσβαση μόνο σε τυπικά προσόντα.

Στο πρώτο μέρος της συλλογής δεδομένων σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η μη τυπική μάθηση περιλαμβάνεται στα NQFs, το έργο έχει συναντήσει μια σειρά από διαφορετικές προσεγγίσεις και στάδια. Αυτό εξετάστηκε επίσης στο πρώτο διαδικτυακό σεμινάριο NOVA όπου συζητήθηκαν έννοιες όπως η συμπερίληψη, η επιπεδοποίηση, η χαρτογράφηση, η αναφορά και η κατανομή. Τι κρύβεται πίσω από αυτές τις διαφορετικές έννοιες; Αντιπροσωπεύουν την ίδια υποκείμενη κατανόηση ή υπάρχει πραγματική διαφορά μεταξύ των προσεγγίσεων; Αν δεν το καταλαβαίνουμε με τον ίδιο τρόπο, τι σημαίνει αυτό για τον γενικό στόχο του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων (EQF) και των εθνικών πλαισίων (NQFs), δηλαδή τη δημιουργία διαφάνειας και συγκρισιμότητας των προσόντων και της μάθησης; Θα βρίσκονται μεμονωμένοι εκπαιδευόμενοι και εργαζόμενοι σε άνιση θέση όσον αφορά την κινητικότητα εντός και μεταξύ συστημάτων και χωρών;

Η κατάσταση στις σκανδιναβικές χώρες

Στη Φινλανδία, οι πρακτικές επικύρωσης γίνονται όλο και πιο συνηθισμένες στον μη τυπικό τομέα, κυρίως στη φιλελεύθερη εκπαίδευση ενηλίκων. Υπάρχει μεγάλη ώθηση προς ένα σύστημα που βασίζεται στα μαθησιακά αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένης της επικύρωσης της προηγούμενης μάθησης. Η εθνική βάση δεδομένων KOSKI, η οποία περιλαμβάνει προσωπικούς λογαριασμούς για κατοίκους Φινλανδίας, μέσω των οποίων μπορούν να εμφανίσουν τα προσόντα και τα μικροδιαπιστευτήριά τους π.χ. σε εργοδότες ή παρόχους εκπαίδευσης και κατάρτισης, θα είναι προσβάσιμη και σε φιλελεύθερους παρόχους εκπαίδευσης ενηλίκων το 2021. Πολλοί φιλελεύθεροι οργανισμοί εκπαίδευσης ενηλίκων έχουν υιοθετήσει Open Badges για να κάνουν τη μάθηση ορατή.

Η Φινλανδία υιοθέτησε το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων (NQF) της το 2017. Παρόλο που ονομάζεται επίσημα Το Φινλανδικό Εθνικό Πλαίσιο για Προσόντα και Άλλες Ενότητες Ικανοτήτων, υπάρχουν επί του παρόντος μόνο τυπικά προσόντα και εκπαίδευση, που βασίζονται σε Εθνικά Προγράμματα Σπουδών που περιλαμβάνονται στο πλαίσιο. Το 2019, μια εθνική ομάδα εργασίας για την επικύρωση στη φιλελεύθερη εκπαίδευση ενηλίκων συνέστησε την ανάπτυξη της διαδικασίας επιπεδοποίησης NQF, έτσι ώστε η μάθηση που αποκτάται στη φιλελεύθερη εκπαίδευση ενηλίκων να μπορεί να αναφέρεται στα επίπεδα NQF. Τον Σεπτέμβριο του 2021, μια ομάδα εργασίας υπό την προεδρία των Υπουργείων Απασχόλησης και Παιδείας ξεκίνησε να αναπτύσσει κοινές εθνικές κατευθυντήριες γραμμές για την επικύρωση που λαμβάνει χώρα εκτός της τυπικής εκπαίδευσης (π.χ. σε μη τυπική εκπαίδευση και χώρους εργασίας). Καθήκον τους είναι επίσης να κάνουν συστάσεις σχετικά με την επέκταση του FiNQF ώστε να συμπεριλάβει τη μη τυπική μάθηση.

Το Ισλανδικό Πλαίσιο Προσόντων (ISQF, που εγκρίθηκε το 2016) έχει επτά επίπεδα προσόντων. Τα προσόντα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης βρίσκονται στα επίπεδα 5, 6 και 7 στο ISQF, με δύο υποεπίπεδα στο 5 και το 6. Μέχρι στιγμής, στο πλαίσιο περιλαμβάνονται μόνο τυπικά προσόντα βάσει κριτηρίων Εθνικών Προγραμμάτων Σπουδών (βάσει μονάδας). Διατίθενται διαδικασίες επικύρωσης που συνδέονται με τις περισσότερες από αυτές. Στον μη τυπικό τομέα της μάθησης ενηλίκων, οι πορείες μάθησης μπορούν να διαπιστευτούν από τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης (βάσει διαδικασίας αίτησης) σε επίπεδο, αλλά δεν ισχύουν ως τυπικά προσόντα. Μέχρι στιγμής, 34 τέτοια προγράμματα σπουδών έχουν διαπιστευτεί μέσω αυτής της διαδικασίας. Επιπλέον, στον μη τυπικό τομέα, οι αναλύσεις θέσεων εργασίας μπορούν να οδηγήσουν σε συγκεκριμένα μαθησιακά αποτελέσματα που βασίζονται σε επίπεδα ISQF και χρησιμοποιούνται στη διαδικασία επικύρωσης.

Το SeQF, το Σουηδικό Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων, εγκρίθηκε στα τέλη του 2015. Υπάρχουν δύο κύριοι τρόποι για να συμπεριληφθούν οι τίτλοι σπουδών στο πλαίσιο – τα «επίσημα» προσόντα μέσω μιας κυβερνητικής απόφασης (επίσημα με αναφορά τους στο διάταγμα SeQF) και τα «μη τυπικά» προσόντα μέσω μιας διαδικασίας αίτησης. Τα μη τυπικά προσόντα στο σουηδικό σύστημα είναι όλα τα προσόντα, δημόσια αλλά και ιδιωτικά, που δεν ρυθμίζονται από το νόμο/διάταγμα για τα μαθησιακά τους αποτελέσματα. Αυτό σημαίνει ότι οι οργανισμοί που απονέμουν τέτοια προσόντα μπορούν να υποβάλουν αίτηση στη Σουηδική Εθνική Υπηρεσία για την Ανώτατη Επαγγελματική Εκπαίδευση (Myndigheten för yrkeshögskolan, MYH) για να «επιπεδοποιηθούν» τα προσόντα τους, σε σχέση με τα 8 επίπεδα του SeQF. Από το 2016, 21 προσόντα έχουν «επιπεδοποιηθεί» και 17 πρόσθετες αιτήσεις βρίσκονται υπό αξιολόγηση, και κεντρικός στόχος για τις συνεχιζόμενες εργασίες είναι η αύξηση αυτού του αριθμού.

Μερικά από αυτά τα 21 προσόντα είναι διαθέσιμα μέσω επικύρωσης, αλλά δεν υπάρχει καμία προϋπόθεση για αυτό στον κανονισμό για τη διαδικασία επιπεδοποίησης. Αρκετοί οργανισμοί του κλάδου, που εργάζονται σε διαδικασίες επικύρωσης για την απονομή των πιστοποιητικών τους, χρησιμοποιούν το SeQF ως σημείο αναφοράς κατά την ανάπτυξη των μοντέλων επικύρωσής τους, και υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για την επιπεδοποίηση του «προτύπου ικανότητας» πίσω από τέτοια τομεακά πιστοποιητικά κ.λπ.

Με βάση την κατάσταση που ισχύει στις χώρες μας, το έργο NOVA-Nordic θα συγκρίνει και θα αναλύσει σε βάθος αυτές τις διαφορετικές προσεγγίσεις με στόχο την περαιτέρω μάθηση. Μερικές από τις πτυχές που θα συγκριθούν είναι ποιες διαδικασίες και διαδικασίες υιοθετούν οι χώρες για να συμπεριλάβουν τη μη τυπική μάθηση και τα προσόντα στα NQF, ποια είναι τα κριτήρια για ένταξη και πώς συνδέονται οι πρακτικές επικύρωσης με τέτοια προσόντα.

Το έργο NOVA-Nordic

Το Nova-Nordic είναι ένα τριετές έργο που συγχρηματοδοτείται από το Erasmus+, το οποίο εστιάζει στους δεσμούς μεταξύ των Εθνικών Πλαισίων Προσόντων και των ρυθμίσεων επικύρωσης στις σκανδιναβικές χώρες. Η κοινοπραξία του έργου αποτελείται από τη Σουηδική Εθνική Υπηρεσία για την Ανώτατη Επαγγελματική Εκπαίδευση, Σουηδία, το Κέντρο Υπηρεσιών Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, Ισλανδία και GlobEdu, Φινλανδία.

Τα κύρια ερωτήματα που απαντά το έργο NOVA:

  • Πώς και από ποιον αναπτύσσονται τα μη τυπικά προσόντα, περιλαμβάνονται στα NQFs και εάν ναι, πώς;
  • Πώς συνδέονται τα NQF και οι ρυθμίσεις επικύρωσης; Είναι δυνατή η απονομή ενός μη τυπικού τίτλου μέσω επικύρωσης;
  • Πώς σχεδιάζονται και χρησιμοποιούνται τα μαθησιακά αποτελέσματα για την ανάπτυξη προσόντων καθώς και για ρυθμίσεις επικύρωσης;

Ακολουθήστε το έργο NOVA-Nordic

Εάν ενδιαφέρεστε για τα θέματα που θέτει το έργο NOVA-Nordic, μπορείτε να ακολουθήσετε το έργο στο novanordic.eu και μπορείτε επίσης να εγγραφείτε στο ενημερωτικό δελτίο του έργου.

 

 

Co-funded by the Eramsmus + logo.
Login (2)

θέλετε να αλλάξετε γλώσσα?

Το παρόν έγγραφο είναι διαθέσιμο και σε άλλες γλώσσες. Παρακαλώ διαλέξετε γλώσσα πιο κάτω.
Switch Language

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Τελευταίες συζητήσεις

Έρευνα_αξιολόγηση δομής μαθημάτων για εκπαιδευτές ενηλίκων

Ερωτηματολόγιο αξιολόγησης για τη δομή μαθημάτων που θα αναπτυχθούν για εκπαιδευτές ενηλίκων.

Περισσότερα

Συζήτηση EPALE: Οι ψηφιακές δεξιότητες ως τρόπος πρόσβασης σε μαθησιακές ευκαιρίες

Η EPALE διοργανώνει μια διαδικτυακή συζήτηση στο πλαίσιο της Θεματικής εστίασης Απριλίου-Ιουνίου για τις Ψηφιακές Δεξιότητες.

Περισσότερα