chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Ηλεκτρονική Πλατφόρμα για την Εκπαίδευση Ενηλίκων στην Ευρώπη

 
 

Ιστολόγιο

Ευρωπαϊκή συνεργασία σε διεθνή έργα στον τομέα της εκπαίδευσης: από την ανταλλαγή εμπειριών στην αναζήτηση συλλογικών δημιουργικών λύσεων

31/10/2018
by Tino BOUBARIS
Γλώσσα: EL
Document available also in: DE LV DA CS FR EN

Χρόνος ανάγνωσης περ. 3 λεπτά

/el/file/scanstockphotoimage4322426800jpgscanstockphoto_image_4322426_800.jpg

Vom Erfahrungsaustausch zu kreativ-partizipativen Problemlösungen

Πολλοί από τους εκπαιδευτικούς φορείς διαθέτουν σημαντική πείρα στον τομέα των ευρωπαϊκών έργων. Για άλλους πάλι τα διεθνή έργα αποτελούν νέους και εξωτικούς προορισμούς σε σύγκριση με την καθημερινή τους εργασία και, ως εκ τούτου, τα πρώτα βήματα γίνονται συχνά μέσα σε ένα κλίμα ανασφάλειας, αμφιβολίας, ακόμη και φόβου. Το αργότερο μετά το τρίτο έργο επέρχεται η υλοποίηση των διαφόρων φάσεων των ευρωπαϊκών έργων αποκτά χαρακτήρα δραστηριότητας ρουτίνας. Οι σχέσεις μεταξύ οργανώσεων και δικτύων συσφίγγονται και η επιθυμία σχεδιασμού ποσοτικά και ποιοτικά ανώτερων και καινοτόμων έργων στον τομέα της εκπαίδευσης εντείνεται. Πώς όμως περιγράφονται τα διάφορα στάδια ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της εκπαίδευσης και δη στο πλαίσιο διεθνών έργων; Με γνώμονα το „Paradigm of Transnational Working“ του Nicholas Walters (Inteval Ltd, UK), επιχειρούμε μια προσπάθεια περιγραφής η οποία στηρίζεται στη μακρόχρονη μελέτη και ανταλλαγή απόψεων μεταξύ έμπειρων φορέων και δεν συνιστά επ' ουδενί εμπειρικά τεκμηριωμένη θέση.

1. Τα πρώτα βήματα στο πεδίο των διεθνών συνεργασιών

Στο στάδιο αυτό επικρατούν συχνά ανάμικτα συναισθήματα χαράς και φόβου. Η συμμετοχή σε διεθνή συνέδρια ασκεί στους συμμετέχοντες την ίδια γοητεία με ένα ταξίδι αναψυχής σε μια άγνωστη εξωτική χώρα. Η χαρά της προσμονής όσων συμμετέχουν για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό έργο επισκιάζεται από ένα συναίσθημα ανασφάλειας που ξεκινά από το άγχος του ταξιδιού και της αναζήτησης κατάλληλου καταλύματος και διατροφής και εκτείνεται ως τον συνήθη φόβο της ανεπαρκούς γνώσης της γλώσσας (φόβος που κατά κανόνα εξανεμίζεται από τη διαπίστωση ότι, εκτός από τους συμμετέχοντες που έχουν ως μητρική τους γλώσσα την αγγλική, υπάρχουν κι άλλοι με τις ίδιες γλωσσικές ανεπάρκειες, καθώς και ότι η γνώση της γλώσσας του έργου δεν αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την κατανόηση του περιεχομένου). Η τυχόν επικράτηση των θετικών εντυπώσεων και εμπειριών αυξάνει το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων να λάβουν μέρος και σε άλλα διεθνή εκπαιδευτικά προγράμματα.

2. Συνεργασία σε επίπεδο αντιπροσωπειών

Το αμέσως επόμενο στάδιο μπορεί να περιγραφεί ως συνεργασία σε επίπεδο αντιπροσωπειών. Οι συμμετέχοντες αντιλαμβάνονται πλέον τους εαυτούς τους ως εκπροσώπους της οργάνωσής τους ή της χώρας τους. Στο στάδιο αυτό η προσοχή των φορέων επικεντρώνεται στην περιγραφή των εμπειριών που αποκόμισαν και των παρατηρήσεων στις οποίες προέβησαν στους κόλπους της οργάνωσής τους, στο εργασιακό τους περιβάλλον και στη χώρα προέλευσής τους. Στις συναντήσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του έργου δίδεται μεγάλη σημασία στις παρουσιάσεις, τις δράσεις και τα έργα των εταίρων, καθώς αυτά αντικατοπτρίζουν τις προσπάθειες ή την αποτελεσματικότητά τους. Κατά τη διάρκεια αυτών των συναντήσεων η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των συμμετεχόντων περιορίζεται συχνά σε μια κριτική ανάλυση των συγκεκριμένων παρουσιάσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις ελλοχεύει ο κίνδυνος εδραίωσης στερεοτύπων, π.χ. όταν τυχόν διαφορές στον τρόπο εργασίας εξηγούνται μέσω παρωχημένων προκαταλήψεων ("οι οργανωτικοί Γερμανοί"). Συν τω χρόνω όμως, και καθώς εξελίσσεται η ικανότητα και η ανάγκη για κριτική θεώρηση, αυτό αλλάζει.

3. Αναγνώριση κοινών σημείων

Το τρίτο στάδιο είναι καθοριστικής σημασίας για την περαιτέρω εξέλιξη. Ξεκινά από τη στιγμή του εντοπισμού κοινών σημείων ανάμεσα στις διαφορετικές προσεγγίσεις των οργανώσεων και των χωρών που συμμετέχουν. Κατά κανόνα αυτό συμβαίνει χάρη στις προσωπικές εμπειρίες, π.χ. από εκπαιδευτικές επισκέψεις, δραστηριότητες παρακολούθησης της εκτέλεσης συγκεκριμένων εργασιών (Job Shadowing) και ασκήσεις. Από τα παραπάνω προκύπτει ένας πολύτιμος διάλογος, στο πλαίσι του οποίου την κριτική θεώρηση διαδέχεται η συγκριτική ανάλυση, η δε επιλογή των ορθών πρακτικών δεν βασίζεται πλέον σε παρουσιάσεις και έγγραφα. Στο στάδιο αυτό δεν εντοπίζονται μόνο τα κοινά σημεία αλλά και οι διαφορές, με τρόπο όμως διαφορετικό από αυτόν του προηγούμενου σταδίου. Αντί, π.χ., να επισημαίνονται απλώς οι διαφορές που αποτελούν συνάρτηση των πολιτικών επιλογών σε εθνικό επίπεδο ή των εκάστοτε κοινωνικών συνθηκών, δομείται σταδιακά μια διαδικασία κατανόησης τόσο του περιεχομένου τους όσο και των συνθηκών δημιουργίας τους. Στο σημείο αυτό πολλοί από τους συμμετέχοντες θα βρεθούν σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Ενώ σε επίπεδο περιεχομένου η ενδελεχής κατανόηση των διαφορών κρίνεται σημαντική για την περαιτέρω εξέλιξη της συλλογικής δράσης, η αδυναμία ανάδειξης και σεβασμού των εν λόγω διαφορών ενδέχεται να οδηγήσει σε παρανοήσεις που δεν αποκλείεται να επηρεάσουν ή να εμποδίσουν την αποτελεσματική συνεργασία και την περαιτέρω εξέλιξή της στον χώρο της εκπαίδευσης.

4. Εργασία σε δίκτυα συνεργασίας

Εάν οι συμμετέχοντες καταφέρουν να αποφύγουν αυτές τις ατραπούς, εισέρχονται στο τέταρτο στάδιο, όπου ο δρόμος για μια γόνιμη συνεργασία είναι πλέον ανοιχτός. Η εταιρική συνεργασία μπορεί να αφορά την υλοποίηση θεματικών ή μεθοδικών-πρακτικών έργων. Το κλειδί της επιτυχίας στο επίπεδο αυτό είναι η κατανομή ρόλων για τη διεκπεραίωση της κοινής δράσης. Ο κάθε εταίρος αναλαμβάνει την ευθύνη ενός τμήματος του έργου και τους ρόλους που αρμόζουν στις εξειδικευμένες του γνώσεις. Στο τέλος, το συνολικό έργο συνίσταται στο άθροισμα των μεμονωμένων εργασιών, η δε ποιότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνάφεια των εργασιών μεταξύ τους και από την άρτια εκτέλεσή τους. Ως εκ τούτου, ακόμη και η επίτευξη των βέλτιστων αποτελεσμάτων παράγει ελάχιστα απτά οφέλη εάν ο εκάστοτε εταίρος δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες.

5. Δημιουργικές-συμμετοχικές συνεργασίες

Ο τρόπος εργασίας στο πέμπτο στάδιο διαφέρει ριζικά από τα προηγούμενα. Στο στάδιο αυτό οι διαφορές ως προς το περιεχόμενο και τη σύλληψη χρησιμοποιούνται για την περιγραφή μιας κοινής πρόκλησης και οι εταίροι συμφωνούν να συνεργαστούν προκειμένου να ανταποκριθούν σε αυτήν χωρίς να παραβλέπουν, ωστόσο, τις μεταξύ τους διαφορές. Η υπερεθνική διάσταση παράγει στο σημείο αυτό τη μέγιστη προστιθέμενη αξία της, καθώς προσφέρει στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα δημιουργικής και συλλογικής εργασίας σε ένα νέο πεδίο. Στο συγκεκριμένο στάδιο η φιλοσοφία, το κύρος, η γνωσιακή βάση και οι θέσεις της εκάστοτε οργάνωσης έχουν υποδεέστερη σημασία. Το πλαίσιο μέσα στο οποίο ευδοκιμεί μια συνεργασία διεθνούς χαρακτήρα παρέχει μεγαλύτερη ελευθερία και στήριξη προκειμένου να δοθούν λύσεις σε διάφορα προβλήματα, οι οποίες δεν θα ήταν εφικτές στο σύνηθες περιβάλλον των εν λόγω οργανώσεων ή σε κάποιο από τα προηγούμενα στάδια. Το γεγονός αυτό έχει σημαντικές συνέπειες, ιδίως στους συμμετέχοντες, καθώς παγιωμένες αξίες τίθενται εν αμφιβόλω και πολιτισμικά και εννοιολογικά δεδομένα χάνουν τη σπουδαιότητά τους. Εξάλλου, στο στάδιο αυτό μπορεί κανείς να αναμένει συνέργειες και βιώσιμα αποτελέσματα. Η ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης μεταμορφώνεται, καθόσον χαρακτηρίζεται από μια ολοένα αυξανόμενη δυναμική και αποκτά ιδιαίτερη ταυτότητα.

Κάθε διεθνής συνεργασία αναμένεται να διαδράμει ένα ή περισσότερα από τα προαναφερόμενα στάδια. Είναι πιθανόν ορισμένοι εταίροι και μεμονωμένα άτομα να σταματήσουν ήδη στο πρώτο στάδιο. Λόγοι που ανάγονται στην έλλειψη ικανοτήτων ή βούλησης δεν επιτρέπουν την ολοκλήρωση των βημάτων ανάπτυξης έως το πέμπτο στάδιο από κάθε ομάδα. Ωστόσο, πολλές οργανώσεις, εταιρικές σχέσεις και δίκτυα θα μπορούσαν να αντλήσουν οφέλη από τον τακτικό έλεγχο και την κριτική θεώρηση της ανάπτυξης της μεταξύ τους συνεργασίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συνεργασίας για την εκπαίδευση.

Ίσως σας ενδιαφέρουν:

"Επίμονη σταγόνα ή Σίσυφος;" (Ιστολόγιο της Susanne Lattke)

Erasmus+ έργα για την καταπολέμηση του αναλφαβητισμού/Βασική εκπαίδευση (Ιστολόγιο της Simone Kaufhold)          

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Εμφάνιση 1 - 2 από 2
  • Εικόνα Jolanta_ Zastavnaja_
    Ļoti iedrošinošs raksts, kurā tiek aprakstīta dalība projektos pa soļiem. Manuprāt, šāda veida rakstus vajag popularizēt un vairāk rakstīt par tiem, tieši no tāda aspekta, lai izglītības nozarē strādājošajiem būtu vairāk informācijas par tālakizglītības iespējām. 
  • Εικόνα Tino BOUBARIS
    Thanks very much for your encouraging comment! Indeed, I believe that EPALE would be the place to be for educators searching for information and further education opportunities, and to learn through exchanging opinions between experts and stakeholders across Europe.