chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Internetplatform for voksenuddannelsesområdet i Europa

Blog

Czy nauka w sporcie może odbywać się przez całe życie?

13/08/2018
- Malgorzata Dybala
Sprog: PL
Document available also in: EN DE LV SK SL RO HU EL FR IT ES

/da/file/sports-lifelong-learningSports in Lifelong Learning

Sports in Lifelong Learning

Tłumaczenie Krajowe Biuro EPALE Polska.

Czy nauka w sporcie może trwać przez całe życie, biorąc pod uwagę, że nasze możliwości fizyczne z czasem będą się zmniejszać? Na te pytania odpowiada Susanne Wolmesjö – neurolog, edukator dorosłych i były sportowiec. Dla Wolmesjö pytanie dotyczące uczenia się przez całe życie w sporcie jest wielowymiarowe, w dużej mierze zależne od celów edukacyjnych sportowca. Ostatecznie, jak sądzi, ciągłe uczenie się w sporcie może w ogóle nie opierać się na wymiarze fizycznym.

Koncepcja uczenia się przez całe życie jest oczywista w dziedzinie uczenia się dorosłych

Wszyscy zdają się akceptować fakt, że dana osoba może uczyć się praktycznie wszystkiego w każdym wieku. Ciągłe uczenie się jest również niezbędne dla rozwoju zawodowego.

Jednak nauka obejmująca wymiar fizyczny i cielesny, na przykład sport, na pierwszy rzut oka wydaje się być innym przypadkiem. Zawodowy lub amatorski sportowiec osiągają szczyt formy fizycznej w pewnym wieku, po którym ich wyniki w danym sporcie nieuchronnie zaczynają spadać, a profesjonaliści muszą zacząć przygotowywać się do przejścia na emeryturę lub innych działań.

Czy to oznacza, że w sferze sportu nie istnieje pojęcie uczenia się przez całe życie?

Susanne Wolmesjö jest edukatorem osób dorosłych, przedsiębiorcą i neurologiem. Oprócz prowadzenia własnej firmy edukacyjno-doradczej, uczy dorosłych w Bosön Sports Institute w Sztokholmie. Wolmesjö jest także byłą siatkarką i trenerką zarówno w swojej rodzimej Szwecji, jak i w USA.

Dla niej kwestia uczenia się przez całe życie w sporcie jest zagadnieniem zarówno naukowym, jak i filozoficznym. Wiele zależy od danego sportu oraz od indywidualnych celów uczenia się.

„Wierzę, że możemy rozwijać umiejętności sportowe przez całe życie. Nawet w ramach jednego sportu kolejny poziom umiejętności wiąże się z nowymi celami i wyzwaniami. Kiedy próbujemy opanować nową dyscyplinę, pojawiają się kolejne umiejętności do opanowania. Dodając do tego różne osobiste fizyczne i psychiczne wyzwania, dostajemy ciągle rosnącą dziedzinę pełną wyzwań edukacyjnych”.

Susanne uważa jednak, że w pewnym momencie, w niektórych dyscyplinach sportowych, musimy zaakceptować, że nasza sprawność fizyczna może mieć pewne ograniczenia. Sporty wymagające siły i szybkości będą stawać się trudniejsze w miarę upływu czasu. Chociaż możemy rozwijać naszą siłę w każdym wieku, może to nie wystarczyć, jeśli postawimy przed sobą zbyt wysoką poprzeczkę.

"W tym przypadku możemy potrzebować nowego rodzaju sportu lub rozważyć inne podejście do dotychczasowej dyscypliny. Różne dziedziny wymagają innego podejścia i sposobu działania, aby mogłyby być kontynuowane w perspektywie dożywotniej. Jednym z przykładów jest chodzona piłka nożna, wolniejsza odmiana futbolu dla starszych graczy lub graczy z niepełnosprawnościami ruchowymi.

Oprócz siatkówki, uprawiam też inne sporty, takie jak golf, kajakarstwo i jazda na rowerze. Zawsze to nowa doświadczenie i wyzwania. "

Zdaniem Wolmesjö, własne cele sportowca definiują granice uczenia się – i te ograniczenia można rozszerzyć poprzez uczenie się zupełnie nowych dyscyplin sportowych lub inne podejście do tych już opanowanych. Ponadto istnieje dodatkowy sposób kontynuowania ścieżki uczenia się po okresie największej wydolności fizycznej:

„Jeśli aktywne uprawianie sportu nie jest już motywujące, bycie trenerem daje nowe wyzwania. Jednym z najlepszych sposobów uczenia się jest nauczanie innych. Dlatego też, rola coachingu sportowego lub podejścia coachingowego w dziedzinach niezwiązanych ze sportem, zapewni także możliwości uczenia się przez całe życie”.

Od 1989 roku Wolmesjö trenuje Taiji pod kierunkiem mistrza z Chin. Mówi jej, że nigdy nie może zrobić tego samego dwa razy. Za każdym razem, gdy robi ruch lub myśli, ma to być pierwszy ruch lub myśl. Oznacza to, że dla systemu nerwowego nowa nauka odbywa się przez cały czas, bez względu na wiek.

„Z mojego punktu widzenia możliwe jest uczenie się przez całe życie w sporcie. Większe znaczenie ma twój sposób myślenia, motywacja i akceptacja niż wymiar fizyczny” – mówi Wolmesjö.

author: Markus Palmén


Susanne Wolmesjö jest neurologiem, edukatorem osób dorosłych i byłym sportowcem. Susanne prowadzi własną firmę edukacyjno-konsultingową http://www.educationinmotion.se/, a także uczy dorosłych w Bosön Sports Institute w Sztokholmie.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
  • Guntis Rūzes billede
    Mūžizglītības jautājums sportā ir gan zinātnisks, gan filozofisks. Šis jautājums lielā mērā ir atkarīgs no konkrēta sporta veida un paša cilvēka mācību mērķiem. Mūsdienās sporta zinātne ļoti strauji attīstās. Kādreiz sporta jomā psihologi bija maz. Tagad bez šīs profesijas pārstāvjiem sports gandrīz nav iedomājams. Sporta zinātne attīstās pamatojoties uz jaunajām tehnoloģijām. Kas kādreiz fiziskās sagatavošanās procesā likās pareizi, tad šobrīd daudzas lietas vairs neuzskata par pareizām vai tās ir uzlabotas.
  • Karīna Dmitrukas billede
    Pilnīgi piekrītu teiktajam. Daudzi uzskata, ka vecums ir liels šķērslis, lai turpinātu fiziskās aktivitātes. Tomēr, tā nav patiesība. Tā pagi vingrošana palīdz dažādām problēmām, kaut vai vakara pastaiga. Uzskatu, ka cilvēkiem ir jāstāsta par šo.
  • Sanda Cielavas billede
    Piekrītu, ka atsevišķos sporta veidos varam nonākt līdz brīdim, kad liekas, ka neko jaunu jau vairs nevaram iemācīties, tomēr noteikti varam pilnveidot jau esošās prasmes. Jāņem vērā arī tas, ka nodarbojoties ar sportu, laika gaitā mainās mūsu fiziskās spējas un ar katru jaunu nedēļu varam izdarīt ko nedaudz vairāk. Nedomāju, ka pastāv tāda iespēja, ka cilvēks apgūst kādu sporta veidu tik pilnīgi, ka nav ko uzlabot. 
  • Artūrs Vasarājss billede
    Varu tikai piekrist, ka sports var būt mūžizglītojošs. Pēc manām domām, aktīvs dzīvesveids un sabalansēts uzturs ir veselības pamatā. Mainoties mūsu vecumam, mainās arī dažādi fizioloģiskie procesi mūsos, tāpēc kustības un slodze ir svarīga visos vecumos. Ja indivīds kādreiz ir bijis sportists ar muskuļu masu, treniņu slodzei samazinoties un uztura ieradumiem pasliktinoties šī muskuļu masa gluži vienkārši var pārvērsties taukos jeb ķermeņa liekajā svarā. Ķermeņa liekas svars var radīt pastiprinātu slodzi uz cilvēka skeletu vai gluži vienkārši apgrūtināt dzīves kvalitāti un ritējumu. Mūžizglītība var saglabāt prāta spriestspēju, taču sports kā mūžizglītība, var saglabāt vispārējo fizisko stāvokli. Sekmēt vesela un dzīvespriecīga cilvēka modeli. 
  • Loreta Lembergas billede
    Piekrītu paustajam viedoklim, ka atsevišķos sporta veidos nepieciešama specifiska fiziskā sagatavotība un īpašību kopums, tomēr uzskatu, ka dažādu fizisko īpašību attīstīšana iespējama arī krietnu laiku pēc sensitīvā perioda beigām, tikai sasniedzamais rezultāts tiks iegūts pēc ilgstošākas treniņu darbības.
    Arī trenera darba uzsākšanu pēc karjeras beigam uzskatu par pozitīvu iezīmi, jo tādējādi šis sportists savu pieredzi var nodot arī tālākām paaudzēm.

  • Monta Ozoliņas billede
    Sports ir neatņemama dzīves daļa, kas uztur mūs pie veselības. ja cilvēkam nav smagas veselības problēmas, tad sports un kustības ir nepieciešamas katru dienu, lai uzlabotu savu veselību. Mūžizglītība sportā ir iespējama tik ilgi, cik cilvēks pats to vēlas un to ļauj veselība. Kustības ir neatņemama cilvēka dzīves funkcija.
  • Beāte Lozbergas billede
    Mans mīļākais teiciens ir "kustībā ir dzīvība". Mūsdienās ir tik daudz iespēju sportot. Tekstā autore minēja, ka atsevišķos sporta veidos mums ir jāpieņem, ka mūsu fiziskajām spējām ir robežas, protams, ir sporta veidi, kas ar savu specifiku, kuriem ir vajadzīga speciālā sagatavotība taču, manuprāt, katrs var atrast sev piemērotāko sporta veidu, vadoties pēc fiziskās sagatavotības, vecuma un jau iegūtajām prasmēm, zināšanām. Iespējams, ka kādam neizdosies sasniegt pašus augstākos mērķus, taču balvā var būt veselība un laba pašsajūta, tas ir tā vērts. Pēc manām domām, ideja strādāt par treneri vai arī sporta skolotāju pēc savas profesionālās sporta karjeras beigām ir ļoti laba, jo turpinās šī sporta mūžizglītība process, tikai mazliet savādākā veidā. Arī esot trenerim vai sporta skolotājam ir jācenšās uzturēt sevi formā.  
  • Renāte Ēķes billede
    Ik dienu mēs iemācamies ko jaunu, tas var būt kaut vismazākais sīkums. Pat tad, kad cilvēkam liekas, ka viņš visu jau zina, tā tomēr nav, mēs varam sevi pilnveidot un iegūt jaunas zināšanas ik dienu. Protams, ir jāņem vērā mūsu fiziskās spējas, bet ikviens var sev atrast vispiemērotāko sporta veidu. Ir arī sports cilvēkiem ratiņkrēslos, tāpēc gribu teikt - iespējas tiešām ir! 
    Ar to kopumā es vēlos pateikt, ka es piekrītu autores teiktajam - mūsu fiziskajām spējām ir robežas, bet mēs varam uzsākt jaunu sporta veidu un attīstīt sevi tajā, kas ir atbilstoši mūsu spējām. Tādēļ - jā, arī sportā mācīšanās var ilgt visu mūžu. 
  • Jausma Rozenšteines billede
    Mūžizglītība - sportā ir veselības veicinošs un saglabājošs mērķis. Nodarbojoties ar citu sporta veidu jāņem vērā vecuma īpatnības un iepriekšējas prasmes protams, emocijas un izvirzītie mērķi ir spēks, kas dzen uz priekšu.
     

  • Marta Kosińskas billede
    Inne wymiary edukacji poprzez sport - poza wymiarem fizycznym - są szalenie istotne dla późnego wieku. Jako ewaluatorka projektów edukacyjnych stykałam się z wieloma grupami aktywnych fizycznie seniorów: bardzo często działalność teatralna lub taneczna wymagały od nich doskonalenia sprawności fizycznej. Co ciekawe, wielu z nich podkreślało, że podejmuje te działania w celach terapeutycznych. W tej grupie wiekowej nader często występuje depresja związana z późnym wiekiem - aktywność fizyczna jest wręcz jednym z podstawowych warunków walki z depresją.