chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Internetplatform for voksenuddannelsesområdet i Europa

 
 

Blog

Seminarium nt. ewaluacji działań edukacyjnych adresowanych do osób dorosłych

05/11/2019
- Beata Ciężka
Sprog: PL

W połowie października br. odbyło się ciekawe seminarium dotyczące wyzwań stojących przed ewaluacją działań edukacyjnych realizowanych dla osób dorosłych. Seminarium zorganizowała Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji przy współpracy merytorycznej Polskiego Towarzystwa  Ewaluacyjnego. Seminarium w dużej mierze dotyczyło kwestii metodologicznych – wspólnie zastanawialiśmy się jak badać efekty działań edukacyjnych, tak aby wspomagać realizację projektów, w których uczestniczą osoby dorosłe.

W seminarium uczestniczyli przedstawiciele środowiska akademickiego, badacze, ewaluatorzy i praktycy realizujący projekty dla osób dorosłych.

Dr Barbara Worek z Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawiała założenia metodologiczne i realizację Bilansu Kapitału Ludzkiego jako badania diagnozującego aktywność edukacyjną osób dorosłych. Ciekawe okazały się tu rozważania metodologiczne oraz zmiana podejścia badaczy w poszczególnych edycjach badania do definiowania problemów badawczych i formułowania pytań zadawanych respondentom. Szczególnie istotne okazały się wyzwania badawcze:

  • Czy duże różnice w wartościach wskaźników odpowiadają różnicom w faktycznym zachowaniu?
  • Czy sposoby uczenia się mają charakter uniwersalny? Czy wszyscy uczą się w ten sam sposób?
  • Czy formy uczenia się, o które pytamy w badaniach sondażowych odpowiadają tym, które są wykorzystywane przez reprezentantów różnych grup?
  • Czy język pytań kwestionariuszowych jest zrozumiały dla respondentów o różnym poziomie kompetencji?

Zainteresowanych tym, w jaki sposób badacze poradzili sobie z tymi wyzwaniami odsyłam do prezentacji Dr Barbara Worek (link do materiałów poniżej).

Z kolei dr Mirosława Cylkowska-Nowak z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu zaprezentowała  strategie ewaluacji zapewniające dostęp do perspektywy uczestnika projektów. Celem takiej ewaluacji może być:

  • wartościowanie poziomu wiedzy i umiejętności uczestników lub wiedzy i umiejętności „na poziomie podstawowym”, dla określenia potrzeb edukacyjnych
  • określenie rzeczywistych osiągnięć uczestników na końcu programu w kontekście celów edukacji
  • określenie trafności i skuteczności doboru treści i stosowania określonych materiałów dydaktycznych, metod i działań
  • monitorowanie motywacji, postępów i postaw uczestników
  • gromadzenie informacji, które mogą być pomocne w podejmowaniu decyzji dotyczących ich kolejnych działań
  • określenie poziomu satysfakcji z uczenia się

Inspirujące badawczo dla ewaluacji edukacji dorosłych mogą być różne strategie ewaluacji:

  • Model CIPP: Kontekst, Wejście, Proces, Produkt
  • Outcome Based Evaluation: Program, Efektywność, Wpływ, Polityka
  • Model Kirkpatricka: Poziom1: reakcja, Poziom 2: uczenie się,  Poziom 3: zachowanie, Poziom 4: rezultaty
  • Model CIRO: Kontekst, Wejście, Reakcja, Wynik
  • Model Hamblina: Poziom1: reakcja, Poziom 2: uczenie się,  Poziom 3: zachowanie zawodowe, Poziom 4: organizacja Poziom 5: ostateczna wartość
  • Model „Return on Investment” (ROI): Reakcja i planowane działanie, Uczenie się, Aplikacja zawodowa, Wyniki biznesowe, Zwrot inwestycji
  • The Organisational Elements Model: Poziom 1: wejście, Poziom 2: proces, Poziom 3: micro (nabywanie), Poziom 4: micro (wykonanie), Poziom 5: macro, Poziom 6: mega
  • Model Uniwersytetu Indiana: Przestrzeń 1: oszacowanie aktywności, Przestrzeń 2: reakcje uczestnika, Przestrzeń 3: uczenie się uczestnika, Przestrzeń 4: transfer szkolenia, Przestrzeń 5: wpływ na sferę biznesu, Przestrzeń 6: wpływ na sferę społeczną
  • Propozycja Industrial Society (obecnie Work Foundation): Faza 1: identyfikacja potrzeb biznesowych, Faza 2: zdefiniowanie celów rozwoju, Faza 3: projektowanie procesu uczenia się, Faza 4: doświadczenie procesu uczenia się, Faza 5: wykorzystanie i zaadaptowanie uczenia się, Faza 6: ocena korzyści dla organizacji

Więcej ciekawych wskazówek metodologicznych oraz bogatą bibliografię można znaleźć w prezentacji dr Mirosławy Cylkowskiej-Nowak (link do materiałów poniżej).

Nie mniej interesujące były prezentacje beneficjentów programu Erasmus+ Edukacja Dorosłych, którzy podzielili się swoimi doświadczeniami z realizacji projektów oraz prowadzonej w ich ramach ewaluacji. Poznaliśmy tu działalność: Centrum Kształcenia Ustawicznego w Sopocie, Centrum Spotkań Europejskich „Światowid” w Elblągu oraz Stowarzyszenie na rzecz Osób Niepełnosprawnych „Radość życia” w Dąbrowie Białostockiej (link do materiałów poniżej). Okazuje się, że wielu projektach ewaluacja ma formę badania potrzeb i oczekiwań uczestników, diagnozuje również efekty projektów, choć nie zawsze wyniki ewaluacji są w pełni wykorzystywane. Najczęściej wykorzystywaną metodą ewaluacji jest badanie ankietowe. Zatem analiza wyników ewaluacji oraz wykorzystanie jej w procesie decyzyjnym, a także rozszerzenie wachlarza metod badawczych – to największe wyzwania stojące przed ewaluacją w projektach edukacyjnych dla osób dorosłych.  

Seminarium było również okazją do zaprezentowania wyników badania jakościowego zrealizowanego w ramach projektu „Szansa – nowe możliwości dla dorosłych” (Jadwiga Fila - FRSE), ja zaś pokazałam platformę EPALE jako miejsce do rozwijania i dzielenia się doświadczeniami ewaluacyjnymi w obszarze edukacji dorosłych (link do materiałów poniżej).

Drugą część spotkania stanowił panel ekspercki, w którym wzięli udział eksperci akademiccy i badacze-praktycy: prof. Leszek Korporowicz (Uniwersytet Jagielloński, Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne), dr Monika Staszewicz (Instytut Badań Edukacyjnych), dr Sylwia Jaskuła (Państwowa Wyższa Szkoła Informatyki i Przedsiębiorczości w Łomży) oraz Jakub Wróblewski (Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne). Konkluzją wystąpień panelistów i przeprowadzonej dyskusji było podkreślenie wagi podejścia partycypacyjnego w badaniu efektów działań edukacyjny adresowanych do osób dorosłych. Ewaluacja powinna sięgać po strategie dialogiczne, w których badani uczestnicy projektu stanowią podmiot, a nie przedmiot badań.  

Prezentacje prelegentów znajdują się na stronie FRSE:

https://www.frse.org.pl/seminarium-badawcze-frse-i-pte-wyzwania-w-obszarze-ewaluacji-dzialan-edukacyjnych-adresowanych-do-osob-doroslych-15-pazdziernika-2019-r/

Beata Ciężka – ewaluatorka, autorka i realizatorka szkoleń z zakresu ewaluacji. Posiada bogate doświadczenie w realizacji projektów badawczych i ewaluacyjnych prowadzonych m.in. dla Komisji Europejskiej. Specjalizuje się w programach i projektach edukacyjnych. Współzałożycielka Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego. Ambasadorka EPALE.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn