chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Internetplatform for voksenuddannelsesområdet i Europa

Blog

Walidacja uczenia się pozaformalnego i nieformalnego – holistyczne podejście szkockie

25/08/2016
- Andrew McCoshan
Sprog: PL
Document available also in: EN ES NL IT ET HU DE FR

Koordynator tematyczny EPALE w obszarze jakości, Andrew McCoshan, przyglądając się praktykom w Szkocji stwierdził, że pod wieloma względami mogą zainteresować praktyków z innych krajów.

W odróżnieniu do wielu innych krajów, Szkocja dysponuje już od kilku lat starannie opracowanym podejściem do walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego (czy też uznawania wcześniej nabytej wiedzy – RPL). Szczególnie widoczne są trzy aspekty:

  • Wbudowanie RPL w szkocką ramę kwalifikacji SCQF (Scottish Credit and Qualifications Framework);
  • Zachęcanie do stosowania procedury RPL i wspieranie jej poprzez zapewnianie wytycznych i zasobów.
  • Przejrzystość co do rodzaju wsparcia, jakiego potrzebują uczący się – doradztwo.

 

Wbudowywanie RPL w system

RPL stanowi integralną część szkockiej ramy kwalifikacji SCQF (Scottish Credit and Qualifications Framework): sześć z 25 zasad SCQF dotyczy RPL, jak czytamy w informatorze SCQF Handbook. Określają między innymi, że procedura RPL dotyczy efektów uczenia się, a nie tylko doświadczenia; kwalifikacje i programy uczenia się powiązane z ramą kwalifikacji powinny ułatwiać i wspomagać uznawanie punktów w ramach RPL; punkty SCQF przyznane w ramach procedury RPL mają taką samą wartość jak punkty przyznawane w uczeniu się formalnym. Stanowią także, że ocena i monitoring procedur RPL powinny zostać włączone do istniejących procedur jakości. Podstawowe zasady RPL również zostały opisane, jak w ramce poniżej.

 

 Podstawowe zasady RPL w Szkocji

Procedura RPL powinna być…

Zorientowana na uczącego się – furtka do uczenia się, a nie przeszkoda, a potrzeby osoby uczącej się powinny być najważniejsze.

Dostępna – mająca zastosowanie do wszystkich uczących się na wszystkich poziomach wraz z dostępnością odpowiedniego poradnictwa i procedur, które są łatwe do zrozumienia i wprowadzenia, a RPL powinno stanowić integralną część oferty uczenia się.

Elastyczna – zdolna do objęcia całego wachlarza potrzeb, celów i doświadczeń z zakresu uczenia się.

Wiarygodna, przejrzysta i spójna, aby budować zaufanie co do jej wyników.

Oparta na jakości, procedura RPL bazująca na mechanizmach zapewniania jakości wraz z możliwością uzyskiwania przez uczących się pomocy doradców, którzy są w stanie pomóc w odzwierciedleniu zdobytych doświadczeń i wykazaniu efektów uczenia się.

Źródło: RPL Toolkit, s. 9-10

 

Wsparcie dla ośrodków RPL

Obok tych elementów dostępny jest cały wachlarz wsparcia dla ośrodków RPL i osób uczących się za pośrednictwem partnerstwa SCQF. Witryna SCQF zawiera wytyczne dla pracodawców, uczących się oraz placówek edukacyjnych. Narzędzie RPL kieruje osoby lub organizacje do odpowiednich informacji w zależności od typu efektów uczenia się, jakie mają zostać uznane oraz typu wyniku RPL, jaki chce uzyskać kandydat (np. przyznanie punktów w celu uzyskania kwalifikacji lub rozpoczęcia innych programów uczenia się). Obok wsparcia online, organizowane są dla uczących się i praktyków regularne warsztaty. Funkcjonuje także sieć SCQF RPL.

 

Wyjaśnienie roli pełnionej przez doradcę

Wsparcie obejmuje także 58-stronicowe kompendium poświęcone ułatwianiu uznawania wcześniej nabytej wiedzy: Facilitating the Recognition of Prior Learning: Toolkit, które zawiera konspekty ze wskazówkami dla uczących się i pomysły na zajęcia, jakie mogą być prowadzone z osobami, które zamierzają ubiegać się o walidację wcześniej nabytej wiedzy. Opiera się na materiałach opracowanych w ramach projektu finansowanego z programu Socrates. Co istotne kompendium kładzie nacisk na rolę doradcy w procedurze RPL. Ma to pierwszorzędne znaczenie, gdyż uczący się muszą wykazać ustnie i/lub na podstawie pracy pisemnej umiejętności i wiedzę, jakie nabyli poza uczeniem się formalnym. Polega to na odzwierciedleniu doświadczeń i wykazaniu efektów uczenia się, co wymaga pomocy doradcy.

Kluczowe role, jakie pełnią doradcy:

  • przekazywanie uczącym się informacji i porad na temat RPL;
  • pomoc uczącym się w zrozumieniu możliwych sposobów uczenia się na podstawie własnych doświadczeń i procedury RPL;
  • pomoc uczącym się w uzmysłowieniu sobie powiązań ich pozaformalnego i nieformalnego uczenia się z efektami uczenia się wymaganego programu kwalifikacji/uczenia się.

Doradcy nie muszą być wyłącznie edukatorami: mogą być także kierownikami linii, inspektorami, mentorami czy doświadczonymi współpracownikami.

 

Tajemnice sukcesu

W Szkocji przyjęto bez wątpienia szerokie podejście do walidacji. Nie tylko została formalnie wbudowana w system kwalifikacji i punktów, ale uznano także, że rozwijanie stosowania procesów walidacyjnych wymaga praktycznego wsparcia oraz przejrzystej oceny, jak najlepiej wspomóc uczących się. To prawdopodobnie nie przypadek, że jest zdecydowanie zorientowana na współpracę, która angażuje wszystkie zainteresowane podmioty – kolejna ważna lekcja ze Szkocji.

Andrew McCoshan pracuje w sektorze edukacji i szkoleń od ponad 25 lat. Przez ponad 10 lat specjalizował się w badaniach nad tworzeniem polityki oraz w ewaluacjach dla UE. Andrew jest obecnie niezależnym konsultantem i ekspertem ECVET z ramienia Zjednoczonego Królestwa. Jest także ekspertem ds. jakości transnarodowej sieci kształcenia EFS ds. mobilności młodzieży i młodych osób dorosłych w niekorzystnej sytuacji.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
  • Aleksander Kobylareks billede

    Uznawanie wykształcenia zdobytego poza systemem formalnym to podstawoyw problem do rozwiązania jeśli chodzi o edukację dorosłych. Wymaga tego szybko zmieniający się rynek pracy. W tej chwili w Polsce mamy rynek pracownika, ale to nie będzie trwało wiecznie. Ja jestem za budowanie "systemu egazminów" uzupełnionego o wsparcie doradcze, w postaci np kursów przygotowawczych. Na takich kursach przystępujący do egzaminów mogliby dowiedzieć sie o konretnych wymaganiach egzaminacyjnych. Sama ocena doświadczenia nie może być wystarczająca i powinna zawsze być wspierana przez opinie, oceny i "testy" w miejscu pracy rzeczywistym, bądź symulowanym. Zresztą specjaliści mają swoje sposoby, zeby "przetestowaćę kwalikacjie i umiejętności.

  • Giuliano Pietro Baracchinis billede

    Ho letto con molta attenzione il contenuto efferente l'approccio olistico scozzese alla convalida dell'apprendimento formale e non formale, in esso ho ritrovato alcuni punti e temi che già avevo esposto nel mio intervento come relatore per l'Italia, in un convegno tenutosi a Berlino alcuni anni fa....  riflessioni e valutazioni che ho poi condiviso, sia un quel contesto sia successivamente,  anche con colleghi di diversi paesi....quindi, in realtà, molti già condividono lo spirito con cui la Scozia ha affrontato l'argomento, ritengo pertanto che una strada da perseguire affinchè possa essere un approccio al problema non solo scozzese ma europeo sia quella di parlarne in questo contesto dove ogni "soggetto" interessato dia spunti di perfezionamento ma che siano in "spirito europeo armonico e condivisibile" e non secondo "convenienze" del proprio paese.
     

  • Maria Jedlińskas billede

    Bardzo ciekawe podejście, które odbiega od najczęściej stosowanej jednostronnej oceny postępów w edukacji osiąganych przez osoby uczące się.

    W szkockim systemie nacisk kładzie się nie tylko na formalny opis nabytych umiejętności, ale również - poprzez udział doradców - na praktyczne wsparcie w przedstawianiu swoich doświadczeń czy efektów nauczania nabytych w pozaformalnym systemie uczenia. Współpraca - to klucz do lepszej oceny własnej wiedzy i kompetencji. Pomysł wart naśladowania.