chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Електронна платформа за учене на възрастни в Европа

Блог

„The cirlce of identity”, czyli jak rozmawiać o tożsamości w międzynarodowej grupie?

30/12/2019
от Agnieszka Zawiślak
Език: PL

W dzisiejszym świecie, dążącym do personalizowania niemal każdego procesu, podkreślającym wyjątkowość każdego, często zapominamy o czymś niezwykle ważnym.

O czym?

O więziach i tożsamości budowanych w grupach i społecznościach. O tym, że nie jesteśmy odłączonymi bytami, bo gdyby tak było, zginęlibyśmy.

Poczucie przynależności do grupy, identyfikacja z innymi, bywa pierwszym krokiem do określenia, kim jestem i do zbudowania poczucia bezpieczeństwa.

  

Czym jest tożsamość?

Tożsamość to zbiór odpowiedzi na pytanie: „Kim jestem?”. Na naszą tożsamość składają się: wiek, płeć, tożsamość płciowa, orientacja psychoseksualna, narodowość, pochodzenie etniczne, kolor skóry, wyznanie lub bezwyznaniowość, stan zdrowia, stopień sprawności, wygląd, status społeczny i ekonomiczny, a także zawód, jaki wykonujemy, stan cywilny, status rodzinny, wykształcenie, poglądy polityczne czy przynależność do organizacji społecznych. I wiele innych. Spektrum jest bardzo szerokie.

Tożsamość to konstrukt, dzięki któremu czujemy przynależność do ludzi i miejsc. Pozwala nam na zrozumienie powodów naszych działań. Pomaga nam zrozumieć siebie i nasze miejsce w świecie, a co za tym - kierunek naszego rozwoju. 

  

Po co się nad nią zastanawiać?

Tożsamość, zwłaszcza w dzisiejszych czasach, które cechuje mobilność, dynamizm i ciągła zmiana, warto uczynić tematem do indywidualnej refleksji, która pomoże odkryć wartości stojące za naszymi życiowymi wyborami.

W grupach, zwłaszcza międzynarodowych, może stać się punktem wyjścia do trudnych, ale potrzebnych rozmów na temat stereotypów, uprzedzeń czy dyskryminacji, które są najczęściej podłożem konfliktów i trudności w komunikacji międzykulturowej.

  

  

Koło Tożsamości

Proponuję Tobie ćwiczenie do przeprowadzenia w grupie. Koło tożsamości - narzędzie, które pokazuje, jak wiele nas łączy i jak wiele nas różni. Ćwiczenie to proponuję przeprowadzić w zaawansowanym stadium procesu grupowego, gdyż występuje w nim ekspozycja. Pomoże ono rozpoznać przyczyny konfliktów w grupie, pomoże na nowo zbudować komunikację opartą na uważności na siebie.

Rysunek koła dzielisz na 8 równych części i w każdej z nich wpisujesz kategorie lub role, jakie pełni się w życiu. Przykładowymi kategoriami, w jakich będą mieścić się wybrane grupy czy role, mogą być: religia, pochodzenie, płeć, orientacja seksualna, zawód, wiek, status społeczny, hobby, rodzina, przyjaciele, szkoła, sport, wolontariat, orientacja polityczna, język, mniejszość narodowa lub etniczna, muzyka i sztuka, zwyczaje żywieniowe.

Tak przygotowane koła tożsamości rozdajesz uczestnikom i prosisz o wybranie jednej lub dwóch kategorii, które uważają w tym momencie za najważniejsze dla siebie. Istotne jest, żebyśmy dali sobie dość czasu i uwagi na zastanowienie się nad tym etapem ćwiczenia.

Przechodzimy do kolejnego etapu - czytania na głos konkretnych kategorii i proszenia osób, których przynależność mieści się w danej kategorii, o wstanie ze swojego miejsca.

Dodatkowo można dopytać, czy właśnie ta kategoria jest najważniejszą - jeśli tak, te osoby stoją chwilę dłużej, a reszta proszona jest o zajęcie miejsc siedzących. Warto zwrócić grupie uwagę, że podczas trwania całego ćwiczenia uczestnicy powinni zachować ciszę i powstrzymać się od komentarzy, by uwagą obserwować siebie i pozostałych uczestników.

Po zakończonym ćwiczeniu dobrze jest zadać pytania, które kierują uwagę na samoobserwację:

  1. Jak czułeś się w czasie zadania?
  2. Co sprawiło Ci trudność?
  3. Jak się czułeś, kiedy stałeś sam, a jak, kiedy stali prawie wszyscy?
  4. Co Cię zaskoczyło?
  5. W której kategorii pojawiła się trudność, by stać lub siedzieć?
  6. Skąd wzięła się trudność wyjaśnienia, dlaczego należy się do jakiejś grupy?
  7. Dlaczego właśnie ta kategoria jest dla Ciebie ważna?

Po tym debriefingu warto jest porozmawiać o tożsamości, zapytać, co na nią wpływa, co może znaczyć, że się z czymś utożsamiamy? I czy tożsamość jest czymś stałym? A także, jak to jest, gdy poczucie tego, co nas określa, jest zmienne. I od czego ta zmiana zależy?

  

Podsumowanie ćwiczenia

Jeśli będziemy mieć czas i przestrzeń, w tym miejscu warto wprowadzić pojęcie stereotypu i nawiązać do konsekwencji, do jakich może zaprowadzić kierowanie się nim. Taka pogłębiona dyskusja sprawia, że wiele grup, w tym międzynarodowych, zaczyna bardziej empatyzować z sobą wzajemnie i rozumieć, że wielu ludzi jest prześladowanych i dyskryminowanych ze względu na cechy, które od nich nie zależą.

Na zakończenie można zapytać, czy to ćwiczenie w jakiś sposób zmieniło w uczestnikach postrzeganie ich tożsamości oraz czy i dlaczego czasem warto się nad nią zastanowić?

Jakich efektów można się spodziewać po przeprowadzonym ćwiczeniu? Trochę już o tym wyżej, ale podsumujmy:

  • zwiększona uważność na siebie.
  • mniejsza liczba konfliktów w grupie.
  • zwiększenie empatii w komunikacji.
  • poczucie przynależności w grupie.
  • identyfikacja uprzedzeń i stereotypów i zmniejszenie ich oddziaływania na uczestników.

Tożsamość to kompas. Tożsamość to możliwość zmiany. Tożsamość to pomost do dialogu z innymi ludźmi.

Dlatego warto ją rozpoznać.

  

***

Niniejszy artykuł powstał jako rezultat projektu „Elevate”, realizowanego przez Fundację Wspierania Rozwoju Innowator i współfinansowanego w ramach programu Unii Europejskiej Erasmus+ Akcja 1. Mobilność edukacyjna, Mobilność kadry edukacji dorosłych (Numer umowy 2018-1-PL01-KA104-049658). Projekt został sfinansowany ze środków Komisji Europejskiej. Publikacja odzwierciedla jedynie stanowisko autora. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w niej zawartość merytoryczną oraz za sposób wykorzystania zawartych w niej informacji.

BLOG Fundacji Wspierania Rozwoju Innowator jest licencjonowany na podstawie Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe License (link).

Uprzejmie prosimy, by w przypadku cytowania naszych wpisów wyraźnie podawać autora wpisu oraz źródło: „Tekst pochodzi z bloga Fundacji Wspierania Rozwoju Innowator i znajduje się pod adresem [tu link do odpowiedniego wpisu] Autor tekstu: [imię nazwisko]”.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn